Handgeschreven conceptbrief (ambtelijk). 1 juni 1940 (met een latere aantekening van 3/6/40). [Linksboven in de marge:]
4 doorsl.
Concept
MNo 37/59/4
Pogingen m.b.t. het
zoogenaamde "leuren".

[Midden boven, met potlood/andere pen:]
3/6/40 [paraaf]

[Rechtsboven:]
A’dam 1 Juni 1940.
W.P.M.

[Hoofdtekst:]
Naar aanleiding van Uw missive d.d. 30 April jl. (No. 387/Cel/1940) heb ik de eer U te berichten, dat het [doorgestreept: strenger] "leuren" hier ter stede, in de huidige, buitengewone omstandigheden uiteraard andere beteekenis heeft gekregen, dan voorheen. Vandaar dat U inmiddels heeft goedgevonden een [doorgestreept: besluit] [doorgestreept: vast] voorschrift uit te vaardigen, krachtens hetwelk het koopen buiten de C.M. om is verboden.

Voor zoo ver nog gegevens uit de vorige maanden beschikbaar zijn, moet worden aangenomen, dat naar schatting 10 à 25 % der aardappelen buiten de C.M. om werden verkocht. Ten aanzien [tekst breekt af/onderzijde scan]. * Taalgebruik: Formeel, ambtelijk Nederlands uit de eerste helft van de 20e eeuw (bijv. "missive", "ter stede", "krachtens hetwelk").
* Inhoud: De brief reageert op een eerdere opdracht of vraag (de missive van 30 april) over het venten of "leuren" van goederen. De schrijver merkt op dat door de "buitengewone omstandigheden" (de oorlog en bezetting) de informele handel (leuren) een ander karakter heeft gekregen. Er is een verbod ingesteld om aardappelen buiten de Centrale Markt (C.M.) om te kopen.
* Kerncijfer: De schrijver schat dat circa 10 tot 25 procent van de aardappelhandel zich buiten het officiële circuit (de zwarte markt of informele handel) afspeelt.
* Correcties: De doorhalingen ("strenger", "besluit", "vast") laten het proces van formulering zien, waarbij de schrijver zoekt naar de juiste juridische of bestuurlijke term voor de nieuwe regels. Dit document is geschreven op 1 juni 1940, slechts enkele weken na de Nederlandse capitulatie (15 mei 1940). De "buitengewone omstandigheden" verwijzen direct naar het begin van de Duitse bezetting.

Tijdens deze periode begon de overheid (onder toezicht van de bezetter) direct met het stroomlijnen van de voedselvoorziening om schaarste en woekerprijzen te voorkomen. Het verbieden van "leuren" (huis-aan-huisverkoop) en het verplichten van handel via de Centrale Markt (C.M.) was een vroege stap in de richting van de distributie en de beheersing van de voedselketen. De genoemde 10-25% verkoop "buiten de C.M. om" duidt op een aanzienlijke informele economie die de overheid onder controle probeerde te krijgen.