Getypte brief/rapportage (vervolgblad). De Chef-Marktopzichter. 2.

van een leurder kocht, kwam dikwijls de klacht naar voren, dat
rondom zijn winkel per ½ H.L. door deze personen aan zijn klanten
werd afgeleverd. (Zie mijn rapport d.d. 21-3 1939, waarin ik U
adviseerde maatregelen tegen deze kooplieden te nemen.)

Elf van hen zijn buiten de Gemeente woonachtig en koopen
hun handel op de veilingen aldaar of rechtstreeks van den teler.

Uit billijkheidsoverwegingen zullen door Burgemeester en
Wethouders maatregelen moeten worden getroffen alle kleinhandelaren
in aardappelen Groente en Fruit te verplichten hun handel van de
C.M. te betrekken.

IK verzoek U hiertoe stappen te doen.

De Chef- Marktopzichter,

[Handtekening]

Den Heer
Bedrijfschef C.M.

202 Deze pagina betreft het slot van een officieel schrijven van de Chef-Marktopzichter aan de bedrijfschef van de Centrale Markt (C.M.). De kern van het document is een klacht over oneerlijke concurrentie door "leurders" (straatverkopers) die direct aan klanten leveren in de nabijheid van gevestigde winkels.

De schrijver wijst erop dat veel van deze handelaren niet in de gemeente wonen en hun goederen elders betrekken (buiten de eigen centrale markt om). Hij pleit voor een verplichting vanuit het college van Burgemeester en Wethouders (B&W) die alle lokale kleinhandelaren in groenten en fruit dwingt hun inkopen exclusief bij de lokale Centrale Markt te doen. Dit is een duidelijk voorbeeld van een poging tot marktregulering en bescherming van de lokale afzetstructuur. Het document dateert van vlak voor de Tweede Wereldoorlog (maart 1939). In deze periode was de handel in aardappelen, groenten en fruit sterk gereguleerd. Centrale Markten, zoals de bekende Centrale Markthallen in Amsterdam, fungeerden als de spil in de voedselvoorziening van grote steden.

De spanning tussen vaste winkelierhouders en ambulante handelaren (leurders) was een terugkerend thema in het stedelijk economisch beleid. Winkeliers betaalden belasting en huur voor hun panden, terwijl leurders vaak flexibeler en goedkoper konden opereren. De overheid probeerde deze "ongeordende" handel aan banden te leggen om de inkomsten van de Centrale Markt en de stabiliteit van de gevestigde middenstand te waarborgen. De genoemde "½ H.L." (halve hectoliter) wijst op verkoop in relatief grote hoeveelheden direct aan de consument.