Zakelijke correspondentie / Ambtelijk schrijven. 20 juni 1940. Waarschijnlijk een gemeentelijk functionaris (namens Burgemeester en Wethouders), met handtekening/paraf "M. Müller" en kenmerk "vdL/G.". 37/92/2 M. 1940 [handgeschreven]
M. Müller [handgeschreven]
vdL/G.

37/9272 M. 20 Juni 1940.

Directie N.V. Solbandera,
Veerkade 9,
Rotterdam - C.

Naar aanleiding van Uw brief d.d. 15 dezer bericht ik U, dat in de eerste oorlogsdagen door mijn dienst, in opdracht van de Nederlandsche Spoorwegen, 74 wagons met goederen zijn verkocht. Van wien al deze goederen afkomstig waren of voor wien zij bestemd waren was niet bekend of kon niet worden nagegaan, althans kon daarmee geen rekening worden gehouden, daar elk communicatie-middel voor nader overleg in die dagen ontbrak.

In opdracht van Burgemeester en Wethouders was door mij in die dagen een Pryzen-Commissie ingesteld, bestaande uit groot- en kleinhandelaren, die tot opdracht had angstvallig te waken voor prysopdryving: voortdurend herhaalden de voorschriften van hoogerhand, dat het pryspeil van 9 Mei jl. moest worden gehandhaafd. Voor opslag dier goederen in het Koelhuis was geen aanleiding, o.a. omdat er voldoende gegadigden waren, die de goederen wilden koopen. Achteraf heb ik trouwens vernomen, dat de houdbaarheid dezer citroenen niet groot was. Maar hoe dit laatste zij, op grond van de adviezen van deskundigen,-wier deskundigheid ook in Uw brief niet in twijfel wordt getrokken,-die mij verklaarden op 9 Mei jl. citroenen van dezelfde soort en kwaliteit te hebben gekocht voor ƒ 7 7/8 gulden, heb ik goedgevonden den prys voor de grossiers op ƒ 7,50 vast te stellen, terwijl ik den maximum-verkoopsprys (dien zij dus aan den kleinhandel maximaal mochten berekenen) op ƒ 9,- bepaalde.

Dat de marktwaarde dezer citroenen op het bewuste tijdstip varieerde van ƒ 14,- tot ƒ 16,- moet ik dus wel ernstig betwyfelen; hoe dat zelfs zij, ik moest afgaan op de deskundige adviezen en heb dienovereenkomstig naar goede trouw gehandeld. Indien het waar is, dat dezelfde citroenen op 9 Mei jl. zijn gekocht voor 7 7/8 gulden, mocht ik krachtens Wettelijk voorschrift den grossiersprys daarboven niet doen uitgaan. In dit document verweert een functionaris (mogelijk een marktdirecteur of wethouder) zich tegen een klacht van de firma Solbandera over de verkoopprijs van een partij citroenen tijdens de eerste dagen van de Duitse bezetting.

De kernpunten zijn:
1. Noodverkoop: Vanwege de oorlogssituatie en het ontbreken van communicatiemiddelen zijn 74 wagons met goederen (waaronder citroenen) direct verkocht in opdracht van de NS, zonder de eigenaren te kunnen raadplegen.
2. Prijsbeheersing: Er was direct een 'Pryzen-Commissie' ingesteld om prijsopdrijving tegen te gaan. De officiële instructie was om het prijspeil van vóór de inval (9 mei 1940) aan te houden.
3. Prijsdispuut: Solbandera claimt een marktwaarde van 14 tot 16 gulden. De schrijver stelt echter dat deskundigen op 9 mei citroenen kochten voor 7 7/8 gulden, waardoor hij de grossiersprijs op 7,50 gulden heeft vastgezet om aan de wettelijke voorschriften te voldoen.
4. Kwaliteit: Er wordt zijdelings opgemerkt dat de citroenen een beperkte houdbaarheid hadden, wat directe verkoop rechtvaardigde boven opslag in een koelhuis. De brief is gedateerd op 20 juni 1940, slechts vijf weken na de capitulatie van Nederland. Rotterdam was zwaar getroffen door het bombardement van 14 mei. In deze chaotische periode probeerden lokale autoriteiten de voedselvoorziening en de economie te stabiliseren door strikte prijscontroles in te voeren.

N.V. Solbandera was een bekende Rotterdamse handelsfirma in zuidvruchten. De brief illustreert de frictie tussen de commerciële belangen van handelaren (die hoopten op hogere marktprijzen door schaarste) en de overheid die prijsstijgingen ('prijsopdrijving') de kop in wilde drukken. Het document geeft een inkijkje in hoe bureaucratie en marktregulering functioneerden onder de directe druk van de beginnende bezetting. C.