Ambtsbericht/Rapportage van een marktcontroleur. 25 juni 1940. Controleur J.J. Reyenga. Nº 37/96/1 M.1940 27/6
Th. Broere.
A’dam. 25 Juni ’40.

Den Heer Inspecteur
van het Marktwezen, alhier.

Mijnheer,

Terwijl ik Maandag 24 Juni ’40, omstreeks vier uur des
namiddags, dienst deed op de dagmarkt de Dapperstraat
constateerde ik, dat er van een vrachtauto, G 45794,
vier en dertig zakken aardappelen werden gelost en
opgeslagen in de groentehal van de familie Van den
Bosch.
Deze balen met aardappelen wogen naar mijn schat-
ting 50 kilo per baal. (Nieuwe muizen).
De aanvoerder was Pieter, Thomas, geb. 13 Oct ’95, Colijn-
straat 149 hs Hoogkarspel, deze vervoerde voor zijn broer.
Ik heb P. Thomas aangeraden, dat z’n broer zich
ten spoedigste moet vervoegen bij het Marktwezen, alhier.
De familie Van den Bosch heeft op het Dapperplein een
groentehal een vaste marktplaats No. 186 en een vaste
plaats op No. 170. Het adres van Van den Bosch is Tilanus-
straat 77 I. De aardappelen waren niet over de C. M. vervoerd.

Controleur
J.J. Reyenga

[Aantekeningen onderaan:]
v.d. Bosch oproepen
bes 27/6 - 40
37/96/2 1/7 - 40 * Kern van de zaak: Controleur Reyenga rapporteert een overtreding van de marktverordening. Een partij van 34 zakken aardappelen (totaal ca. 1700 kg) van het type 'Nieuwe muizen' is direct geleverd aan een handelaar op de Dappermarkt zonder tussenkomst van de Centrale Markt (C.M.).
* Betrokkenen:
* Pieter Thomas: De vervoerder uit Hoogkarspel (geboren 1895). Hij reed in een vrachtwagen met kenteken G 45794.
* Familie Van den Bosch: De ontvangers, gevestigd aan de Tilanusstraat 77-I, met vaste staanplaatsen op de Dappermarkt.
* Locatie: De handeling vond plaats bij de groentehal aan de Dapperstraat/Dapperplein in Amsterdam-Oost.
* Handhaving: De controleur heeft de vervoerder gesommeerd dat diens broer (de eigenaar/opdrachtgever) zich moet melden bij de inspectie. Onderaan is te zien dat er direct actie is ondernomen ("v.d. Bosch oproepen"). * Tijdsgewricht: Het document dateert van juni 1940, slechts enkele weken na de Nederlandse capitulatie. Hoewel de Duitse bezetting nog in de beginfase was, bleven de gemeentelijke diensten zoals het Marktwezen functioneren volgens bestaande regels.
* Distributie en Controle: De Centrale Markt (gelegen aan de Jan van Galenstraat) had het monopolie op de aanvoer van groenten en fruit voor de stad. Dit was bedoeld om kwaliteitscontrole, belastingheffing (marktgelden) en prijsbeheersing mogelijk te maken. Directe levering 'buitenom' werd beschouwd als een vorm van illegale handel of ontduiking van de regels, wat in oorlogstijd extra streng werd gecontroleerd vanwege de dreigende schaarste en de opkomst van de zwarte markt.
* Terminologie: "Nieuwe muizen" verwijst naar een specifiek populair aardappelras (de 'Muis'), dat als vroege aardappel in juni geoogst werd en zeer gewild was.