Handgeschreven notitie op een klein blad papier.
Origineel
Handgeschreven notitie op een klein blad papier. 3 juli 1941. [In blauwe inkt:]
Zondag: verkoop
fruit
Waterlooplein
in pakhuis
3-7-'41
[In fijnere pen/potlood:]
(mededeeling Dijkstra: klacht
joodsche personen dat
Maarsen Zondags in
pakhuis omgeving
Waterlooplein aardbeien
verkoopt aan venters; ook
anderen doen dit. De notitie betreft een melding van illegale zondagshandel in de buurt van het Waterlooplein in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog.
- De kern: Een persoon genaamd Dijkstra heeft een klacht doorgegeven over "joodsche personen", in het bijzonder een individu genaamd Maarsen. Deze Maarsen zou op zondag vanuit een pakhuis nabij het Waterlooplein aardbeien verkopen aan straatventers.
- Twee handen: De dikke blauwe letters bovenaan lijken een samenvatting of een indexering voor een dossier te zijn ("Zondag: verkoop fruit"). De tekst daaronder is de feitelijke toelichting op de melding.
- Handhaving: De notitie suggereert dat er controle was op de zondagsrust en/of de handel door Joodse Amsterdammers, die in deze periode (juli 1941) al aan zeer strenge beperkende maatregelen onderworpen waren. De toevoeging "ook anderen doen dit" kan wijzen op een poging tot nuancering of juist een indicatie dat er op grotere schaal gehandhaafd moest worden. Het document dateert van 3 juli 1941, ruim een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. Dit was een periode waarin de anti-Joodse maatregelen in Amsterdam snel in hevigheid toenamen. Het Waterlooplein was het centrum van de Amsterdamse Jodenbuurt.
Handel was voor veel Joodse Amsterdammers een vitale bron van inkomsten, maar door de bezetter werden steeds meer beperkingen opgelegd aan Joodse ondernemers en venters. De vermelding van "joodsche personen" in een klacht over economische overtredingen (zondagshandel) past in het klimaat van toenemende repressie, controle en mogelijk ook verklikking. De verkoop van aardbeien (een seizoensproduct) aan venters duidt op een groothandelsactiviteit vanuit een pakhuis die buiten de officiële markturen plaatsvond. Politie