Ambtelijke of politionele rapportage/notitie betreffende marktinrichting en zondagsarbeid. [In de linkerbovenhoek: 344-a]
Z. altijd met de tijd met de opening van goederen waarmede markt op zondag is aangewezen.

Aardbeienmarkt op Zondagmorgen.
Bestaat al meer dan 10 jaar, daarvoor op Houtk. burgwal.
1/ Van aardb. kersen, bessen & pruimen; ged. Juni, Juli, Aug. en half Sept.
Omvang neemt niet toe sedert de verhuiz.
2/ Verkoop p. dag ± 1000 kisten, dus stellig veel koopers en winkeliers.
Uren: 5 ½ uur, 6 uur tot 8 ½ uur – 10 uur.
Drukte tussen 7 à 8 uur; 9 uur bijna weg.

3/ Verkoopers: Enkele gr. [grossiers] v. buiten, de meeste Tel C.M. wel 20 (5 van buiten).
Z. Waal [?] wel ± 20 gr. à 25 gr. . meest Joodsche wel 1/3.
Donderb. komen Zat. avond;
van Vrijdag gaan niet in het Koelhuis, alles van M. wagens
v. Beverwijk of direct van het Waterlooplein. –
Koopers: Enkele winkeliers, [marginalia: 5 à 7 à 800.]
Zat. avond: Op de C.M. v. 3 – ± 7 uur; van geen bet. [betekenis] half en half joods
verkoopt heelemaal.
Van de Zondagmorgenmarkt niet vervangen –
Uitsl. Zat. middagmarkt doet de Zat. morgenmarkt hangen.
Zondagmorgen Koelhuis openen kan niet, want dan komt daar handel en markt. van buitenaf.
En feitelijk is altijd met Zondagsarbeid, al laat gekocht.
Onder de gr. [grossiers] aanvoerders van buiten zijn stemhebbers,
die v. Beverwijk Zat. middag enkele hoopjes en Zondag hier komen.
Ook een wagen uit Mijnsheerenland met bessen.

Al het goed op de morgenmarkt van Zondags gekocht (vooral ’s middags) in Beverwijk (aardb.), Betuwe (kersen en pruimen) expediteurs in eigen auto’s brengen dat goed naar Waterlooplein daar komt het om 6 ’s avonds en ’s nachts, wordt daar gewoon weggezet door expediteurs (en men ontvangt – bewaakt het) een deel blijft voor de Zaterdagmiddagmarkt Tel C.M.
Hier op de C.M. verkoop en uitsl. 5 à 10 gr. aan 60, 70 kopers.
Dat duurt van Zat. middag ± 3 uur tot 6 uur.
Een deel komt uit het Koelhuis, dat Zat. morgen er in wordt geplaatst, voor een deel tot Ma. Di. en een deel wordt er uitgehaald Zat. avond (buiten gezet) – en de Zondagmorg. opgehaald, maar dat is niet veel.
Een vroege Zondagmarkt Tel C.M. zou deze markt vervangen kunnen maken, dan ook op aanvoer van de koopers vrij.
Men beproeve een op de Zondag.
Een verbod nu is voor aardb. niet erg meer, voor kersen & pruimen voor de koopers wel belangrijk. Maar de gr. [grossiers] zou de niet pakken en ontbreken geen kersen in de weg zou op Zat. avond tot laat op de C.M. kunnen bedragen, maar dan gelange bij kopers thuis en in loodsen & kelders.

[Verticale tekst in linker marge]:
Had kade is op een Z.M. markt niet in te rekenen, dat de C.M. te water van 6 uur tot 10 uur de markt wordt gebruikt en daarna niet uitsluitend wordt goed uit het Koelhuis.
En dat Koelhuis Zondagmorgen vroeg wordt laat weer opgehaald.
van de Houtk. kade werd het ook nachts door de politiewacht en Beverwijk i.v.m. met veel verkoop Zat. middag op Zondag kers Koelhuis van vrijdag ingenomen. * Logistiek proces: Het document beschrijft een complexe logistieke keten waarbij fruit (voornamelijk aardbeien en kersen) vanuit Beverwijk en de Betuwe via het Waterlooplein naar de Centrale Markt (C.M.) wordt vervoerd. Opvallend is dat expediteurs al eigen auto's gebruiken om 's nachts de goederen aan te leveren.
* Zondagsrust: Er is een duidelijke spanning zichtbaar tussen de noodzaak van de handel in bederfelijke waar (zacht fruit) en de beperkingen op zondagsarbeid. De auteur merkt op dat het openen van het koelhuis op zondag ongewenste handel zou aantrekken.
* Demografie: De tekst maakt expliciet melding van het aandeel Joodse handelaren (ongeveer een derde), wat kenmerkend is voor de Amsterdamse markthandel uit die periode.
* Terminologie: "Tel C.M." verwijst waarschijnlijk naar de "Telefoon Centrale Markt" of een specifieke afdeling daarvan. "Gr." staat in deze context voor "grossiers". Dit document biedt een inkijkje in de werking van de Amsterdamse Centrale Markt (geopend in 1934 aan de Jan van Galenstraat). Voor de opening van deze centrale markt vond de handel in fruit vaak plaats op kades in de binnenstad, zoals de genoemde Houtkooperburgwal. De verschuiving van de handel naar de vroege zondagochtend was een manier om het fruit zo vers mogelijk bij de consument te krijgen voordat de reguliere maandagmarkt begon. Het document illustreert de overgangsfase waarin moderne koeltechnieken en gemotoriseerd transport hun intrede deden, maar de regelgeving (met name rondom de zondag) nog achterbleef bij de praktijk van de handelaren. C.M.