Archief 745
Inventaris 745-329
Pagina 167
Dossier 29
Jaar 1940
Stadsarchief

Getypte ambtelijke brief of rapportage.

Origineel

Getypte ambtelijke brief of rapportage. soonlijk heeft overtuigd, des Zondags in de vroege morgenuren
van 6 tot 8 (om 9 à 10 uur is ze bijkans afgeloopen) wordt
gehouden, wordt noch van de zijde van de Politie, noch van de
zijde van Marktwezen contrôle uitgeoefend. Het fruit, dat er
wordt verkocht, passeert grootendeels de Centrale Markt niet.
Dit fruit wordt namelijk in hoofdzaak eerst des Zaterdagmiddags
gekocht, voornamelijk op de veilingen te Beverwijk (aardbeien)
en in de Betuwe (kersen en pruimen). Per auto (van expedi-
teurs en van grossiers) arriveert dit fruit des avonds laat
en 's nachts op het Waterlooplein, waar het wordt neergezet
en bewaakt tot de markt in de vroege morgenuren begint.
Slechts voor een klein deel is dit fruit afkomstig van wat
onverkocht is overgebleven op de Zaterdagmiddagmarkt op de
Centrale Markt of uit het koelhuis op de Centrale Markt (het
meeste zachte fruit dat des Zaterdags in den loop van den
dag in het koelhuis wordt geplaatst, blijft daar staan tot
Maandag- en Dinsdagmorgen).

    Reeds enkele malen is er door belanghebbenden bij

mij op aangedrongen om de Zondagochtendmarkt op het Waterloo-
plein te verbieden en daarvoor in de plaats te stellen een
Zondagochtendmarkt op de Centrale Markt. Dan zou immers de
noodige contrôle mogelijk zijn. Overwegingen van Zondagsrust
hebben zich hiertegen echter altijd verzet. Ook nu zou ik deze
oplossing niet willen aanbevelen. Wat echter thans wel
dringend geboden is, uit een oogpunt van orde en contrôle,
niet in het minst met het oog op bescherming van de Centrale
Markt en van de aldaar gevestigde grossiers, in verband met
het nieuw gewijzigde artikel 5 van het Reglement Centrale
Markt, is, dat de Zondagmorgenmarkt wordt verboden. In de
plaats daarvan zou dan op de Centrale Markt een Zaterdag-
avondmarkt kunnen worden gehouden van 6 tot 10 uur. Deze
uren zijn beter dan de huidige namiddaguren (van ± 3 tot 6
à 7 uur), met het oog op de late aankomst van het zachte
fruit van de veilingen en met het oog op de belangen der
koopers, die hun aankoopen van den Zaterdagochtend dan eerst
in de middaguren in de stad kunnen verkoopen.

    Na bespreking met de meeste belanghebbende gros-

siers van de Centrale Markt is mij gebleken, dat deze zich
met dit plan desnoods wel kunnen vereenigen. Weliswaar
vreezen zij eenige achteruitgang in omzet, anderzijds zien zij
in, dat de huidige Zondagochtendmarkt zeker zal moeten ver-
dwijnen en moeten plaats maken voor een markt, die aan de
huidige voorschriften voldoet en waarop althans contrôle mo-
gelijk is. Zij zien er geen bezwaar in, dat deze maatregel
direct wordt genomen. Immers, de kersen en aardbeien zijn
thans bijkans afgeloopen. Dit zijn de voornaamste artikelen
van de Zondagochtendmarkt; voor de bessen en pruimen is de
beteekenis minder groot. Bovendien zijn deze vruchten ster-
ker, beter houdbaar, dan aardbeien en kersen; zij kunnen dus
zeer wel reeds des Zaterdagsavonds worden gekocht.

    Ik verzoek U derhalve beleefd mij te willen machti-

gen, — na behoorlijke kennisgeving op de aankondigingsborden
van de Centrale Markt, aan het personeel van mijn dienst op
te dragen te beletten, dat met ingang van Zondag 14 Juli,
of desnoods 21 Juli a.s., geen markt meer op het Waterloo-
plein wordt gehouden en dat in de plaats daarvan met ingang
van Zaterdag 13 Juli of 20 Juli a.s. een Zaterdagavondmarkt
van 6 tot 10 uur op de Centrale Markt zal worden gehouden.
Ik acht het noodzakelijk, dat ook de Politie hierbij de noo-
dige medewerking verleent; ik geef U derhalve in overweging
den Hoofdcommissaris van Politie van een en ander in kennis
te stellen.

                                    De Directeur, In dit document beklaagt de Directeur van het Marktwezen zich over de ongecontroleerde fruitmarkt die op zondagochtend op het Waterlooplein plaatsvindt. Het hoofdpunt is dat deze handel de officiële Centrale Markt ontwijkt, waardoor er geen controle is op kwaliteit en reglementen.

De directeur stelt een verschuiving voor:
1. Verbod op de zondagochtendmarkt op het Waterlooplein.
2. Invoering van een zaterdagavondmarkt (18:00 - 22:00 uur) op de Centrale Markt.

Hij beargumenteert dat dit logistiek beter uitkomt voor de aanvoer van zacht fruit (uit Beverwijk en de Betuwe) en dat de gevestigde grossiers hiermee akkoord gaan, mits de maatregel direct wordt ingevoerd nu het aardbeien- en kersenseizoen bijna voorbij is. Tevens wordt de hulp van de politie gevraagd om de nieuwe regels te handhaven. De Centrale Markt in Amsterdam (geopend in 1934 aan de Jan van Galenstraat) had als doel de voedselvoorziening en handel te centraliseren en te reguleren. Voorheen vond veel handel plaats op informele markten in de binnenstad, zoals het Waterlooplein. De overheid probeerde deze "wilde" handel te beteugelen ten gunste van de gevestigde grossiers en de belastingopbrengsten. De referentie naar de "Zondagsrust" is typerend voor de tijdsgeest, waarbij werken op zondag maatschappelijk en politiek gevoelig lag, wat de directeur dwingt om voor de zaterdagavond als alternatief te kiezen.

Samenvatting

In dit document beklaagt de Directeur van het Marktwezen zich over de ongecontroleerde fruitmarkt die op zondagochtend op het Waterlooplein plaatsvindt. Het hoofdpunt is dat deze handel de officiële Centrale Markt ontwijkt, waardoor er geen controle is op kwaliteit en reglementen.

De directeur stelt een verschuiving voor:
1. Verbod op de zondagochtendmarkt op het Waterlooplein.
2. Invoering van een zaterdagavondmarkt (18:00 - 22:00 uur) op de Centrale Markt.

Hij beargumenteert dat dit logistiek beter uitkomt voor de aanvoer van zacht fruit (uit Beverwijk en de Betuwe) en dat de gevestigde grossiers hiermee akkoord gaan, mits de maatregel direct wordt ingevoerd nu het aardbeien- en kersenseizoen bijna voorbij is. Tevens wordt de hulp van de politie gevraagd om de nieuwe regels te handhaven.

Historische Context

De Centrale Markt in Amsterdam (geopend in 1934 aan de Jan van Galenstraat) had als doel de voedselvoorziening en handel te centraliseren en te reguleren. Voorheen vond veel handel plaats op informele markten in de binnenstad, zoals het Waterlooplein. De overheid probeerde deze "wilde" handel te beteugelen ten gunste van de gevestigde grossiers en de belastingopbrengsten. De referentie naar de "Zondagsrust" is typerend voor de tijdsgeest, waarbij werken op zondag maatschappelijk en politiek gevoelig lag, wat de directeur dwingt om voor de zaterdagavond als alternatief te kiezen.

Gerelateerde Documenten 6