Getypte zakelijke brief op officieel briefpapier. 12 juli 1940. Veilingsvereeniging „Kesteren & Omstreken”. Den heer DIRECTEUR van het MARKTWEZEN, Amsterdam. [Briefhoofd links: Foto van een veilingcomplex vanuit de lucht]
FOTO K.L.M.

[Briefhoofd rechts:]
VEILINGSVEREENIGING „KESTEREN & OMSTREKEN”
TELEFOON 3 EN 1 (No. 3 MET DOORVERBINDING)
TELEGR.: VEILING KESTEREN
BENTLEY’S CODE 1e ED.
POSTREKENING No. 5891
BANKIER: ROTTERD. BANKVEREEN. - KESTEREN

34.000 M3 FRUITBERGPLAATSEN WAARBIJ
3500 M3 KOELRUIMTE MET ENTREPOT
300.000 KISTEN EN BUSHELS MET
GEDEPONEERD MERK: BLAUWE BAND

KESTEREN, 12 Juli 1940.
(HOLLAND)

den heer DIRECTEUR van het
MARKTWEZEN,
Amsterdam.

[Handgeschreven aantekening in potlood/pen boven het stempel: onleesbare paraaf, mogelijk "m. Dir"]

№ 37/109/2 M. 1940 15/7 [Paars stempel met handgeschreven toevoeging "15/7"]

WelEd.Heer,

Het spyt ons, dat we, na onze klacht van gisteren over een exporteurs-combinatie, u opnieuw lastig moeten vallen.

Onze koopers zyn zeer ontevreden. De een heeft voorkeur voor deze, de andere voor gene expediteur. Of deze voorkeur gegrond is, kunnen wy niet beoordeelen, doch als de combinatie zich er toe beperkt om slechts de vrachttarieven te verhoogen en dan geen organisatietalent te toonen, lykt ons de benzinebesparing ook problematisch.

Beleefd verzoeken wy uwe medewerking om tot een vlotter verloop van de regeling te komen, waaraan het, blykens bygaand afschrift aan 7 onzer afnemers, teveel hapert.

By voorkeur onzen dank,

hoogachtend,

VEILINGSVEREENIGING
„KESTEREN en OMSTREKEN”
[Handtekening] * Kern van de klacht: De Veilingvereniging Kesteren beklaagt zich over een opgelegde "exporteurs-combinatie". De kopers op de veiling zijn ontevreden omdat zij hun eigen expediteurs niet meer kunnen kiezen.
* Kritiek op de uitvoering: De afzender stelt dat de nieuwe organisatie wel de vrachttarieven heeft verhoogd, maar geen organisatorische verbetering laat zien.
* Argumentatie: Er wordt getwijfeld aan het officiële doel van de nieuwe regeling, namelijk "benzinebesparing". Volgens de veilinghouder is die besparing door de slechte organisatie "problematisch".
* Actie: De brief dient als een officieel verzoek tot interventie door de Directeur van het Marktwezen in Amsterdam om de "regeling" (de distributie en het transport) soepeler te laten verlopen. Er wordt verwezen naar een bijgaand afschrift van een brief aan zeven afnemers (niet aanwezig in dit beeld) om de ernst van de situatie te onderstrepen. * Tijdsgewricht: De brief is gedateerd 12 juli 1940, slechts twee maanden na de Nederlandse capitulatie aan Nazi-Duitsland.
* Oorlogseconomie: De verwijzing naar "benzinebesparing" en een centrale "regeling" duidt op de vroege fase van de distributiestelsels en de centralisatie van transport onder het Duitse bezettingsregime. Dergelijke "combinaties" werden vaak opgelegd om de logistiek te stroomlijnen ten behoeve van de export naar Duitsland en om schaarse middelen zoals brandstof te rantsoeneren.
* Regionale betekenis: Kesteren, gelegen in de Betuwe, was (en is) een belangrijk centrum voor de fruitteelt. De indrukwekkende cijfers in het briefhoofd (34.000 m3 opslag) tonen de schaal van de exportbelangen die hier in het geding waren.
* Administratieve overgang: De brief laat de frictie zien tussen de traditionele vrije markt (waarin kopers hun eigen expediteurs kozen) en de nieuwe, bureaucratische oorlogsstructuren. De Directeur van het Marktwezen in Amsterdam fungeerde hierbij blijkbaar als een toezichthoudende instantie die kon bemiddelen in deze nieuwe, centraal geleide economische realiteit. Marktwezen