Brief van het Plaatselijk Comité van Uitvoering van de Nationale Reclasseeringsdag. 21 september 1940. Plaatselijk Comité van Uitvoering Amsterdam (namens Joh. Helmerhorst, Leider der Collecte). Den Weledelen Heer Directeur van het Marktwezen, J. v. Galenstraat 14, Amsterdam. [Gedrukt briefhoofd:]
NATIONALE RECLASSEERINGSDAG
ZATERDAG 1 JUNI 1940
PLAATSELIJK COMITÉ VAN UITVOERING

[Stempel midden boven:] No 37/149 / M. 1940
[Stempel rechts boven:] SECRETARIAAT: AMSTERDAM. / ~~MARNIXSTRAAT 404~~ / ~~TEL. 35252~~
[Verticale stempel links:] Nieuw adres Keizersgracht 219 Tel. 31992

[Linkerkolom:]
Centrale Leiding
A'dam-C., Marnixstr. 404
Tel. 31422 - Giro 160150
Directeur J. Henri Ledeboer
Adj. Dir. Joh. Helmerhorst

De Nat. Reclass. dag wordt georganiseerd ten bate van:
Ned. Gen. tot Zed. Verb. d. Gevangenen - R.K. Recl. Ver. - Prot. Chr. Recl. Ver. - Leger des Heils - Ned. Ver. t. Afsch. v. alcoh. houdende dranken - Intern. Orde v. Goede Tempelieren - Nat. Chr. Geheelonth. Vereen. - enz.

Landelijk Comité van Uitvoering:
Ds. P. M. de Jong, Voorz.
Ds. T. J. Hagen
Mr. Dr. N. Muller
Peter Patricius
Jan P. Rawie
J. Henri Ledeboer, Secr.-Penningm.
Joh. Helmerhorst, Adj. Secr.

[Inhoud brief:]
Den Weledelen Heer Directeur van het Marktwezen,
J.v.Galenstraat 14,
A m s t e r d a m.

[Handgeschreven aantekening bij de adressering:] in behandeling

Amsterdam, 21 September 1940

Weledele Heer,

Het in het hoofd dezes vermelde comité heeft de verantwoordelijkheid om onder wel zeer moeilijke omstandigheden de collecte voor den Nationalen Reclasseeringsdag 1940 op Vrijdag 27 en Zaterdag 28 September a.s. te organiseeren.

Beter dan wij in een enkel woord de beteekenis van het reclasseeringswerk in de huidige tijdsomstandigheden kunnen uiteenzetten, verklaart bijgaand geschriftje dit, en daarom bevelen wij U de lezing daarvan met nadruk aan.

Het is vrijwel zeker, dat de reeds belangrijk besnoeide regeeringssubsidies in de toekomst geheel zullen moeten vervallen, en zal dus dit werk van het particuliere initiatief afhankelijk worden.

Om deze reden wenscht genoemd comité niets onbeproefd te laten, wat tot het welslagen van den N.R.D. 1940 zou kunnen bijdragen. Derhalve wendt zij zich tot U met het beleefd verzoek goed te keuren, dat in de morgenuren van Zaterdag 28 September a.s. een collectant(e) tot de onder Uw Directie staande gebouwen en/of terreinen wordt toegelaten, om den aldaar werkenden ambtenaren en employé's, eventueel den op de terreinen zich bevindenden personen, een bijdrage te vragen.

Opgemerkt moge worden, dat sinds jaren een dergelijke toestemming door den Heer Gemeente-Secretaris voor de kantoren in het Stadhuis wordt verstrekt, zoodat voornoemd comité vertrouwt, dat ook U de gevraagde toestemming wel zult willen verleenen.

U bij voorbaat dankzeggend, teekent, namens het comité van uitvoering, met de meeste hoogachting,

[Handtekening]
Joh. Helmerhorst,
Leider der Collecte. Deze brief is een formeel verzoek van de organisatie van de Nationale Reclasseeringsdag (NRD) aan de directeur van de gemeentelijke markten in Amsterdam. De kern van de brief is het verzoek om collectanten toe te laten op het terrein van de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat.

Enkele opvallende aspecten:
* Logistiek: De brief toont de administratieve realiteit van die tijd. Het adres van het secretariaat is gewijzigd (van Marnixstraat naar Keizersgracht), wat handmatig is gecorrigeerd met stempels.
* Financiën: Er wordt expliciet melding gemaakt van het wegvallen van overheidssubsidies, waardoor de organisatie volledig afhankelijk wordt van private giften ("particuliere initiatief").
* Retoriek: De schrijver gebruikt een beleefde, doch dwingende toon door te verwijzen naar de toestemming die de gemeentesecretaris al jaar en dag verleent voor het Stadhuis, hiermee een precedent scheppend. Het document is gedateerd op 21 september 1940, slechts enkele maanden na de Duitse inval en het begin van de bezetting van Nederland. Dit verklaart de zinsnede "onder wel zeer moeilijke omstandigheden" en de verwijzing naar "de huidige tijdsomstandigheden".

De Nationale Reclasseeringsdag was een jaarlijks terugkerend evenement waarbij diverse levensbeschouwelijke organisaties (zoals vermeld in de linkerkolom) gezamenlijk geld inzamelen voor de herintreding van ex-gedetineerden in de maatschappij. Opmerkelijk is dat het briefhoofd nog uitgaat van de oorspronkelijke datum van 1 juni 1940. Door de oorlogsomstandigheden in mei 1940 werd de landelijke collecte blijkbaar uitgesteld naar eind september.

De ontvanger, de Directeur van het Marktwezen, was verantwoordelijk voor de in 1934 geopende Centrale Markthallen. Dit was een cruciaal economisch knooppunt in Amsterdam waar dagelijks honderden ambtenaren, handelaren en arbeiders aanwezig waren, wat het een lucratieve locatie voor een collecte maakte. J. Hagen J. Henri M. de Jong N. Muller P. Rawie R.K. Recl Marktwezen Stadhuis