Brief (afschrift/kopie).
Origineel
Brief (afschrift/kopie). 7 november 1940. Dr. A.L.J. Sunier, Directeur van het Zoölogisch Genootschap "Natura Artis Magistra" (Artis Amsterdam). De Wethouder voor de Levensmiddelen, Stadhuis, Amsterdam. No.37/166/1 M.1940 AFSCHRIFT.
No.1024 L.M.1940.
ZOOLOGISCH GENOOTSCHAP
"NATURA ARTIS MAGISTRA". Amsterdam, 7 November 1940.
Aan den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
Stadhuis,
Alhier.
Su/Pe.
Van de Nederlandsche Groenten en Fruitcentrale te Den Haag heeft ons Genootschap reeds sedert jaren vergunning om bij de Nederlandsche veiling op de Centrale Markthallen, alhier, doorgedraaide groenten en vruchten af te halen als voeder voor de levende have van ons Genootschap. Hierdoor wordt door ons een groote hoeveelheid uiters waardevol voedsel voor onze dieren verkregen.
Naar aanleiding van berichten in de dagbladen, waaruit ons bleek, dat binnenkort een regeling verwacht mag worden, waarbij o.a. doorgedraaide groenten en vruchten als bovenbedoeld voor distributie en voor veevoeder in aanmerking zouden komen, nemen wij de vrijheid U.Ed. Achtbare beleefd te verzoeken het wel daarheen te willen leiden, dat, welke regeling in deze ook getroffen moge worden, daarbij met de belangen van ons Genootschap rekening worde gehouden.
De Directeur van het
Zoölogisch Genootschap
"Natura Artis Magistra",
w.g. Dr.A.L.J.Sunier. Deze brief is een formeel verzoek van de directie van Artis aan het Amsterdamse stadsbestuur. De kern van de zaak is de voedselvoorziening voor de dieren in de dierentuin tijdens de vroege fase van de Duitse bezetting.
- Terminologie: "Doorgedraaide" producten zijn groenten en fruit die op de veiling niet de minimumprijs opbrachten en daarom uit de handel werden genomen. Normaal gesproken werden deze vernietigd of als veevoer gebruikt.
- Toon: De brief is geschreven in de uiterst beleefde, ambtelijke stijl van die tijd ("U.Ed. Achtbare", "het wel daarheen te willen leiden").
- Urgentie: Artis was voor een groot deel van haar voedselvoorziening afhankelijk van deze overschotten. De dreiging van een nieuwe centrale distributieregeling (waarbij de overheid de controle over alle voedselstromen overnam) vormde een direct gevaar voor het voortbestaan van de dierencollectie. De brief dateert van november 1940, een half jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De schaarste begon merkbaar te worden en de bezetter voerde een strikt distributiesysteem in om de voedselvoorraad te controleren (zowel voor de eigen troepen als de Nederlandse bevolking).
Artis, onder leiding van Dr. Armand Sunier, bevond zich in een lastige positie. Het voeden van exotische dieren werd door de bezetter niet altijd als prioriteit gezien. Gedurende de oorlogsjaren moest de dierentuin voortdurend lobbyen en creatieve oplossingen zoeken om aan voldoende voedsel te komen. De Centrale Markthallen (tegenwoordig het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) waren hierbij cruciaal vanwege de enorme hoeveelheden restproducten die daar dagelijks vrijkwamen.