Archief 745
Inventaris 745-271
Pagina 267
Dossier 55
Jaar 1939
Stadsarchief

Extract uit het Boek der Besluiten van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam.

10 februari 1939 (betreffende boekjaar 1938).

Origineel

Extract uit het Boek der Besluiten van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam. 10 februari 1939 (betreffende boekjaar 1938). № 60 / 21 / / M. 1939 1/3 [Stempel en handgeschreven]
No. 116/215 Fin. 1939.

Vaststelling omslagkosten Girokantoor over 1938.

E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten van
Burgemeester en Wethouders van Amsterdam.

Vrijdag, 10 Februari 1939.

De Wethouder voor de Financiën deelt aan de Vergadering mede, dat ingevolge art. 8 van het besluit van Burgemeester en Wethouders van 11 Juni 1918, No. 12466, houdende de "algemeene bepalingen in verband met de uitvoering der Verordening op het Girokantoor der Gemeente Amsterdam" jaarlijks door Burgemeester en Wethouders zal worden vastgesteld het bedrag, dat door het Girokantoor voor kosten aan de instellingen en diensten zal worden in rekening gebracht.
Op voorstel van den Wethouder voornoemd neemt de vergadering het volgende besluit:
Burgemeester en Wethouders van Amsterdam;
Gezien de voorstellen van den Directeur van het Girokantoor dd. 30 Januari 1939 no. G.K. 131/40, tot vaststelling van het bedrag der kosten, waaruit blijkt, dat
1) voor kosten van centrale inning wordt berekend f. 0,25 per ter inning ontvangen post;
2) ter goedmaking van de kosten van het kasbeheer voor diensten en bedrijven een omslag van 2/3 o/oo over de grootste zijde der rekeningen, na aftrek van de beginsaldi, de interne overboekingen en de franco posten, wordt in rekening gebracht;
3) de kosten van het vullen van loonzakjes zijn gesteld op 1,86 cent per stuk;

B e s l u i t e n :

het bedrag der over 1938 door de diensten en bedrijven aan het Girokantoor te betalen kosten vast te stellen als volgt:

Dienst / Bedrijf Specificatie Bedrag (f.) Totaal (f.)
Gemeenteontvanger, rek. 3 omslagkosten 2.203,81
Centrale Dienst voor de Levensmiddelenvoorziening
rek. 4 omslagkosten 417,54
rek. 20 omslagkosten 461,49
rek. 25 omslagkosten 73,20
rek. 61 omslagkosten 978,68
rek. 77 omslagkosten 2,42
rek. 184 omslagkosten 18,25
rek. 220 omslagkosten 715,99
Gemeenteziekenhuizen, rek. 18 omslagkosten 1.157,78
Woningdienst, rek. 21 omslagkosten 1.891,46
" rek. 22 omslagkosten 1.097,19
vullen loonzakjes 22,52 3.011,17
Kinderkleeding en -voeding, rek. 30 omslagkosten 51,39
Waterleidingen, rek. 43 omslagkosten 4.003,49
Publieke Werken, rek. 44 omslagkosten 7.382,05
incassokosten 29,25
vullen loonzakjes 1.168,97 8.580,27
Grondbedrijf, rek. 45 omslagkosten 3.339,20
Telefoon, rek. 46 omslagkosten 4.272,59
Tram, rek. 48 omslagkosten 2.904,84
Stads-bank-van-leening, rek. 49 omslagkosten 143,69
Stadsdrukkerij, rek. 50 omslagkosten 274,10
Gasfabrieken, rek. 51 omslagkosten 3.347,51
Electriciteitswerken, rek. 52 omslagkosten 10.259,48

De gehanteerde verdeelsleutels zijn specifiek: een vast bedrag per incasso, een promillage (2/3 o/oo) over de omzet op de rekeningen, en een bedrag per handmatig gevuld loonzakje. Vooral de post "vullen loonzakjes" voor Publieke Werken (f. 1.168,97) is opmerkelijk hoog, wat duidt op een zeer groot aantal werknemers dat in 1938 nog contant werd uitbetaald. De hoogste totale kostenpost is voor de Electriciteitswerken, wat de enorme hoeveelheid transacties bij dit nutsbedrijf weerspiegelt. Het Gemeentelijk Girokantoor van Amsterdam werd opgericht in 1917 en was de eerste instelling in zijn soort ter wereld. Het doel was om het betalingsverkeer binnen de stad te moderniseren en te vergemakkelijken. In 1939, het jaar van dit document, was het systeem volledig ingebed in de gemeentelijke organisatie.

De "Centrale Dienst voor de Levensmiddelenvoorziening" die in de lijst voorkomt, herinnert aan de overheidsbemoeienis met eerste levensbehoeften, een structuur die kort daarna tijdens de bezettingsjaren (1940-1945) een nog veel prominentere en dwingendere rol zou gaan spelen via de distributiestamkaarten. De genoemde bedragen zijn in guldens van voor de enorme inflatie na de oorlog; ter vergelijking: f. 10.000,- was in 1938 een aanzienlijk kapitaal.

Samenvatting

Dit document biedt een gedetailleerd overzicht van de interne doorbelasting van administratiekosten binnen de gemeente Amsterdam aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. Het illustreert de omvang en diversiteit van het gemeentelijk apparaat, variërend van nutsbedrijven (Gas, Licht, Water, Telefoon) tot sociale diensten (Woningdienst, Kindervoeding).

De gehanteerde verdeelsleutels zijn specifiek: een vast bedrag per incasso, een promillage (2/3 o/oo) over de omzet op de rekeningen, en een bedrag per handmatig gevuld loonzakje. Vooral de post "vullen loonzakjes" voor Publieke Werken (f. 1.168,97) is opmerkelijk hoog, wat duidt op een zeer groot aantal werknemers dat in 1938 nog contant werd uitbetaald. De hoogste totale kostenpost is voor de Electriciteitswerken, wat de enorme hoeveelheid transacties bij dit nutsbedrijf weerspiegelt.

Historische Context

Het Gemeentelijk Girokantoor van Amsterdam werd opgericht in 1917 en was de eerste instelling in zijn soort ter wereld. Het doel was om het betalingsverkeer binnen de stad te moderniseren en te vergemakkelijken. In 1939, het jaar van dit document, was het systeem volledig ingebed in de gemeentelijke organisatie.

De "Centrale Dienst voor de Levensmiddelenvoorziening" die in de lijst voorkomt, herinnert aan de overheidsbemoeienis met eerste levensbehoeften, een structuur die kort daarna tijdens de bezettingsjaren (1940-1945) een nog veel prominentere en dwingendere rol zou gaan spelen via de distributiestamkaarten. De genoemde bedragen zijn in guldens van voor de enorme inflatie na de oorlog; ter vergelijking: f. 10.000,- was in 1938 een aanzienlijk kapitaal.

Kooplieden in dit dossier 89

A. Cuypstraat Waterlooplein
A. Cuypstraat Waterlooplein 53
A. Bepaling 1.942
A J v Meukekers
A. Markt-, standplaats- en ventgelden (volgn. 87) ......... Waterlooplein $f$ 162.500.—
A v Rijswijk
Bokking kisten 2.127
A. Ontvangsten Waterlooplein „ 3.050.—
C. Blom 25-9-1939
C. Markt Uilenburg 6.490.000,--
C. Markt Uilenburg 104.242,—
C. Markt Uilenburg 6.490.000,--
C. Markt Uilenburg 380.200,--
C. Markt Uilenburg 104.242,--
C. Markt Uilenburg 380.200,—
C. Markt Uilenburg 6.490.000,-- ✓
C. Markt Uilenburg 380.300,-- ✓
C. Markt Uilenburg 104.242,-- ✓
C. Markt Uilenburg 6.490.000,—
C. Markt Uilenburg 104.242,--
C. Markt Uilenburg 380.200,--
Centrale Markt **verlies** Uilenburg 244.000,—
Centrale Markt **verlies** Uilenburg 244.000,--
Centrale Markt verlies Uilenburg 244.000,-- ✓
Alle 89 kooplieden →