Officiële brief/circulaire. 15 augustus 1940. [Briefhoofd]
NEDERLANDSCHE VISSCHERIJCENTRALE
JULIANA VAN STOLBERGPLEIN 3-4 'S-GRAVENHAGE
POSTGIROREKENING 245271 TELEFOON 720080*
TELEGRAMADRES: NEDVISCEN INTERCOMM. XX

[Stempel linksboven]
№ 46 B / 19/2 M. 1940 16/8

[Rechtsboven handgeschreven]
605

[Referentie en Datum]
Afd. I № 4608/292. 's-Gravenhage, 15 Augustus 1940.
Betreffende: Monopolie-
Overeenkomsten.

[Adressering]
Aan
Heeren Uitreikers van Uitvoer-
machtigingen voor zoetwatervisch
naar België.

[Inhoud]
Hiermede bericht ik U, dat wederom door U Monopolie-Overeenkomsten voor uitvoer van zoetwatervisch naar België met de gewone exporteurs kunnen worden afgesloten, zulks in afwijking van dezerzijdsche circulaire d.d. 1 Juni 1940 № 2911/207.

Het betreft hier in hoofdzaak den uitvoer naar België van dunne aal, snoek, karper, zeelt en witvisch.

DE DIRECTEUR,
[Handtekening: J.P. van de Loo (?)]

[Links onderaan getypt]
AV/CB.

[Handgeschreven kanttekeningen links]
* Th. Stam ter kennisneming en terugzending [paraf] 21/8-40
* Verzoeke mij afschrift te doen toekomen [paraf] 28/8-'40
* Acc [paraf]
* Afschrift aan Mischmarkt 30/8-'40 [paraf]

[Linksonder gedrukt]
(A) 19583 - '40 Deze brief is een formeel besluit van de Nederlandsche Visscherijcentrale om de export van zoetwatervis naar België weer te reguleren via zogenaamde "monopolie-overeenkomsten".
* Besluitvorming: Het besluit draait een eerdere beperking (de circulaire van 1 juni 1940) terug. Dit suggereert dat kort na de Duitse inval de export aan banden was gelegd, maar dat men drie maanden later de handel weer wilde normaliseren.
* Producten: De nadruk ligt op specifieke soorten zoals aal (paling), snoek, karper, zeelt en witvis. Dit waren belangrijke zoetwaterproducten voor de Nederlandse visserijsector.
* Administratief proces: De handgeschreven noten tonen het interne pad van het document. Het is langs verschillende ambtenaren gegaan voor kennisneming en goedkeuring ("Acc" voor akkoord), waarbij een kopie werd verzonden naar een relevante marktinstantie (mogelijk de Vischmarkt, hier gespeld als 'Mischmarkt' of refererend aan een specifieke beurs). De brief dateert van augustus 1940, slechts enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland en België.
* De Nederlandsche Visscherijcentrale: Dit was een semi-overheidsorgaan dat in de jaren '30 was opgericht om de visserijsector te ondersteunen tijdens de crisis. Tijdens de bezetting bleef de NVC bestaan, maar kwam zij onder toezicht van de Duitse autoriteiten om de voedselvoorziening en export (voornamelijk naar Duitsland, maar ook tussen bezette gebieden) te sturen.
* Economische Ordening: Het gebruik van "monopolie-overeenkomsten" wijst op een strak geleide economie. Door alleen met "gewone" (erkende) exporteurs te werken, behield de overheid controle over de kwaliteit, prijzen en bestemmingen van de schaarse voedselmiddelen.
* Handel met België: Ondanks de bezetting bleef de handel tussen de Lage Landen essentieel. België was een traditionele afzetmarkt voor Nederlandse vis. De versoepeling van de regels in augustus 1940 kan duiden op een herstel van de logistieke ketens na de gevechtshandelingen in mei.