Getypte brief (doorslag/kopie). 31 januari 1940. Waarschijnlijk de directie van de Centrale Markt te Amsterdam (gezien de context). N.B. De spelling en interpunctie uit het origineel zijn aangehouden.

[Handgeschreven: Lee. K. Hiema]

VP/G.

48/2/5 M [Handgeschreven: Extra]

31 Januari 1940.

Proefneming met bevroren
fruit op fust door N.V.
v/h Gebroeders Pel.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Hiermede heb ik de eer U te berichten, dat zich tot mij heeft gewend de directie der N.V. v/h Gebroeders Pel te Leiden, die aldaar een bekende fabriek van suikerwerken, geconfyte vruchten enz. exploiteert. Deze onderneming heeft in haar dienst een landbouwkundigen ingenieur, die in Amerika studie heeft gemaakt van het bereiden van bevroren vruchten en groenten in houten vaten en in kleinere verpakkingen; een procédé, dat tot nu toe nergens hier te lande wordt gevolgd, terwyl het in Amerika den laatsten tyd steeds uitgebreider toepassing vindt.

Uit de gevoerde besprekingen is voortgekomen, dat de voornoemde N.V. de voor invoering van het vorenbedoelde procédé vereischte proeven wenscht te doen in het koelhuis op de Centrale Markt, waar zy het fruit in fust, tegen betaling van een normaal opslag-tarief wil bewaren. Zy heeft voor haar proeven echter af en toe behoefte aan een kleine ruimte (van 10 à 20 m2), waar het fruit, alvorens het op te slaan in de koelruimte, in fust kan worden verpakt. Deze ruimte is aanwezig in de (buiten bedryf staande) ysfabriek van het koelhuis.

Indien de onderhavige proeven slagen, dan is de N.V. v/h Gebroeders Pel voornemens een afzonderlyke fabriek van vruchtenconserven op te richten, omdat haar bedryf in Leiden geen voldoende ruimte heeft. Daarbij wordt overwogen om het nieuwe bedryf te Amsterdam - en wel op de Centrale * Inhoud: De brief beschrijft een verzoek van de Leidse firma Gebroeders Pel om experimenten uit te voeren met een nieuwe conserveringsmethode: het invriezen van fruit en groenten in houten vaten (fust). Ze hebben hiervoor een expert aangetrokken die deze techniek in de Verenigde Staten heeft bestudeerd.
* Faciliteiten: Het bedrijf wil gebruikmaken van het koelhuis op de Centrale Markt in Amsterdam. Ze vragen specifiek om een kleine werkruimte (10-20 m²) in de voormalige ijsfabriek van het koelhuis voor het inpakken van de producten voordat deze de vriescel ingaan.
* Economisch belang: Indien de proeven succesvol zijn, overweegt het bedrijf een nieuwe fabriek in Amsterdam te vestigen, wat gunstig zou zijn voor de lokale werkgelegenheid en de positie van de Centrale Markt als logistiek knooppunt.
* Taalgebruik: Formeel ambtelijk taalgebruik ("Hiermede heb ik de eer U te berichten", "hier te lande", "onderhavige"). Deze brief dateert van januari 1940, enkele maanden voor de Duitse inval in Nederland. De focus op de "Wethouder voor de Levensmiddelen" onderstreept het belang van voedselvoorziening en conserveringstechnieken in een tijd van internationale spanning en naderende schaarste.

De genoemde techniek — het grootschalig invriezen van versproducten — was in die tijd revolutionair voor Nederland. De verwijzing naar "Amerika" als bron van innovatie is typerend voor de vroege 20e-eeuwse industriële ontwikkeling. De Centrale Markt in Amsterdam (het huidige Food Center Amsterdam) was de aangewezen plek voor dergelijke industriële proeven vanwege de aanwezige koelinfrastructuur en de directe toegang tot de aanvoer van vers fruit. De firma Gebroeders Pel was destijds een gerenommeerde naam in de suikerwerk- en conservenindustrie in Leiden.