Dienstbrief (getypt) 7 augustus 1940 Gemeente Energiebedrijf Amsterdam (Tesselschadestraat 1) Den Heer Directeur van het Marktwezen (Jan van Galenstraat 14, Amsterdam-West) [Briefhoofd]
Nº 48/25/4 M. 1940
GEMEENTE ENERGIEBEDRIJF AMSTERDAM
TESSELSCHADESTRAAT 1

TELEFOONNUMMERS:
Hoofdkantoor 84111, 33131
Bureau Hoogte Kadijk 200 51600, 53600
" Amstel 1 45182

Brieven uitsluitend te adresseeren aan de Directie.
Verzoeke bij telefoongesprekken betreffende onderstaand onderwerp te vragen naar toestel No.

Bij beantwoording aan te halen:
Afd. Ko/Kr. No. v.L.

[Adresvenster]
Den Heer Directeur
van het Marktwezen,
Jan van Galenstraat 14,
A M S T E R D A M – West.

[Rechtsboven handgeschreven aantekeningen in rood en zwart potlood/inkt, deels onleesbaar:]
m Hr [...] Hr Jonkman

[Datumstempel]
AMSTERDAM, (W.), - 7. AUG. 1940

[Inhoud]
Betreft: Kolenvoorziening ten behoeve van Gemeente-instellingen.

Hierdoor deelen wij U mede, dat krachtens een besluit van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam, zoolang de abnormale toestand op de kolenmarkt blijft aanhouden, de kolenvoorziening ten behoeve van diverse Gemeente-instellingen niet meer door onze tusschenkomst zal geschieden, doch door den Centralen Dienst voor de Levensmiddelenvoorziening, afdeeling Gemeentemagazijn, Van Reigersbergenstraat 2 te Amsterdam.

In de tegenwoordige omstandigheden kan zoo weinig invloed op den prijs der brandstoffen door de Directie van het Gemeente Energiebedrijf worden uitgeoefend, dat het motief voor gezamenlijken aankoop der kolen voor verschillende Gemeente-instellingen: het verkrijgen van gunstiger voorwaarden, geheel is vervallen, zoodat gezamenlijke inkoop thans geen zin meer heeft.

Wij verzoeken U hiermede wel rekening te willen houden en U voor aanvragen tot toewijzing enz. van kolen tot genoemde instelling te willen wenden.

De Directie,
[Handtekening: Modderman]

[Kantlijn links:]
REKENING No. 59 BIJ HET GIROKANTOOR DER GEMEENTE AMSTERDAM — POSTREKENING No. 368900

[Linksonder:]
Model 61
2-’40-5000 In deze brief stelt de directie van het Gemeente Energiebedrijf (GEB) de directeur van het Marktwezen ervan op de hoogte dat de systematiek rondom de inkoop en levering van kolen voor gemeentelijke instanties is gewijzigd. Vanwege de "abnormale toestand op de kolenmarkt" (veroorzaakt door de oorlogssituatie) heeft het GEB geen grip meer op de prijzen. Hierdoor vervalt het voordeel van collectieve inkoop via het GEB.

De verantwoordelijkheid voor de kolentoewijzing wordt overgedragen aan de Centralen Dienst voor de Levensmiddelenvoorziening, specifiek de afdeling Gemeentemagazijn. Dit duidt op een verschuiving naar een gecentraliseerd distributie- en rantsoeneringssysteem onder toezicht van de gemeente, in plaats van een commerciële inkoopstructuur. De brief is gedateerd op 7 augustus 1940, slechts enkele maanden na de Duitse inval in Nederland (mei 1940). Hoewel de bezetting nog in een relatief vroege fase verkeerde, waren de economische gevolgen direct merkbaar. Kolen waren essentieel voor zowel verwarming als industrie, en de schaarste nam snel toe doordat de internationale handel verstoord was en de bezetter beslag legde op grondstoffen.

De "abnormale toestand" waarnaar verwezen wordt, is de directe aanloop naar de volledige distributie en rantsoenering van brandstoffen die gedurende de oorlogsjaren de norm zou worden. Het feit dat de Centralen Dienst voor de Levensmiddelenvoorziening (opgericht om de voedselvoorziening in goede banen te leiden) nu ook de kolen voor gemeentelijke diensten beheert, toont aan hoe de oorlogseconomie alle basisbehoeften onder centraal overheidstoezicht bracht. Gemeente Amsterdam Marktwezen