Getypt ambtelijk afschrift van een intern memorandum of brief. 1939. L.S. (initialen). No.10/26/1 M.1939 AFSCHRIFT.
No. 313 L.M.1939.

Hr. Wethouder.

De afdeeling L.M. heeft tot nog toe steeds bij hen, die om een nieuwe ventvergunning verzochten, aangedrongen eerst de ventschuld op de oude ventvergunning af te betalen.
Zelfs wordt dit aan DM geschreven (zie formulier brief)
Dezer dagen werd van Marktwezen vernomen, dat men, voordat een nieuwe ventvergunning wordt verstrekt, aldaar niet eerst aandringt op afbetaling der schuld, indien deze ouder is dan 3 jaar. Men beschouwt derhalve schuld ouder dan 3 jaar als verjaard, conform art. 295 van de Gemeentewet.
De plaatselijke belasting, die niet binnen 3 jaar, te rekenen van het tijdstip waarop zij verschuldigd, of waarop de laatste acte van vervolging beteekend was, werd ingevorderd, is verjaard.
Zelfs wijst men er op, dat de schuld is verjaard en geen betaling is verschuldigd. Uiteraard zijn er dan ook maar zeer weinig personen, die desondanks hun schuld afdoen. (Er zijn ± 3000 wegens ventschuld ingetrokken ventvergunningen, waarvan steeds een groep verjaard is).
Vernomen wordt, dat integendeel bij de Gemeente belastingen wordt getracht zooveel mogelijk belastingschuld binnen te krijgen en men daar vaak het bevelschrift tot betaling nogmaals voor den vervaldatum beteekent, om wederom 3 jaar te kunnen vorderen. Bovendien accepteert men daar in ieder geval belastingschuld ook al is deze verjaard. Men boekt deze schuld op een bepaald hoofd.
Het geld dat op deze wijze binnenkomt, komt in ieder geval de Gemeentekas ten goede.
Is het niet gewenscht, dat men achterstallige ventgelden in ieder geval accepteert?

L.S.
Ik neem als vanzelfsprekend aan, dat ieder aan zijn plicht wordt herinnerd en genoopt haar na te komen. Juridische argumenten om iemand van het nakomen van zijn plicht te ontlasten kunnen niet deugdelijk zijn, omdat zij tot gevolg hebben een ontaard zedelijk bewustzijn. * Taal en spelling: Het document is opgesteld in het Nederlands met de toen geldende spelling (zoals 'afdeeling', 'zooveel', 'beteekend').
* Kern van de zaak: Er bestaat onenigheid tussen verschillende gemeentelijke diensten over hoe om te gaan met schulden ouder dan drie jaar. De afdeling L.M. wil betaling voor een nieuwe vergunning wordt verleend, terwijl Marktwezen de verjaringstermijn van de Gemeentewet strikt hanteert.
* Vergelijking: De schrijver wijst op de werkwijze van Gemeentebelastingen, die proactief de verjaring stuit door opnieuw te betekenen, of verjaarde schulden alsnog accepteert voor de gemeentekas.
* Moraliteit: De laatste alinea bevat een scherpe morele veroordeling: het gebruik van juridische verjaring om onder een betalingsplicht uit te komen wordt gezien als een teken van een "ontaard zedelijk bewustzijn". Dit document stamt uit 1939, een periode van economische spanning vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. De genoemde "3000 ingetrokken ventvergunningen" duidt op een aanzienlijke groep kleine zelfstandigen (straatverkopers) die hun leges niet konden betalen, waarschijnlijk als gevolg van de aanhoudende economische crisis van de jaren '30. De discussie weerspiegelt de ambtelijke strijd tussen strikte wetsuitvoering (verjaring) versus het belang van de gemeentelijke schatkist en het handhaven van burgerlijke moraal ten aanzien van schulden.