Administratief rapport betreffende een vergunningsaanvraag. 29 maart 1940. [Header]
$N\underline{o} 53/14/M.1940 \frac{6}{4}$

[Titel]
R A P P O R T

[Body - getypt]
S. Swaab, geboren 11 Augustus 1902, wonende Ben Viljoenstraat 7
alhier, verzoekt om een toegangskaart voor de Centr: Markt
als overkruier. Swaab heeft eenige jaren volledige steun ge-
noten van Maatsch: Steun. Met ingang van 22 Maart 1940 is hij
van den steun afgevoerd. Blijkens het rapport van Maatsch:
Steun staat Swaab aldaar bekend als kruier. Bij onderzoek
in de Administratie van het kaartenkantoor, is gebleken, dat
hij in 1934 als zoodanig toegang heeft gehad tot de Centr:
Markt. Swaab heeft eenige kinderen die thans ook werken.
Stamboek nummer van Swaab bij Maatsch: Steun is 60112.

[Afsluiting - getypt]
Amsterdam 29 Maart '40
Den Heer Bedrijfschef
v/h Marktwezen.
Controleur,

[Ondertekening en handgeschreven marginalia]
(Handtekening Controleur, mogelijk "Felthuis" of "Velthuis")

(Handgeschreven midden:)
Accoord, toelaten als overkruier.
29/3 '40. (onleesbare paraaf)

(Handgeschreven linksonder:)
Overkruierskaart no 106
uitgeschreven op 5/4 '40
Rapport terug aan Ch. Broerse.
(paraaf)

(Handgeschreven rechtsonder:)
opgeborgen
6/4 - 40
(paraaf) * Inhoud: Het document betreft een rapportage over Salomon Swaab, die een vergunning aanvraagt om als 'overkruier' (een sjouwer of transporteur met een handkar) te mogen werken op de Centrale Markt in Amsterdam.
* Sociale context: Er wordt expliciet vermeld dat Swaab jarenlang afhankelijk was van de 'Maatschappelijke Steun' (de toenmalige sociale dienst). Omdat hij per 22 maart 1940 van de steun is afgevoerd, moet hij in zijn eigen onderhoud voorzien. De controleur heeft gecontroleerd of Swaab eerder dit werk heeft gedaan (in 1934) om de legitimiteit van zijn aanvraag te staven.
* Bureaucratisch proces: Het document toont de snelle afhandeling van de aanvraag. Op dezelfde dag van de rapportage (29 maart) geeft de bedrijfschef akkoord. Een week later, op 5 april, wordt de kaart daadwerkelijk uitgeschreven en op 6 april wordt het dossier gearchiveerd. Dit document is opgesteld in de laatste weken van vrede in Nederland, kort voor de Duitse inval op 10 mei 1940. Het biedt een inkijkje in de dagelijkse overlevingsstrijd van Amsterdammers tijdens de economische nasleep van de crisisjaren '30.

Voor de persoon in kwestie, S. Swaab (Salomon Swaab, 1902-1943), heeft dit document een wrange historische lading. Salomon Swaab was een Joodse Amsterdammer die ten tijde van deze aanvraag probeerde zijn brood te verdienen. Uit historische bronnen (o.a. Joods Monument) blijkt dat hij en zijn gezin de oorlog niet hebben overleefd; hij werd in 1943 in Sobibor vermoord. Dit rapport is daarmee een van de laatste officiële documenten van zijn leven als vrij burger in Amsterdam. De 'Ben Viljoenstraat 7' in de Transvaalbuurt was een straat met veel Joodse bewoners die later in de oorlog zwaar getroffen werd door deportaties.