Ambtelijke notitie of verslag betreffende financiële opbrengsten en exploitatiekosten. [Linkerkolom]

1. Berekend werd het verschil van het totaal
   der gemiddelde opbrengsten aan 5%
   afslaggeld en het staangeld over de
   jaren 1936- 37- 38 en het totaal dezer
   heffingen over de overeenkomende maanden
   in 1939.
   Het is echter niet zeker dat uitsluitend
   de bijzondere omstandigheden van invloed
   op de resultaten zijn geweest; ook de
   weers- omstandigheden kunnen zijn van invloed.

2. In de laatste 4 maanden van 1939
   zal de prijsstijging voor het marktwezen
   nog niet van grooten invloed zijn geweest;
   daarom PM opgenomen.
   Het staat te bezien of in de toekomst
   het geldelijk nadeel alsgevolg van de
   prijsstijging kan worden bepaald; nog
   onmogelijk zal het zijn maandelijks daarvoor
   een bedrag vast te stellen.
   Het verbruik der
   in den loop van eenig jaar in voorraad
   genomen materialen worden b.v. aan het
   einde van elk jaar omgeslagen over de
   daarvoor in aanmerking komende rekeningen.

Wat bedoelt men met prijsstijgingen?

Worden door de diensten G.W., Reiniging, Schoonm.
Drukkerij etc. reeds hoogere kosten door prijsstijging in
rekening gebracht?
Hoe kan marktwezen dit constateeren?

[Rechterkolom]

aanvankelijk werd door Financiën mondeling
bericht, dat de opgaaf niet behoefde
te geschieden.
Thans wordt op antwoord aangedrongen.
met Hr. Roosenburg werd afgesproken, dat
de cijfers voor 4 maanden te samen
gegeven zouden worden. De tekst biedt een inkijk in de administratieve afhandeling van de marktexploitatie in een turbulente periode. In paragraaf 5 worden de opbrengsten uit het 'afslaggeld' (commissie op verkopen) en 'staangeld' (huur voor marktplaatsen) vergeleken met voorgaande jaren. Er wordt opgemerkt dat afwijkingen niet enkel aan de "bijzondere omstandigheden" (waarschijnlijk de mobilisatie en het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in september 1939) toegeschreven kunnen worden, maar dat ook het weer een rol speelt.

In paragraaf 6 verschuift de aandacht naar de stijgende kosten. Men worstelt met de vraag hoe de inflatie ("prijsstijging") verrekend moet worden in de maandelijkse cijfers. De auteur vraagt zich af of andere takken van de gemeentelijke dienstverlening, zoals Gas en Water (G.W.), de Reinigingsdienst of de Schoonmaakdienst, deze stijgende kosten al doorberekenen. De rechterkolom laat zien dat er aanvankelijk geen rapportageplicht was, maar dat de afdeling Financiën nu toch op cijfers aandringt, waarna er een compromis is gesloten met een functionaris (Hr. Roosenburg) om periodieke verzamelstaten te leveren. Dit document stamt uit de periode van de Nederlandse neutraliteit aan het begin van de Tweede Wereldoorlog (de 'Schemeroorlog'). Hoewel Nederland nog niet bezet was, zorgden de mobilisatie en de internationale situatie direct voor economische verschuivingen, schaarste en prijsstijgingen. Voor gemeentelijke diensten zoals het 'Marktwezen' betekende dit een administratieve uitdaging: begrotingen en meerjarenplannen (gebaseerd op de jaren 1936-1938) voldeden niet langer aan de nieuwe realiteit van 1939. Het document illustreert de bureaucratische processen waarbij verschillende diensten hun boekhouding op elkaar proberen af te stemmen in tijden van onzekerheid.