Getypte brief (afschrift) 23 oktober 1939 De Wethouder voor de Financiën van de Gemeente Amsterdam (w.g. Rustige) De Wethouder voor de Levensmiddelen, enz. GEMEENTE AMSTERDAM

No. 10/48/1 M.1939. A F S C H R I F T.
No. 1286/234 Fin.'39. Amsterdam, 23 October 1939.
No. 825 L.M.1939.

Hierbij heb ik de eer U te verzoeken mij vóór 1 November 1939 te willen doen toekomen een gespecificeerde opgave van de over het jaar 1939 naar schatting door de onder U ressorteerende diensten, bedrijven en instellingen verschuldigde Rijksbelastingen. Ter voorkoming van misverstand vestig ik er Uw aandacht op, dat in de opgaaf behooren te worden opgenomen de belastingen, welke rechtstreeks ten laste van de betrokken diensten, bedrijven of instellingen komen en dus niet z.g. indirecte belastingen begrepen in den kostprijs van verschillende producten. Verschuldigde omzetbelasting zal derhalve slechts behoeven te worden opgegeven voor zoover deze belasting rechtstreeks aan het Rijk is betaald.

                                          De Wethouder voor de Financiën,
                                                w.g. Rustige.

Aan den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen, enz. Deze brief is een ambtelijk verzoek binnen het bestuur van de gemeente Amsterdam. De Wethouder van Financiën vraagt zijn collega van de sector Levensmiddelen om een gedetailleerde schatting van de Rijksbelastingen die diens diensten over het jaar 1939 verschuldigd zijn.

De kern van de instructie is het onderscheid tussen directe en indirecte belastingen. Er wordt specifiek gevraagd om belastingen die rechtstreeks door de gemeentelijke diensten aan het Rijk worden afgedragen, en niet om belastingen die verwerkt zijn in de inkoopprijs van goederen. Dit is van belang voor de centrale gemeentelijke boekhouding en begrotingsdiscipline. De deadline voor deze opgave is gesteld op 1 november 1939, wat duidt op een strakke planning voor de jaarafsluiting. Het document dateert van oktober 1939. Hoewel Nederland op dat moment nog neutraal was in de Tweede Wereldoorlog (die in september 1939 was uitgebroken), was het land reeds in staat van mobilisatie. Dit zorgde voor aanzienlijke economische druk en administratieve complexiteit voor gemeenten.

E.P. Rustige (Evert Pieter Rustige, 1883-1960) was in die periode inderdaad Wethouder van Financiën in Amsterdam (voor de SDAP). De brief illustreert de nauwgezette bureaucratische processen die zelfs in tijden van internationale spanning doorgang vonden om de gemeentefinanciën op orde te houden. De afdeling 'Levensmiddelen' was in deze periode extra cruciaal vanwege de naderende schaarste en de voorbereidingen op rantsoenering. E.P. Rustige T. Gemeente Amsterdam