Archief 745
Inventaris 745-336
Pagina 29
Dossier 83
Jaar 1940
Stadsarchief

Brief/Rapport van de Amsterdamse politie aan de Burgemeester.

Van: De Hoofdcommissaris van Politie (namens deze: H. Holsbergen, commissaris toegevoegd voor de administratie). Aan: De Burgemeester van Amsterdam.

Origineel

Brief/Rapport van de Amsterdamse politie aan de Burgemeester. De Hoofdcommissaris van Politie (namens deze: H. Holsbergen, commissaris toegevoegd voor de administratie). De Burgemeester van Amsterdam. Practisch heeft deze wijze van aan den man brengen van speldjes en strikjes dan ook meer met het karakter van venten met bedelnegotie, waarvan een goed deel van het "bewerkte" publiek, waarschijnlijk meer dan eens door onwetendheid of intimidatie van de zijde der "venters", zijn offers brengt. Bij aanwezigheid van politie gaan de betrokken kooplieden zich uiteraard matigen, zoodat bepaald strafbare handelingen niet kunnen worden geconstateerd; niettemin moeten deze lieden wel reeds uit de naaste omgeving van feestgebouwen e.d. worden geweerd, om de bezoekers ongehinderd te kunnen doen binnengaan.

Dat hier inderdaad van een misstand kan worden gesproken, welke, mede in het belang van het vreemdelingenbezoek, strnegere maatregelen wettigt, behoeft m.i. geen nader betoog.

Het wil mij dan ook voorkomen, dat aan het maken van misbruik van ventvergunningen in bovenaangegeven richting zooveel doenlijk paal en perk dient te worden gesteld.

Vooralsnog denk ik hierbij aan de mogelijkheid van verbetering in den gewraakten toestand door onherroepelijke intrekking van de vergunningen in alle gevallen, waarin voortaan van zoodanig misbruik blijkt; lieden, die de hun van overheidswege verstrekte xxxxxxxxing gunsten niet op andere wijze weten te benutten, behooren deze m.i. niet langer in hun bezit te houden.

Gaarne zou ik vernemen, of U zich met dit standpunt kan vereenigen, in welk geval ik de Sectie- en Afdeelingschefs van Politie dienovereenkomstig zal inlichten en het straatdienstdoende personeel terzake strenge instructies zal geven, opdat in voorkomende gevallen daartoe strekkende voorstellen worden gedaan.

Mochten in de toekomst niettemin meer rigoureuze maatregelen wenschelijk of noodzakelijk blijken, dan zouden deze wellicht dienen te worden gezocht in de richting van zoodanige wijziging van alle ventvergunningen voor artikelen, waarvan boven sprake is, dat misbruik, onder dekking van deze vergunningen, uitgesloten wordt, dan wel van uitvaardiging van een verbod, om te venten binnen een bepaalden afstand van feestgebouwen e.d. aannemende althans, dat hiervoor practisch en juridisch een juiste vorm zal zijn te vinden.

De Hoofdcommissaris van Politie,
namens dezen de commissaris
van politie toegevoegd voor
de administratie,
w.g. H. Holsbergen,

Aan den Heer Burgemeester
van
Amsterdam. * Kernproblematiek: De brief beschrijft een vorm van agressieve straathandel waarbij mensen onder druk worden gezet om speldjes of strikjes te kopen (vaak voor een zogenaamd goed doel). Dit wordt getypeerd als "bedelnegotie".
* Handhavingsprobleem: De handelaren passen hun gedrag aan zodra er politie in de buurt is, waardoor overtredingen lastig vast te stellen zijn.
* Voorgestelde maatregelen:
1. Het weren van handelaren bij de ingangen van evenementen/feestgebouwen.
2. Het direct intrekken van de ventvergunning bij misbruik.
3. Eventueel een algemeen verbod op venten binnen een straal van feestgebouwen.
* Taalgebruik: Het document hanteert de oude spelling (zoals "zoodanig", "den man") en een formele, ambtelijke toon die kenmerkend is voor de vroege 20e eeuw in Nederland.
* Opmerkelijke details: Het woord "strnegere" in de tweede alinea is een typefout (bedoeld wordt "strengere"). In de vierde alinea is een woord (vermoedelijk "vergunning") met x-jes overschreven voor het woord "gunsten". Dit document biedt inzicht in de openbare ordehandhaving in Amsterdam in een tijd waarin straathandel nog alomtegenwoordig was, maar ook voor overlast zorgde. De referentie naar het "vreemdelingenbezoek" (toerisme) toont aan dat de stad toen al veel waarde hechtte aan een positief imago voor bezoekers. De brief illustreert de verschuiving van repressie (het betrappen op een strafbaar feit) naar preventieve administratieve maatregelen (het intrekken of beperken van vergunningen) om sociale overlast aan te pakken.

Samenvatting

  • Kernproblematiek: De brief beschrijft een vorm van agressieve straathandel waarbij mensen onder druk worden gezet om speldjes of strikjes te kopen (vaak voor een zogenaamd goed doel). Dit wordt getypeerd als "bedelnegotie".
  • Handhavingsprobleem: De handelaren passen hun gedrag aan zodra er politie in de buurt is, waardoor overtredingen lastig vast te stellen zijn.
  • Voorgestelde maatregelen:
    1. Het weren van handelaren bij de ingangen van evenementen/feestgebouwen.
    2. Het direct intrekken van de ventvergunning bij misbruik.
    3. Eventueel een algemeen verbod op venten binnen een straal van feestgebouwen.
  • Taalgebruik: Het document hanteert de oude spelling (zoals "zoodanig", "den man") en een formele, ambtelijke toon die kenmerkend is voor de vroege 20e eeuw in Nederland.
  • Opmerkelijke details: Het woord "strnegere" in de tweede alinea is een typefout (bedoeld wordt "strengere"). In de vierde alinea is een woord (vermoedelijk "vergunning") met x-jes overschreven voor het woord "gunsten".

Historische Context

Dit document biedt inzicht in de openbare ordehandhaving in Amsterdam in een tijd waarin straathandel nog alomtegenwoordig was, maar ook voor overlast zorgde. De referentie naar het "vreemdelingenbezoek" (toerisme) toont aan dat de stad toen al veel waarde hechtte aan een positief imago voor bezoekers. De brief illustreert de verschuiving van repressie (het betrappen op een strafbaar feit) naar preventieve administratieve maatregelen (het intrekken of beperken van vergunningen) om sociale overlast aan te pakken.

Kooplieden in dit dossier 78

W. Fruithof Waterlooplein
W. Fruithof Waterlooplein **739**
W. Fruithof Waterlooplein 374
W. Fruithof Waterlooplein 750
W. Fruithof Waterlooplein 739
W. Fruithof Waterlooplein + 11
A. H. Klaassens Reservist Nieuwmarkt in 1944 : f. 100.-
A.J.I. Barbiers Uilenburg " " 100.- ; id. ; en 1940 " 100.-
Alle soorten visch, haring en zuurwaren Waterlooplein
Alle soorten visch, haring en zuurwaren Waterlooplein **637**
A. W. Rijkvoort [X] Uilenburg in 1942 : " 100.-
M. Planten Waterlooplein 594
M. Planten Waterlooplein 564
Boter, kaas, eieren, wild, gev., kruidwaren Waterlooplein 125
Boter, kaas, eieren, wild, gev., kruidwaren Waterlooplein 127
Brandstoffen en/of petroleum Waterlooplein 173
Brandstoffen en/of petroleum Waterlooplein 162
Brandstoffen en/of petroleum Waterlooplein + 58
Brandstoffen en petroleum Waterlooplein
Brandstoffen en petroleum Waterlooplein 118
Brandstoffen en petroleum Waterlooplein **173**
B. Velthuis Nieuwmarkt " " 100.- ; id. ; en 1941 100.- en 1943 " 100.-
C. Bakker [X] Wachtl. Nieuwmarkt in 1945 : " 100.-
C. Blom Uilenburg " " 100.- ; id. ; en 1940 " 100.-
J. Renz. Waterlooplein 419
J. Renz. Waterlooplein - 54
J. Renz. Waterlooplein 421
J. Renz. Waterlooplein
C. Paats Uilenburg 1938: " 100.- ; id. ; en 1940: " 100.-
C. Zeeman Nieuwmarkt " " 100.- ; id. ; en 1940 " 100.- en 1942 f 100.-
Alle 78 kooplieden →