Archief 745
Inventaris 745-336
Pagina 83
Dossier 7
Jaar 1940
Stadsarchief

Getypte notulen of een verslag van een vergadering.

Niet expliciet vermeld op dit blad.

Origineel

Getypte notulen of een verslag van een vergadering. Niet expliciet vermeld op dit blad. De Voorzitter zegt toe dit te zullen laten onderzoeken.
De heer Presser zou gaarne zien, dat strenger gelet werd op de practijken van
sommige lompenventers, die lompen inzamelen van kinderen, waar-
voor zij in ruil stukjes speelgoed afgeven. Deze venters onder-
scheiden zich overigens in niets van de bona-fide kooplieden,
want ze hebben een opkoopersvergunning en hebben een bord op
hun kar geplaatst. Hun wijze van handelen is echter in strijd
met de Helingwet, daar zij regelrecht met kinderen handelen.
Voor de jeugd vormt dit een gevaar, terwijl bona-fide handelaren
door het optreden van dergelijke lieden worden benadeeld. Spre-
ker vraagt of het niet mogelijk is hun het recht op een lompen-
vergunning te ontnemen.
De heer Gaaikema is van oordeel, dat tegen deze lieden kan worden opgetreden
op grond van artikel 437 bis van het Wetboek van Strafrecht.
Echter is het feit, dat met kinderen handel wordt gedreven,
moeilijk te constateeren. Daartoe zouden aan den dienst van het
Marktwezen of aan de Politie namen moeten worden opgegeven van
personen, die van dergelijke practijken verdacht worden, opdat
zij nagegaan kunnen worden. Overigens zouden volgens spreker
Burgemeester en Wethouders zeker bevoegd zijn de vergunning in
te trekken, indien venters zich aan deze handelingen schuldig
maken, op grond van het feit, dat zij geen juist gebruik maken
van de hun verleende vergunning.
De Voorzitter verzoekt den heer Presser, nadere gegevens te verstrekken, opdat
door Politie of Marktwezen een onderzoek kan worden ingesteld.
De heer Presser zal hieraan gevolg geven.
Aangezien geen der leden meer het woord verlangt, sluit
de Voorzitter hierna de vergadering. In dit document wordt een specifiek sociaal-maatschappelijk probleem uit de tijd van de handkarren besproken. De heer Presser kaart aan dat bepaalde lompenventers kinderen verleiden om (mogelijk gestolen) goederen of huisraad in te ruilen voor speelgoed. Hij noemt dit een overtreding van de Helingwet en een gevaar voor de jeugd.

De heer Gaaikema bevestigt de juridische grondslag voor handhaving (Artikel 437 bis Wetboek van Strafrecht, betreffende het opkopen van goederen van minderjarigen), maar wijst op de lastige bewijsvoering. Hij stelt voor dat administratieve maatregelen (het intrekken van de vergunning door B&W) effectiever kunnen zijn. Het document eindigt met de afspraak om bewijsmateriaal te verzamelen voor een officieel onderzoek. Hoewel een exacte datum ontbreekt, wijst het taalgebruik (zoals "practijken", "opkoopersvergunning" en "den heer") en de context van de 'lompenventer' op de periode tussen 1920 en 1950. In die tijd waren lompen- en metalenverzamelaars met handkarren een alledaags verschijnsel. De zorg dat kinderen spullen van huis zouden meenemen om te ruilen voor goedkoop speelgoed was een bekend punt van zorg voor de zedenpolitie en het gemeentebestuur. De vernoemde personen (Presser en Gaaikema) kunnen mogelijk gekoppeld worden aan de gemeenteraad van een grote stad zoals Amsterdam of Groningen in de vooroorlogse jaren. De Voorzitter de heer Presser de heer Gaaikema.

Samenvatting

In dit document wordt een specifiek sociaal-maatschappelijk probleem uit de tijd van de handkarren besproken. De heer Presser kaart aan dat bepaalde lompenventers kinderen verleiden om (mogelijk gestolen) goederen of huisraad in te ruilen voor speelgoed. Hij noemt dit een overtreding van de Helingwet en een gevaar voor de jeugd.

De heer Gaaikema bevestigt de juridische grondslag voor handhaving (Artikel 437 bis Wetboek van Strafrecht, betreffende het opkopen van goederen van minderjarigen), maar wijst op de lastige bewijsvoering. Hij stelt voor dat administratieve maatregelen (het intrekken van de vergunning door B&W) effectiever kunnen zijn. Het document eindigt met de afspraak om bewijsmateriaal te verzamelen voor een officieel onderzoek.

Historische Context

Hoewel een exacte datum ontbreekt, wijst het taalgebruik (zoals "practijken", "opkoopersvergunning" en "den heer") en de context van de 'lompenventer' op de periode tussen 1920 en 1950. In die tijd waren lompen- en metalenverzamelaars met handkarren een alledaags verschijnsel. De zorg dat kinderen spullen van huis zouden meenemen om te ruilen voor goedkoop speelgoed was een bekend punt van zorg voor de zedenpolitie en het gemeentebestuur. De vernoemde personen (Presser en Gaaikema) kunnen mogelijk gekoppeld worden aan de gemeenteraad van een grote stad zoals Amsterdam of Groningen in de vooroorlogse jaren.

Genoemde Personen 3

Kooplieden in dit dossier 78

W. Fruithof Waterlooplein
W. Fruithof Waterlooplein **739**
W. Fruithof Waterlooplein 374
W. Fruithof Waterlooplein 750
W. Fruithof Waterlooplein 739
W. Fruithof Waterlooplein + 11
A. H. Klaassens Reservist Nieuwmarkt in 1944 : f. 100.-
A.J.I. Barbiers Uilenburg " " 100.- ; id. ; en 1940 " 100.-
Alle soorten visch, haring en zuurwaren Waterlooplein
Alle soorten visch, haring en zuurwaren Waterlooplein **637**
A. W. Rijkvoort [X] Uilenburg in 1942 : " 100.-
M. Planten Waterlooplein 594
M. Planten Waterlooplein 564
Boter, kaas, eieren, wild, gev., kruidwaren Waterlooplein 125
Boter, kaas, eieren, wild, gev., kruidwaren Waterlooplein 127
Brandstoffen en/of petroleum Waterlooplein 173
Brandstoffen en/of petroleum Waterlooplein 162
Brandstoffen en/of petroleum Waterlooplein + 58
Brandstoffen en petroleum Waterlooplein
Brandstoffen en petroleum Waterlooplein 118
Brandstoffen en petroleum Waterlooplein **173**
B. Velthuis Nieuwmarkt " " 100.- ; id. ; en 1941 100.- en 1943 " 100.-
C. Bakker [X] Wachtl. Nieuwmarkt in 1945 : " 100.-
C. Blom Uilenburg " " 100.- ; id. ; en 1940 " 100.-
J. Renz. Waterlooplein 419
J. Renz. Waterlooplein - 54
J. Renz. Waterlooplein 421
J. Renz. Waterlooplein
C. Paats Uilenburg 1938: " 100.- ; id. ; en 1940: " 100.-
C. Zeeman Nieuwmarkt " " 100.- ; id. ; en 1940 " 100.- en 1942 f 100.-
Alle 78 kooplieden →