Archief 745
Inventaris 745-336
Pagina 252
Dossier 5
Jaar 1940
Stadsarchief

Ambtelijk advies/notitie.

28 juli 1940.

Origineel

Ambtelijk advies/notitie. 28 juli 1940. Door het uitbreken van den oorlog en de bijzon-
dere omstandigheden daarna, is het m.i. ondoen-
lijk de in den brief van den Wethouder van
3 Mei j.l. no 351 P.M. gestelde vragen te beant-
woorden.
Deze vragen toch hebben betrekking
op normale toestanden en komen dan ook
pas voor beantwoording in aanmerking
wanneer deze toestanden zich weer zullen
hebben hersteld.
De m.i. belangrijkste vraag van de
Wethouder, n.l. om na te gaan, hoeveel
venters gemiddeld per dag — gesplitst
tevens naar het artikel van hun handel —
in de verschillende stadswijken op straat
zijn, is wel te beantwoorden, doch zal
m.i. geen inzicht geven van de econo-
mische positie van de venter.
Wel heb ik nog doen nagaan op hoeveel
dagen de venters gedurende de maanden
Januari, Februari en Maart 1940
op straat in de verschillende stads-
wijken werden aangetroffen, gesplitst
naar het artikel van hun handel.
(zie bijgaande staten)
Achteraf bezien is het op deze wijze
verkregen materiaal echter onvol-
doende om thans de economische positie
van den venter te kunnen bepalen.
Ik geef U dan ook in overweging
de Wethouder te adviseeren, de
afdoening van deze aangelegenheid
voorloopig op te schorten.

28-7-'40
[Handtekening: De Haan] De auteur van dit document adviseert om een lopend onderzoek naar straatventers stop te zetten. De kern van het argument is dat de wereld door de inval van de Duitsers in mei 1940 fundamenteel is veranderd.

  • Probleemstelling: De vragen die de wethouder op 3 mei 1940 stelde (slechts een week voor de Duitse inval), gingen uit van een "normale" economische situatie.
  • Data-validiteit: Hoewel er statistieken zijn verzameld over het eerste kwartaal van 1940 (vóór de bezetting), worden deze door de auteur als irrelevant beschouwd voor de huidige situatie. De economische realiteit van de venter is door de oorlogsdreiging en de daaropvolgende bezetting onvoorspelbaar geworden.
  • Conclusie: Er wordt voorgesteld om geen beleid te maken op basis van verouderde gegevens en de zaak uit te stellen ("op te schorten") tot er weer sprake is van een normale toestand. Dit document is een treffend voorbeeld van de bestuurlijke onzekerheid in Nederland tijdens de eerste maanden van de Duitse bezetting (juli 1940). De ambtelijke molens probeerden door te draaien, maar werden geconfronteerd met het feit dat vooroorlogse plannen en statistieken door de nieuwe realiteit (schaarste, distributie, veranderende regelgeving door de bezetter) in één klap waardeloos waren geworden. Straatventers waren destijds een prominente beroepsgroep in steden, vaak werkzaam aan de onderkant van de economie, waardoor hun positie extra gevoelig was voor de economische schokken van de oorlog.

Samenvatting

De auteur van dit document adviseert om een lopend onderzoek naar straatventers stop te zetten. De kern van het argument is dat de wereld door de inval van de Duitsers in mei 1940 fundamenteel is veranderd.

  • Probleemstelling: De vragen die de wethouder op 3 mei 1940 stelde (slechts een week voor de Duitse inval), gingen uit van een "normale" economische situatie.
  • Data-validiteit: Hoewel er statistieken zijn verzameld over het eerste kwartaal van 1940 (vóór de bezetting), worden deze door de auteur als irrelevant beschouwd voor de huidige situatie. De economische realiteit van de venter is door de oorlogsdreiging en de daaropvolgende bezetting onvoorspelbaar geworden.
  • Conclusie: Er wordt voorgesteld om geen beleid te maken op basis van verouderde gegevens en de zaak uit te stellen ("op te schorten") tot er weer sprake is van een normale toestand.

Historische Context

Dit document is een treffend voorbeeld van de bestuurlijke onzekerheid in Nederland tijdens de eerste maanden van de Duitse bezetting (juli 1940). De ambtelijke molens probeerden door te draaien, maar werden geconfronteerd met het feit dat vooroorlogse plannen en statistieken door de nieuwe realiteit (schaarste, distributie, veranderende regelgeving door de bezetter) in één klap waardeloos waren geworden. Straatventers waren destijds een prominente beroepsgroep in steden, vaak werkzaam aan de onderkant van de economie, waardoor hun positie extra gevoelig was voor de economische schokken van de oorlog.

Kooplieden in dit dossier 78

W. Fruithof Waterlooplein
W. Fruithof Waterlooplein **739**
W. Fruithof Waterlooplein 374
W. Fruithof Waterlooplein 750
W. Fruithof Waterlooplein 739
W. Fruithof Waterlooplein + 11
A. H. Klaassens Reservist Nieuwmarkt in 1944 : f. 100.-
A.J.I. Barbiers Uilenburg " " 100.- ; id. ; en 1940 " 100.-
Alle soorten visch, haring en zuurwaren Waterlooplein
Alle soorten visch, haring en zuurwaren Waterlooplein **637**
A. W. Rijkvoort [X] Uilenburg in 1942 : " 100.-
M. Planten Waterlooplein 594
M. Planten Waterlooplein 564
Boter, kaas, eieren, wild, gev., kruidwaren Waterlooplein 125
Boter, kaas, eieren, wild, gev., kruidwaren Waterlooplein 127
Brandstoffen en/of petroleum Waterlooplein 173
Brandstoffen en/of petroleum Waterlooplein 162
Brandstoffen en/of petroleum Waterlooplein + 58
Brandstoffen en petroleum Waterlooplein
Brandstoffen en petroleum Waterlooplein 118
Brandstoffen en petroleum Waterlooplein **173**
B. Velthuis Nieuwmarkt " " 100.- ; id. ; en 1941 100.- en 1943 " 100.-
C. Bakker [X] Wachtl. Nieuwmarkt in 1945 : " 100.-
C. Blom Uilenburg " " 100.- ; id. ; en 1940 " 100.-
J. Renz. Waterlooplein 419
J. Renz. Waterlooplein - 54
J. Renz. Waterlooplein 421
J. Renz. Waterlooplein
C. Paats Uilenburg 1938: " 100.- ; id. ; en 1940: " 100.-
C. Zeeman Nieuwmarkt " " 100.- ; id. ; en 1940 " 100.- en 1942 f 100.-
Alle 78 kooplieden →