Archief 745
Inventaris 745-336
Pagina 254
Dossier 2A
Jaar 1940
Stadsarchief

Administratief overzicht (bijlage bij een ambtelijke brief).

2 augustus 1940. Van: Directeur van het Marktwezen. Aan: Wethouder voor de Levensmiddelen (waarschijnlijk van de gemeente Amsterdam, gezien de wijkindeling).

Origineel

Administratief overzicht (bijlage bij een ambtelijke brief). 2 augustus 1940. Directeur van het Marktwezen. Wethouder voor de Levensmiddelen (waarschijnlijk van de gemeente Amsterdam, gezien de wijkindeling). Behoort bij brief No. 72/27/8 M. d.d. 2 Augustus 1940 van den Directeur van het Marktwezen aan den heer Wethouder voor de Levensmiddelen, alhier.

Venters, die in de maanden Januari t/m Maart 1940 op straat aangetroffen zijn.

Artikel Aantal aangetroffen venters in: Totaal Aantal uitgegeven vergunningen 29.2.'40 Totaal
Noord Zuid Oost West Centrum Noord Zuid Oost West Centrum Geh.stad
Aardappelen, groente en fruit 41 110 67 67 89 374 67 178 125 176 193 - 739
Alle soorten visch, haring en zuurwaren 36 104 64 60 79 343 65 134 128 135 168 7 637
Bloemen en planten 6 164 37 71 91 369 29 188 80 169 128 - 594
Boter, kaas, eieren, wild en gevogelte; kruidenierswaren 9 9 34 3 2 57 13 45 42 20 7 - 127
Consumptieijs, kleine eetwaren, dranken, enz. 4 18 18 10 7 57 61 92 71 88 107 - 419
Diversen - wijk 5 7 11 3 7 33 - 1 - 5 2 - 8
Brandstoffen en petroleum 31 22 25 16 24 118 34 28 33 37 41 - 173
Manufacturen 10 2 19 3 1 35 - - - - - 62 62
Huishoudelijke artikelen 11 6 23 6 5 51 - - - - - 78 78
Galanterieën 6 - 7 1 1 15 - - - - - 53 53
Speelgoed, feestartikelen 2 3 11 - 5 21 - - - - - 45 45
Tuinartikelen, vaste planten enz. 4 14 14 5 3 40 - - - - - 40 40
Diversen - geheele stad (honden- en kattenvoer, brandhout, lederwaren enz.) 3 3 15 3 7 31 zie speelgoed, feestartikelen
Opkoopersartikelen 24 122 62 56 82 346 30 182 94 124 6 12 451
Totaal 192 584 407 304 403 1890 299 848 573 754 652 297 3426
* Populaire Sectoren: De grootste groepen venters handelden in 'Aardappelen, groente en fruit', 'Bloemen en planten', 'Visch' en 'Opkoopersartikelen' (waaronder waarschijnlijk schroot en vodden).
* Geografische Spreiding: De meeste activiteit op straat werd geregistreerd in de wijken Zuid (584), Oost (407) en Centrum (403). Noord had de minste aangetroffen venters (192).
* Verschuivingen: Bij 'Diversen - wijk' valt op dat er veel meer mensen aangetroffen zijn (33) dan er vergunningen waren (8), wat duidt op illegale straathandel in deze categorie. Dit document stamt uit de vroege periode van de Duitse bezetting van Nederland (augustus 1940). Hoewel de cijfers betrekking hebben op het eerste kwartaal (vóór en tijdens de invasie in mei), weerspiegelt de rapportage de groeiende noodzaak voor de bezetter en het lokale bestuur om de distributie van levensmiddelen en goederen strikt te controleren.

De "Wethouder voor de Levensmiddelen" speelde een cruciale rol in de beginnende schaarste-economie. Straathandel was een belangrijk maar lastig te controleren onderdeel van de voedselvoorziening in een grote stad als Amsterdam. De gedetailleerde uitsplitsing per wijk en artikelgroep toont de administratieve ijver om de informele economie in kaart te brengen en te reguleren ten behoeve van de openbare orde en de rantsoenering.

Samenvatting

  • Vergelijking Vergunningen vs. Praktijk: Opvallend is dat er aanzienlijk meer vergunningen zijn uitgegeven (3426) dan dat er daadwerkelijk venters op straat zijn aangetroffen (1890). Dit kan erop wijzen dat veel vergunninghouders niet actief waren of dat de controles niet dekkend waren.
  • Populaire Sectoren: De grootste groepen venters handelden in 'Aardappelen, groente en fruit', 'Bloemen en planten', 'Visch' en 'Opkoopersartikelen' (waaronder waarschijnlijk schroot en vodden).
  • Geografische Spreiding: De meeste activiteit op straat werd geregistreerd in de wijken Zuid (584), Oost (407) en Centrum (403). Noord had de minste aangetroffen venters (192).
  • Verschuivingen: Bij 'Diversen - wijk' valt op dat er veel meer mensen aangetroffen zijn (33) dan er vergunningen waren (8), wat duidt op illegale straathandel in deze categorie.

Historische Context

Dit document stamt uit de vroege periode van de Duitse bezetting van Nederland (augustus 1940). Hoewel de cijfers betrekking hebben op het eerste kwartaal (vóór en tijdens de invasie in mei), weerspiegelt de rapportage de groeiende noodzaak voor de bezetter en het lokale bestuur om de distributie van levensmiddelen en goederen strikt te controleren.

De "Wethouder voor de Levensmiddelen" speelde een cruciale rol in de beginnende schaarste-economie. Straathandel was een belangrijk maar lastig te controleren onderdeel van de voedselvoorziening in een grote stad als Amsterdam. De gedetailleerde uitsplitsing per wijk en artikelgroep toont de administratieve ijver om de informele economie in kaart te brengen en te reguleren ten behoeve van de openbare orde en de rantsoenering.

Kooplieden in dit dossier 78

W. Fruithof Waterlooplein
W. Fruithof Waterlooplein **739**
W. Fruithof Waterlooplein 374
W. Fruithof Waterlooplein 750
W. Fruithof Waterlooplein 739
W. Fruithof Waterlooplein + 11
A. H. Klaassens Reservist Nieuwmarkt in 1944 : f. 100.-
A.J.I. Barbiers Uilenburg " " 100.- ; id. ; en 1940 " 100.-
Alle soorten visch, haring en zuurwaren Waterlooplein
Alle soorten visch, haring en zuurwaren Waterlooplein **637**
A. W. Rijkvoort [X] Uilenburg in 1942 : " 100.-
M. Planten Waterlooplein 594
M. Planten Waterlooplein 564
Boter, kaas, eieren, wild, gev., kruidwaren Waterlooplein 125
Boter, kaas, eieren, wild, gev., kruidwaren Waterlooplein 127
Brandstoffen en/of petroleum Waterlooplein 173
Brandstoffen en/of petroleum Waterlooplein 162
Brandstoffen en/of petroleum Waterlooplein + 58
Brandstoffen en petroleum Waterlooplein
Brandstoffen en petroleum Waterlooplein 118
Brandstoffen en petroleum Waterlooplein **173**
B. Velthuis Nieuwmarkt " " 100.- ; id. ; en 1941 100.- en 1943 " 100.-
C. Bakker [X] Wachtl. Nieuwmarkt in 1945 : " 100.-
C. Blom Uilenburg " " 100.- ; id. ; en 1940 " 100.-
J. Renz. Waterlooplein 419
J. Renz. Waterlooplein - 54
J. Renz. Waterlooplein 421
J. Renz. Waterlooplein
C. Paats Uilenburg 1938: " 100.- ; id. ; en 1940: " 100.-
C. Zeeman Nieuwmarkt " " 100.- ; id. ; en 1940 " 100.- en 1942 f 100.-
Alle 78 kooplieden →