Proces-verbaal (Ambtelijke verklaring van een overtreding). [Stempel/Handschrift bovenaan: 77/20/3 M. 1940]

PRO-JUSTITIA
MARKTWEZEN TE AMSTERDAM

Artikel 461 Wetboek van Strafrecht.

No. Politie [niet ingevuld]

Proces-verbaal

Ik, ondergetekende, Petrus Cornelis Postema
Ambtenaar bij het Marktwezen te Amsterdam, tevens onbezoldigd veldwachter, verklaar het navolgende:
Op Donderdag 13 Juni 1940, des voor middags te ongeveer 6 uur 45 minuten bevond ik mij, in uniform gekleed op het terrein van de Centrale Markt, aan de Jan van Galenstraat te Amsterdam (W) en constateerde, dat een persoon aldaar liep, terwijl ik het vermoeden had, dat hij uit geenerlei hoofde daartoe bevoegd was.
Bedoeld terrein is door kanalen en hekwerken geheel van de openbare wegen afgesloten en op verschillende plaatsen bij toegangen in die hekwerken en aan den waterkant zijn borden aangebracht met het duidelijk leesbare opschrift: „Verboden Toegang", „art. 461 Wetb. van Strafrecht".
Ik hield bedoelde persoon staande en verklaarde hij desgevraagd niet uit eenigerlei hoofde bevoegd te zijn, om op den grond van de Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat te Amsterdam te loopen. Hij was niet in het bezit van een toegangskaart voor de Centrale Markt. Deze kaarten worden aan rechthebbenden door den Directeur van het Marktwezen verstrekt. Hij verklaarde nog zich toegang tot de markt te hebben verschaft, door zich te verstoppen in de driewielige bakfiets van den groentenhandelaar B. Franschman, die wel voorzien was van een kaart met bijbehoorend betalingsbewijs, welke hem recht van toegang tot de Centrale Markt geeft.

Desgevraagd gaf hij op genaamd te zijn: JAN WOLTERS,
geboren te Amsterdam, den 19en Februari 1914
wonende Da Costastraat 66 III te Amsterdam-West
van beroep fietsknecht
Ik zegde hem dit Proces-verbaal aan.
Hiervan op mijn ambts-eed opgemaakt dit Proces-verbaal te Amsterdam,
9 Juli 1940.

De Ambtenaar voornoemd,
[Handtekening: P. C. Postema]

GEZIEN:
De Commissaris van Politie
in de 2e Sectie: [niet ondertekend]

Z. O. Z.
Model C.M. 38-250-3-'39-138 * Overtreding: Jan Wolters wordt beschuldigd van het overtreden van Artikel 461 WvS (lopen op verboden terrein). De Centrale Markt was destijds streng beveiligd en alleen toegankelijk voor personen met een officiële toegangskaart.
* Modus Operandi: De verdachte gaf toe dat hij het terrein was binnengesmokkeld door zich te verstoppen in de bakfiets van een groentenhandelaar (B. Franschman). Dit wijst op een bewuste poging om de toegangscontrole te omzeilen.
* Persoonsgegevens: De verdachte is een 26-jarige 'fietsknecht'. Het feit dat hij op de markt wilde zijn om 06:45 uur (een piektijd voor de handel) suggereert dat hij daar wellicht illegaal werk zocht of goederen wilde bemachtigen buiten de officiële kanalen om. * Tijdsbeeld: Het document is opgemaakt in juli 1940, slechts twee maanden na de Duitse inval in Nederland. Tijdens de vroege bezettingsjaren werden controles op voedseldistributie en marktterreinen aangescherpt. De Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam) was de vitale schakel voor de voedselvoorziening van de stad.
* Sociaal-economisch: De status van Jan Wolters als 'fietsknecht' en zijn illegale toegangsmethode schetsen een beeld van de kleinschalige overlevingsstrategieën of informele economie in het Amsterdam van de oorlogsjaren.
* Bureaucratie: Het gebruik van een voorgedrukt formulier met specifieke invulvelden voor kleding (uniform/burger) en eed/belofte toont de verregaande standaardisatie van de Amsterdamse opsporingsdiensten in die periode. B. Franschman C. Postema Marktwezen Politie