Officieel rapport van de gemeentelijke marktpolitie/marktwezen. 3 december 1940. Nº 77/51/8 M. 1940 4/12

R A P P O R T

In aansluiting op het proces-verbaal van den controleur Boon, contra Willem Mathijs Janbroers, die zich op 30 October op de Centrale Markt heeft schuldig gemaakt aan diefstal van vier ledige kistjes ten nadeele van den grossier S. Hakker, kan ik U thans melden, dat S. Hakker van dit feit geen aangifte wenscht te doen, althans een reeds gedane aangifte niet wil teekenen, doch ongedaan wenscht te maken. Hij was door Janbroers benadeeld voor een bedrag van F. 1.- hetgeen hij niet de moeite waard vindt daar een strafrechterlijke vervolging voor in te stellen.

Den Heer Bedrijfschef
v/h Marktwezen.

Amsterdam 3 December 1940

Controleur,

[Handtekening]

[Linksonder diverse ambtelijke aantekeningen en handtekeningen, o.a. in rood potlood "Gezien!"] Dit document is een ambtelijk verslag over de afhandeling van een diefstal op de Centrale Markt in Amsterdam. De kern van de zaak is als volgt:

• Het incident: Op 30 oktober 1940 stal Willem Mathijs Janbroers vier lege kistjes van grossier S. Hakker.
• De schade: De totale waarde van de gestolen goederen werd geschat op 1 gulden (f. 1,-).
• De wending: Hoewel er aanvankelijk een proces-verbaal was opgemaakt door controleur Boon, besluit het slachtoffer (Hakker) de aangifte niet door te zetten. Hij weigert de verklaring te ondertekenen omdat hij de financiële schade te gering vindt om een volledige strafrechtelijke procedure op gang te brengen.
• Taalgebruik: Het document is geschreven in de formele, ambtelijke stijl van die tijd, met gebruik van de oude spelling (bijv. "den", "teekenen"). Het document dateert van december 1940, enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De Centrale Markt in Amsterdam (aan de Jan van Galenstraat) was een vitaal knooppunt voor de voedselvoorziening.

Het feit dat een diefstal van slechts één gulden zo nauwkeurig werd gedocumenteerd, getuigt van de strikte administratieve controle op de markten in die periode. De weigering van de grossier om mee te werken aan vervolging kan puur pragmatisch zijn (de tijd en moeite niet waard), maar in de context van de bezettingstijd kwam het vaker voor dat burgers terughoudend waren om de politie of autoriteiten in te schakelen voor relatief kleine vergrijpen onderling. De ambtelijke afhandeling ("Gezien!") laat zien dat de hiërarchie binnen het Marktwezen de zaak hiermee als afgedaan beschouwde. Boon (Controleur) S. Hakker Marktwezen Politie