S. Hakker
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 55
Maurits Agsteribbe (geb. 1903) was een fruitkoopman op de Waterloopleinmarkt. In 1939 aangehouden wegens kruimeldiefstal. In 1942 moest hij zijn standplaats op de Centrale Markthallen beëindigen, waarschijnlijk door arisering. Overleed in maart 1943.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Bron-evidence
| J 200691 | S. Hakker | Uitwaardenstr. 73 hs | V | 20.6.91 |
| 9/183 | S. Hakker | 18/11 '06 | Z | Reitsstraat 31 III | " D |
| 9/183 | S. Hakker | 18/11 '06 | Z | Reitsstraat 31 III | " D |
| 9/183 | S. Hakker | 18/11 '06 | Z | Reitsstraat 31 III | " D |
| J 200691 | S. Hakker | Uitwaardenstr. 73 hs | V | 20.6.91 |
| 9/183 | S. Hakker | 18/11 '06 | Z | Reitsstraat 31 III | " D |
| 9/183 | S. Hakker | 18/11 '06 | Z | Reitsstraat 31 III | " D |
| J 200691 | S. Hakker | Uitwaardenstr. 73 hs | V | 20.6.91 |
| 9/183 | S. Hakker | 18/11 '06 | Z | Reitsstraat 31 III | " D |
Archiefdocumenten
Getypte financiële staat (Debiteuren Saldi Staat).
* **Administratieve structuur:** Het betreft een klassieke debiteurenlijst waarbij per klant de debetstand (schuld), creditstand (betalingen/tegoed) en het uiteindelijke saldo worden weergegeven. * **Correcties:** Er zijn handmatige wijzigingen aangebracht. Bij de posten "A.J. de Graaf" en "P. van Hoeckel & Zn" is de aanduiding "NV" (Naamloze Vennootschap) doorgehaald, wat mogelijk wijst op een wijziging in de rechtsvorm of een eerdere typefout. * **Aandachtspunten:** Aan de rechterzijde van de saldikolom staan bij bepaalde regels horizontale potloodstreepjes (bijv. bij N.V. Jac.v.d. Berg, N.V.P.J.v.d. Brink en B. Moffie). Dit zijn vaak de posten met de hoogste openstaande saldi, wat suggereert dat deze extra gecontroleerd moesten worden. * **Typografische bijzonderheden:** Bij "Fa. Gebrs. S. Hagenaar" ontbreekt in de creditkolom een decimaalteken (er staat 292963 in plaats van 292.63), maar het saldo van 7.25 bevestigt de rekenkundige waarde. Bij "Fa C.H. Heerding" is een komma gebruikt in plaats van een punt (278,53).
Boekhoudkundig overzicht / Lijst van debiteuren.
* **Financiële status:** Het document is een saldilijst van een bedrijf. De grootste debiteur is G. J. v.d. Brink met een saldo van ruim 2662 gulden. Het totaalbedrag dat aan het einde van de pagina wordt overgedragen ("Transp" voor Transport) is 4018,29 gulden. * **Opvallende details:** Bij J. Posener is het creditbedrag doorgestreept, hoewel het saldo nog steeds is genoteerd. Bij C. Kooy overstijgt het credit het debet (een negatief saldo van 0,20), maar dit staat wel in de saldokolom genoteerd. * **Namen:** Er staan zowel individuen als firma’s ("Fa.") op de lijst. Veel namen (zoals Aysteribbe, Mok, Hakker, Moffie en Polak) zijn kenmerkend voor de Joodse gemeenschap in Amsterdam en omstreken in die tijd.
Document
* **Administratieve correcties:** Het document toont een nauwgezet controleproces. De getypte som van de linkerpagina (7133,62) bevat een klein rekenverschil met de handgeschreven som (7134,52). Dit verschil van 0,90 gulden wordt rechts verklaard met de aantekening "af 2 x 45". Gezien J.v. Dijk exact 0,45 gulden verschuldigd is, lijkt het te gaan om een dubbele boeking of een specifieke correctie op dat bedrag. * **Samenstelling debiteuren:** De lijst bevat veel namen die typerend zijn voor de Joodse gemeenschap in Amsterdam (o.a. Agsteribbe, Italiaander, Moffie, Mok, Polak). Veel van deze personen en firma's waren actief in de handel op de Amsterdamse markten of in de fruitimport (zoals de 'Am. Fruit My.' en 'Fa. Koopman'). * **Status van vorderingen:** De vinkjes suggereren dat de posten zijn gecontroleerd tegen de boekhouding. De rode kruisjes bij B. Moffie en Posener wijzen mogelijk op oninbare vorderingen of posten die extra aandacht behoefden bij de jaarafsluiting.
Ambtelijk bijblad/notitieblad behorende bij een dossier.
Dit document is een administratief "bijblad" dat de afhandeling van een incident of overtreding op de Amsterdamse Albert Cuypmarkt registreert. 1. **De betrokkene:** Het betreft J. Walg, die standplaats (pl no.) 305 op de Albert Cuypstraat bezat. Er wordt specifiek vermeld dat hij de echtgenoot is van S. Hakker (mogelijk was de vergunning op haar naam gesteld of was zij de hoofdaanvrager). 2. **Het incident:** Uit de onderste krabbel (gedateerd 4 juli 1939) blijkt dat Walg zich heeft laten helpen door zijn 14-jarige zoon. De controlerende ambtenaar (mogelijk de inspecteur van het marktwezen) kwalificeert dit als "ontoelaatbaar" (kinderarbeid of strijdig met de marktverordening) en geeft een waarschuwing af om herhaling te voorkomen. 3. **De procedure:** Het document toont een ambtelijke weg. Het begint op 26 juni. Er wordt verwezen naar een eerder verleende toestemming voor assistentie door een zekere J. van Gelder in 1938. Na een rapport van de "Chef Marktopsichter" wordt de zaak op 1 juli als "afgedaan" beschouwd, maar pas op 7 juli tekent de Inspecteur voor akkoord nadat de waarschuwing over het 14-jarige zoontje is genoteerd.
Officieel rapport van de gemeentelijke marktpolitie/marktwezen.
Dit document is een ambtelijk verslag over de afhandeling van een diefstal op de Centrale Markt in Amsterdam. De kern van de zaak is als volgt: * **Het incident:** Op 30 oktober 1940 stal Willem Mathijs Janbroers vier lege kistjes van grossier S. Hakker. * **De schade:** De totale waarde van de gestolen goederen werd geschat op 1 gulden (f. 1,-). * **De wending:** Hoewel er aanvankelijk een proces-verbaal was opgemaakt door controleur Boon, besluit het slachtoffer (Hakker) de aangifte niet door te zetten. Hij weigert de verklaring te ondertekenen omdat hij de financiële schade te gering vindt om een volledige strafrechtelijke procedure op gang te brengen. * **Taalgebruik:** Het document is geschreven in de formele, ambtelijke stijl van die tijd, met gebruik van de oude spelling (bijv. "den", "teekenen").
Getypte financiële lijst (debiteurenoverzicht).
Dit document is een debiteurenlijst van een koelhuis, gedateerd op 31 januari 1940. Het geeft een overzicht van openstaande saldi van zowel individuen als bedrijven. Het koelhuis faciliteerde waarschijnlijk de opslag van bederfelijke waren zoals vlees of fruit (gezien de vermelding van de "Wyksche fruitmy."). De bedragen variëren sterk, van enkele centen (F.J. Beugel, f. 0.05) tot aanzienlijke bedragen voor die tijd (Wyksche fruitmy., f. 1412.82). De lijst is deels alfabetisch geordend. Onderaan de eerste kolom staat een subtotal ("Transporteeren"), dat bovenaan de tweede kolom wordt voortgezet ("Transport") om tot een eindtotaal van 5669,93 gulden te komen.
Officieel ambtelijk rapport.
* **Inhoud:** Het document is een gunstig advies van een controleur van het Amsterdamse Marktwezen betreffende de aanvraag van W.J.G. Cramer voor een erkenning als groothandelaar. De aanvrager heeft een lange familiegeschiedenis in de handel (vader en broer) en is sinds 1917 werkzaam in de sector. De aanvraag hangt samen met zijn aanstaande compagnonschap per begin 1941. * **Vorm en Stijl:** Een zakelijk, getypt rapport met handmatige correcties (doorhaling van 'kleinhandelaar') en ambtelijke parafen. De handgeschreven notities onderaan tonen de interne afhandeling en de beslissing om het dossier naar de centrale overheid in Den Haag te sturen. * **Taalgebruik:** Typisch vooroorlogs ambtelijk Nederlands met termen als "alhier", "grossier" en "den grossier" (gebruik van de verbogen naamval).
Getypte lijst van debiteuren (openstaande rekeningen) met bedragen in guldens (f.).
Dit document is een boekhoudkundig overzicht van openstaande saldi van een koelhuis. Opvallend is de datum: 30 april 1940, slechts tien dagen voor de Duitse inval in Nederland. De lijst bevat namen van individuen en bedrijven (zoals fruitdistributeurs) die gebruikmaakten van koude opslag. Enkele opmerkelijke punten: * **Hoge posten:** De grootste debiteuren zijn H.J.v. Nieuwkerk (f. 1073.36) en P. Versluis (f. 1187.01). Deze bedragen zijn met een rode streep gemarkeerd, wat kan duiden op een controle of een bijzonder risico. * **Creditposten (CR):** B. Polak en H.G. Ruhé hebben een negatief saldo (tegoed), wat in de boekhouding met rood is omkaderd. * **Samenstelling debiteuren:** De lijst bevat veel Joodse familienamen (bijv. Agsteribbe, Blik, Hakker, Mok, Moffie, Ossedrijver, Presser). Dit suggereert dat het koelhuis een belangrijke rol speelde in de (vaak Joodse) handel in groenten, fruit of vleeswaren, vermoedelijk in de regio Amsterdam.
Document
* **Administratieve tekens:** De afkorting "CR." achter sommige namen duidt op een credit-saldo (het koelhuis is geld verschuldigd aan deze klant). De kruisjes ("X") achter specifieke namen (zoals A. Jansen, H.J.v. Nieuwkerk, J. Posener en Solbandera) wijzen waarschijnlijk op posten die extra gecontroleerd moesten worden of waar bijzonderheden mee waren. De letter "b" bij het eindtotaal is een paraaf of goedkeuringsmerk van een boekhouder. * **Klantenbestand:** De lijst bevat zowel particulieren als bedrijven (zoals N.V. Hoeckel & Co., Polak & Schwarz, Solbandera). Opvallend is de vermelding "A. Jansen p/a S. Hakker", wat aangeeft dat post voor Jansen via Hakker verliep. * **Economische waarde:** De bedragen variëren sterk, van kleine bedragen (f. 0,10) tot relatief grote sommen voor die tijd (N.V. Walg met f. 272,42). De gulden had in 1940 een veel hogere koopkracht dan nu. ---
Getypte debiteurenlijst (boekhoudkundig overzicht).
* **Inhoud:** Het document is een financiële momentopname van openstaande posten bij een koelhuis. Het overgrote deel van de posten betreft kleine bedragen, wat duidt op kleinschalige opslag of restposten. * **Boekhoudkundige termen:** De afkorting "CR." staat voor Credit. Deze klanten hadden een tegoed bij het koelhuis (bijvoorbeeld door overbetaling of retourzendingen), wat in mindering wordt gebracht op het totaal van de debiteuren (debetstand). * **Sleutelposten:** Twee bedrijven domineren de lijst qua omvang: N.V. P.v. Hoeckel & Zn. (f 3437,23) en N.V. A.J. de Graaf (f 1388,66). Samen zijn zij verantwoordelijk voor meer dan 80% van het totale uitstaande bedrag. * **Opvallende namen:** Er staan diverse namen op de lijst die veelvoorkomend waren binnen de Joodse gemeenschap in de handel (zoals Agsteribbe, Hakker, Mok, Ossedrijver, Posner en Stodel). Ook bekende bedrijven zoals Polak & Schwarz (essencefabriek) en landgoed De Olmenhorst worden vermeld.
Document
Dit document is een administratief overzicht van de goederenstromen die in september 1940 via het spoor aankwamen bij de Centrale Markt in Amsterdam. De tabel bevat de volgende gegevens: * **Geadresseerden:** Veelal groothandelaren of marktkooplui zoals de firma's Ruhé, Heeremans en Gebr. Rustenburg. * **Herkomst:** De producten komen uit bekende landbouw- en tuinbouwstreken: Zeeland (Goes, Kapelle, Wemeldinge), Friesland (Beetgumermolen, Minnertsga), Limburg (Eijsden, Bunde) en de Betuwe (Tiel). * **Lading:** De vracht bestaat uitsluitend uit verse voedingsmiddelen, voornamelijk fruit (waaronder appels), aardappelen en incidenteel bloemkool. * **Gewicht:** De gewichten zijn vermeld in kilogrammen, variërend van 5.000 kg tot uitschieters van 25.000 kg per zending. * **Opmaak:** Het betreft een getypte lijst met handmatige toevoegingen (zoals de "+" bij bloemkool). De kolom voor de afzender is op deze pagina leeg gelaten, wat erop kan wijzen dat de geadresseerde vaak ook de regie over de verzending had of dat de data elders in het register werden vastgelegd. ---
Document
* **Inhoud:** Het document betreft een gedetailleerde lijst van goederenwagons of zendingen die in de maand september 1940 aankwamen op station Amsterdam-Oostenburgergracht. De ladingen bestaan uitsluitend uit agrarische producten: aardappelen, fruit en peren. * **Structuur:** De lijst is ingedeeld in vier kolommen: naam van de ontvanger, station van herkomst, gewicht (vermoedelijk in kilogrammen) en de aard van de goederen. * **Geografie:** De zendingen zijn afkomstig uit heel Nederland, met een sterke nadruk op landbouw- en tuinbouwgebieden zoals Friesland (Blija, Minnertsga, Tzummarum), Zeeland (Middelburg, Wolphaartsdijk) en Limburg (Eijsden, Sittard, Bunde). Dit weerspiegelt de rol van Amsterdam als centrale consumptiemarkt die bevoorraad werd vanuit de provincie. * **Ontvangers:** Namen als 'Heeremans' en 'v.d. Burg' komen vaker voor, wat duidt op grote handelaren of commissionairs op de Centrale Markt die grote volumes verwerkten. ---
Document
* **Inhoud:** Het document betreft een balansstaat van debiteuren (klanten die nog geld verschuldigd zijn of tegoeden hebben) van de koelfaciliteiten van de Amsterdamse veiling. * **Financiële details:** Bedragen gemarkeerd met "CR." (Credit) staan in cirkels, wat duidt op een voorschot of overbetaling door de klant. Grote posten zijn gemarkeerd met een handgeschreven plusteken (+), waarschijnlijk om prioriteit bij incasso aan te geven. * **Marginalia:** Handgeschreven berekeningen en opmerkingen in de kantlijn en onderaan tonen de actieve administratieve opvolging in juni 1941, kort na de peildatum van 31 mei. Er is sprake van telefonisch contact met een zekere J. Kleeff en het versturen van aanmaningen. * **Organisatie:** De stempel bevestigt dat de N.V. Nederlandsche Veiling de exploitant was van het koelhuis op de Centrale Markt in Amsterdam. ---
Boekhoudkundig overzicht (lijst van openstaande vorderingen/debiteuren).
* **Administratieve structuur:** Het document is een klassieke saldilijst uit een grootboek. De bedragen achter de namen zijn de openstaande schulden van klanten (debiteuren). De aanduiding **"CR."** staat voor Credit, wat betekent dat deze specifieke klanten een tegoed hadden of meer hadden betaald dan gefactureerd. * **Bedragen:** De bedragen variëren van zeer klein (bijv. Mark p/a Walg met f 0,03) tot aanzienlijk voor die tijd (bijv. N.V. A.J. de Graaf met f 1388,66). Het eindtotaal van deze pagina is f 7610,56. * **Handgeschreven toevoegingen:** Er zijn diverse correcties en aantekeningen zichtbaar. De omkaderde namen (Hoogland, H. Sons) en de handgeschreven bedragen (9.20 bij de Ruiter) duiden op een controle van de boekhouding of een latere mutatie. De "x" voor het bedrag van I. Velmans suggereert een vinkje of een onduidelijkheid. * **Bedrijfsactiviteit:** Gezien de stempel van de "Nederlandsche Veiling van Land- & Tuinbouwproducten" betreft dit de handel in groenten, fruit of bloemen in Amsterdam. ---
Handgeschreven administratief register of indexlijst.
* **Administratieve indeling:** De lijst is geordend aan de hand van alfanumerieke codes (a, B, C, D, fl. H). De toevoeging 'fl. H' staat waarschijnlijk voor 'folio H', wat duidt op een verwijzing naar een ander boekdeel of specifieke pagina's. 'Kant. H' zou kunnen verwijzen naar 'Kantoor' of 'Kanton'. * **Soorten entiteiten:** De lijst bevat een mix van individuen (vaak met titulatuur als Mr. of Wed.), familiebedrijven (Geb., Gez.) en firma's (Fa.). * **Dynamisch document:** De aanwezigheid van doorstrepingen, vraagtekens ("Vervallen?") en latere toevoegingen in de marge wijst erop dat dit een werkdocument was dat gedurende langere tijd werd bijgehouden en geüpdatet. * **Geografische hints:** De namen zijn typisch Nederlands. De vermelding "Westerveld" is een sterke indicatie voor een link met de bekende begraafplaats in Driehuis.
Saldi-staat debiteuren (overzicht van openstaande posten)
Dit document is een boekhoudkundig overzicht van openstaande schulden van klanten (debiteuren) bij de N.V. Nederlandsche Veiling van Land-, & Tuinbouwproducten in Amsterdam. Het betreft specifiek de exploitatie van het koelhuis op de Centrale Markt. De lijst bevat een grote diversiteit aan namen, van individuele handelaren tot grotere firma’s (N.V., Gebr.). Opvallend is de vermelding "CR." bij sommige bedragen, wat staat voor 'Credit'; dit betekent dat deze personen of bedrijven geen schuld hadden, maar juist nog een klein bedrag tegoed hadden van de veiling. De bedragen variëren van enkele centen tot honderden guldens. De handgeschreven correctie bij "N.V. Walg" (373.89) is een significante post in het totaaloverzicht.
Boekhoudkundig overzicht (debiteurenlijst)
* **Administratieve context:** Het betreft een lijst van openstaande posten (debiteuren) van een koelhuis in Amsterdam, gedateerd september 1941. De bedragen variëren van enkele centen tot honderden guldens. * **Structuur:** De namen staan grotendeels op alfabetische volgorde (per kolom). Enkele namen zijn gegroepeerd met toevoegingen zoals "Walg" of "Keizer", wat kan duiden op filialen of overkoepelende rekeningen. * **Handgeschreven toevoegingen:** Er zijn diverse rode en zwarte vinkjes geplaatst bij grotere bedragen, wat wijst op een controleproces. Bij de naam "Dijkstra" is handgeschreven "6.51" toegevoegd. * **Bedrijfsvoering:** Het document is officieel ondertekend door de directeur van de exploitatiemaatschappij van het koelhuis op de Centrale Markt in Amsterdam.
Administratieve balans/debiteurenlijst.
Het document is een overzicht van openstaande schulden van diverse handelaren en particulieren aan een koelhuis, gedateerd oktober 1941. De lijst bevat honderden namen met de bijbehorende bedragen in guldens. Opvallend zijn de handgeschreven correcties: 1. **Rode strepen:** Meerdere grote posten (zoals N.V. Beugel, N.V. v.d. Brink, J. de Geus) zijn met een dikke rode potloodstreep doorgehaald. Dit duidt er vaak op dat de schuld is voldaan, afgeboekt, of dat het dossier is overgedragen. 2. **CR (Credit):** Sommige posten, zoals L. de Hond en B. Walg, zijn gemarkeerd als credit (het koelhuis is hen geld verschuldigd). 3. **Totalen:** Onderaan is een handgeschreven eindtotaal van *f* 13745,41 vermeld, dat later is doorgehaald.
Een getypte lijst met saldi (openstaande bedragen).
Dit document is een administratief overzicht van de saldi van een Amsterdamse veilingorganisatie op 30 november 1941. Het betreft waarschijnlijk debiteuren- en crediteurenposities. De afkorting "CR." bij sommige bedragen duidt op een credit-saldo (een te goed voor de genoemde partij). De lijst bevat namen van diverse aard: individuele handelaren, familiebedrijven (Gebr., & Co.), grotere ondernemingen (N.V.) en gemeentelijke instellingen (Binnengasthuis, Westergashuis). De handgeschreven doorhalingen en correcties wijzen op een actieve controle van de boekhouding. Het document is officieel ondertekend en gestempeld door de directie van de veiling, die gevestigd was op de Centrale Markt in Amsterdam.
Getypte brief op officieel briefpapier van een advocatenkantoor.
De brief is een formele bevestiging van een telefoongesprek tussen advocaat Mr. Baron en een zekere heer Sixma (vermoedelijk een functionaris bij de Centrale Markthallen). Het onderwerp is de firma **N.V. Fruit- & Groentenhandel S. Hakker**. De advocaat probeert een "uitzondering" te bewerkstelligen voor dit bedrijf en heeft hiertoe ook de burgemeester aangeschreven. De toon is uiterst hoffelijk maar dringend. De vermelding van een "doorslag" (kopie) van de brief aan de burgemeester geeft aan dat de advocaat een gecoördineerde poging doet om via verschillende instanties druk uit te oefenen of medewerking te verkrijgen. De afkorting "R." linksonder duidt waarschijnlijk op de initialen van de secretaresse die de brief heeft uitgetikt.
Financiële staat / Lijst van debiteuren (openstaande posten).
* **Inhoud:** Het document is een debiteurenlijst van de koelhuisafdeling van de Amsterdamse Groenten- en Fruitveiling. Het toont bedragen die derden nog verschuldigd waren voor het koelen van producten. * **Annotaties:** De toevoeging "C." bij diverse kleine bedragen (die bovendien handmatig zijn omcirkeld) duidt zeer waarschijnlijk op een 'Credit'-saldo (vooruitbetalingen of te verrekenen bedragen). * **Opvallende posten:** * **Wehrmacht:** De Duitse bezettingsmacht staat op de lijst voor een substantieel bedrag van ƒ 519,54. * **Cr. Contr. Dienst:** De Crisis Controle Dienst, belast met de handhaving van prijs- en distributievoorschriften tijdens de oorlog. * **Grote debiteuren:** A.J. de Graaf is met ƒ 1350,33 de grootste schuldenaar. * **Correcties:** De naam "M. Tabak" is handmatig doorgehaald en vervangen door "P.G. Tabak" in de regel eronder.
Saldi-staat (overzicht van openstaande posten/debiteuren).
Dit document is een financiële administratie van het koelhuis van de Centrale Markt in Amsterdam, gedateerd bijna een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. Het overzicht toont de openstaande saldi van diverse handelaren en instanties. Enkele opvallende zaken: 1. **Grootte van de schulden:** De grootste debiteuren zijn N.V. P.v. Hoeckel & Zn. (ƒ 3437.23) en N.V. A.J. de Graaf (ƒ 1383.39), wat wijst op grote groothandelsactiviteiten. 2. **Creditposten (CR.):** Verschillende namen hebben een klein creditsaldo (teveel betaald of retour), wat met blauwe inkt is geaccentueerd. 3. **Aanwezigheid Wehrmacht:** De Duitse Wehrmacht staat genoteerd als debiteur voor een aanzienlijk bedrag van ƒ 595.57, wat aantoont dat de bezetter direct gebruikmaakte van de faciliteiten van de Centrale Markt voor de opslag en levering van levensmiddelen. 4. **Joodse namen:** In de lijst komen veel namen voor die historisch geassocieerd worden met de Joodse handelsgemeenschap in Amsterdam (o.a. Agsteribbe, Hakker, Mok, Moffie, Polak, Stodel, Velmans). In maart 1941 waren veel van deze handelaren nog actief, hoewel de anti-Joodse maatregelen van de bezetter reeds in volle gang waren.
Dienstbrief / Ambtelijke correspondentie.
In deze brief vraagt de Rijksverkeersinspectie aan de directeur van de Centrale Markthallen (tegenwoordig Food Center Amsterdam) om advies over een transportvergunning. De kern van de zaak is een verschuiving in de organisatie van het vervoer: 1. Er is een nieuwe vergunning verleend aan de heer W. Bol namens de "gecombineerde Tuinbouw-Organisaties". 2. De inspecteur wil nu weten of een specifieke bestaande vergunning (C. 10053) op naam van de "N.V. Fruit- en Groentenhandel S. Hakker" nog wel nodig is voor het functioneren van de Markthallen, of dat deze kan worden ingetrokken nu de centrale organisaties het vervoer regelen. Het document weerspiegelt de bureaucratische controle op transport en voedselvoorziening tijdens de bezettingsjaren, waarbij gestreefd werd naar efficiëntie en centralisatie.
Getypte brief (doorslag), ambtelijke correspondentie.
* **Kernboodschap:** De afzender adviseert de Rijksinspecteur om de benzinevergunning van grossier S. Hakker in te trekken. De reden is dat Hakker zijn auto deelt met collega's voor bezoeken aan veilingen die ook met het openbaar vervoer of andere middelen bereikbaar zijn. * **Toon:** Formeel, ambtelijk en controlerend. * **Belangrijke elementen:** * **Schaarste:** De term "gezien de tijdsomstandigheden" is een direct eufemisme voor de oorlogssituatie en de daarmee gepaard gaande brandstofschaarste. * **Toezicht:** De brief toont de bereidwilligheid van de directeur van de Centrale Markt om een breder onderzoek in te stellen naar alle uitgegeven autovergunningen binnen zijn terrein. * **Grossier S. Hakker:** De specifieke melding van deze persoon suggereert dat er mogelijk sprake was van een klacht of een eerdere controle.
Ambtsbrief / Correspondentie.
* **Kernboodschap:** De briefschrijver adviseert de Rijksinspecteur voor het Verkeer om de benzinevergunning van grossier S. Hakker in te trekken. Hakker gebruikt zijn 'luxe-auto' (personenwagen) voor bezoeken aan de veilingen in het Westland, terwijl deze locaties volgens de directeur ook met het openbaar vervoer of andere middelen bereikbaar zijn. * **Toon:** De toon is ambtelijk en streng. Er is sprake van een actieve controle op het gebruik van schaarse middelen. * **Belangrijke elementen:** * **Grossier S. Hakker:** De specifieke handelaar waarover gerapporteerd wordt. * **Tijdsomstandigheden:** Een eufemisme voor de schaarste en distributiemaatregelen tijdens de Duitse bezetting. * **Centrale Markt:** De directeur suggereert een bredere doorlichting van alle vergunninghouders die verbonden zijn aan de Centrale Markt.
Handgeschreven conceptbrief of kopie van een verzonden bericht.
De brief is een formeel ambtelijk schrijven betreffende de controle op brandstofverbruik tijdens de Duitse bezetting. De kern van de brief is een melding (mogelijk naar aanleiding van een klacht of inspectie) over een grossier genaamd S. Hakker. Deze persoon gebruikt zijn personenauto ("luxe-auto") om veilingen in het Westland te bezoeken. De schrijver stelt dat dit onnodig gebruik is van schaarse middelen, aangezien het Westland ook met het openbaar vervoer (trein of tram) bereikbaar is. Er wordt geadviseerd de benzinevergunning in te trekken. Verder suggereert de schrijver een breder onderzoek naar vergunningen die zijn verleend aan de "C.M.", om te controleren of daar ook sprake is van onnodig autogebruik.
Financieel overzicht (debiteurenlijst).
Dit document is een boekhoudkundige lijst van openstaande schulden (debiteuren) aan het koelhuis van de Centrale Markthallen in Amsterdam, midden in de Tweede Wereldoorlog. De bedragen zijn genoteerd in guldens. De afkorting **"CR."** achter diverse namen duidt waarschijnlijk op een credit-saldo (vooruitbetalingen of verrekeningen), wat gebruikelijk is in dergelijke grootboekoverzichten. Opvallend aan de lijst zijn de diverse soorten debiteuren: * **Overheidsinstanties:** "C. Dienst v. Levensmiddelen" en "C. Voedselvoorz." (Centrale Voedselvoorziening). * **Zorginstellingen:** Binnengasthuis en Westergasthuis. * **Commerciële bedrijven:** Bekende namen zoals **Coca Cola** (slechts 27 cent schuld) en fruitteeltbedrijf "Olmenhorst". * **Duitse bezettingsmacht:** Zeer significant zijn de posten **"Lufthanza Laz."** (Lufthansa Lazarett, een Duits militair hospitaal) en **"Wehrm. Verpfl. Hauptamt"** (Wehrmacht Verpflegungshauptamt, het hoofdkantoor voor de bevoorrading van het Duitse leger). De Wehrmacht is met 307,08 gulden een van de grotere debiteuren op de lijst.
Getypte financiële lijst (debiteurenoverzicht).
Dit document is een boekhoudkundig overzicht van openstaande posten (debiteuren) van een koelhuis verbonden aan de Centrale Markthallen in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De bedragen zijn genoteerd in Nederlandse guldens (f.). De afkorting "Cr." achter bepaalde bedragen duidt op een creditsaldo, wat betekent dat deze partijen nog geld tegoed hadden of vooruitbetaald hadden. De lijst bevat een diverse groep debiteuren: * **Overheidsinstanties:** "Centr. Dienst v. Levensm." (Centrale Dienst voor Levensmiddelen) en "Centr. Voeds. Voorz." (Centrale Voedselvoorziening) waren instanties belast met de distributie en rantsoenering tijdens de bezetting. * **Zorginstellingen:** "Binnengasthuis" en "W. Gasthuis" (Wilhelmina Gasthuis). * **Duitse bezettingsmacht:** Zeer opvallend zijn de posten "Lufthansa Lazaret" (een militair hospitaal van de Duitse luchtmacht) en "Wehrm. Verpfl. Haupt." (Wehrmacht Verpflegung Hauptamt), het hoofdkantoor voor de voedselvoorziening van het Duitse leger. De Wehrmacht is met f. 308,52 een van de grootste debiteuren op de lijst. * **Bedrijven en particulieren:** Bekende namen zoals Coca Cola staan naast lokale handelaren en firma's (bijv. Meyer Mok & Co, Gebr. Kooy).
Administratieve lijst van Joodse grossiers met gegevens over hun gehuurde objecten en toegewezen bewindvoerders.
Dit document is een administratieve neerslag van de **arisering** (het ontnemen van Joods bezit) van de Amsterdamse markthandel tijdens de Duitse bezetting. 1. **Doel van de lijst:** Het document dient om het overzicht te behouden over Joodse ondernemers die faciliteiten (pakhuizen, nissen en standplaatsen) huurden van de gemeente Amsterdam. De focus ligt op de aanwijzing van een *Verwalter* (bewindvoerder) of *Treuhänder-liquidateur*. 2. **Rol van de bewindvoerders:** Deze personen of instanties (zoals de beruchte *Omnia Treuhandgesellschaft*) werden aangesteld om de Joodse bedrijven over te nemen of te liquideren. In de laatste kolom is bij diverse namen expliciet vermeld: "met opdracht tot liquidatie". 3. **Administratieve controle:** De lijst toont hoe de gemeente (Afdeling Marktwezen) nauw samenwerkte met de bezetter om Joodse economische invloed uit te wissen. De handgeschreven wijzigingen (zoals bij M. v. Loggem) wijzen erop dat dit een werkdocument was dat actueel gehouden werd tijdens het proces van onteigening. 4. **Typologie objecten:** De gehuurde objecten variëren van grote pakhuizen (gecodeerd met letters als A, B, E) tot specifieke plaatsen in de markthallen ("Hal" followed by a number).
Getypte namenlijst van marktkooplieden.
* **Inhoud:** Het document bevat 20 namen van marktkooplieden die een vaste plek hadden op de markt aan het Minervaplein in Amsterdam. Opmerkelijk is dat alle genoemde personen hetzelfde artikel verkopen: groenten (aangegeven met "id.", wat staat voor *idem*). * **Demografie:** De geboortedata variëren tussen 1877 en 1912. De adressen wijzen op een concentratie van personen in de Joodse buurt (Rapenburgerstraat, Lepelstraat) en de Transvaalbuurt (Krugerstraat, Retiefstraat, Reitzstraat). * **Status van het document:** Het is een ambtelijk overzicht, waarschijnlijk opgesteld door de marktdienst of de politie. * **Taalkundige opmerkingen:** * "Vechtsstraat" bevat in het origineel een correctie (een overtollige 's' lijkt doorgehaald). * "Fan. Scholtenstraat" is vermoedelijk een typefout voor Jan. Scholtenstraat (tegenwoordig onderdeel van de Jan van der Heijdenstraat-buurt) of Van Scholtenstraat, hoewel de letter duidelijk als 'F' getypt is.
Document
Dit document vormt een ambtelijke registratie van wijzigingen in het bestand van marktkooplieden in Amsterdam. De gegevens zijn gestructureerd in vijf kolommen: naam, geboortedatum, woonadres, standplaats (markt) en branche. Opvallend is dat de informatie afkomstig is van de afdeling "Sociale Zaken & Pensioenen". Dit suggereert dat de registratie diende voor het controleren van vergunningen in relatie tot sociale uitkeringen of pensioenrechten van kleine zelfstandigen. De branches zijn divers, variërend van de handel in mosselen en groenten tot consumptie-ijs en "surrogaten". De term "surrogaten" wijst vaak op de periode van schaarste tijdens of direct na de Tweede Wereldoorlog. Ook de term "verdeelvisch" duidt op een periode van gereguleerde distributie. De genoemde locaties (Nieuwmarkt, Lindengracht, Noordermarkt, Ten Katestraat) zijn nog steeds actieve marktlocaties in Amsterdam.
Getypte kwitantie of financieel overzicht van handelswaren (groothandel).
Dit document is een vervolgblad van een gedetailleerde afrekening voor de handel in groenten. Het overzicht specificeert verschillende posten: * **Producten:** Er wordt gehandeld in selderij, raapstelen, sla, witlof, "Nero" (vermoedelijk een type boon of andijvie) en zuurkool. * **Handelsstructuur:** De goederen worden geleverd aan of teruggenomen van "Grossiers" (groothandelaren), waarvan K.F. Terpunt, S. Hakker en J.P. Kuil bij naam worden genoemd. * **Financiële afhandeling:** Er is sprake van netto- en brutobedragen, waarbij ook statiegeld op verpakkingen (bakken en kisten) wordt verrekend. Op het brutobedrag wordt een toeslag of belasting van 4% berekend. * **Eenheden:** Er wordt gebruik gemaakt van diverse maten zoals 'bos', 'kg', 'bakken', 'kisten' en 'vt.' (waarschijnlijk vaten, gezien de koppeling met zuurkool).
Getypte namenlijst met handgeschreven aantekeningen en markeringen.
* **Structuur:** De lijst is alfabetisch gesorteerd op achternaam, hoewel er handgeschreven toevoegingen zijn die deze volgorde onderbreken (zoals Gobets onderaan de eerste kolom). * **Numerieke codes:** De breuken aan de linkerzijde (zoals 7/13) verwijzen zeer waarschijnlijk naar transportnummers en volgnummers op die lijsten, of naar specifieke dossiers/kaarten in een cartotheek. * **Symboliek:** * De **'X'** achter de namen is een veelvoorkomende administratieve markering in oorlogsarchieven om aan te geven dat een persoon is "afgevoerd", overleden of dat de actie is voltooid. * De **omcirkelde 'L'** staat vaak voor "Lager" (kamp) of een specifieke barak-indicatie. * De **omcirkelde 'Z'** kan duiden op "Ziekenhuis" of "Ziek". * De handgeschreven notitie **'overl.'** (bij Matteman en Roodveldt) bevestigt dat deze personen tijdens het administratieve proces als overleden zijn geregistreerd. * **Handgeschreven correcties:** Er zijn correcties aangebracht in data en namen, wat duidt op een "levend" document dat herhaaldelijk werd bijgewerkt.
Document
- **Structuur:** Het document is ingedeeld in vier kolommen per pagina-helft. De kolom 'S.' verwijst naar een administratieve sectie, vaak alfabetisch geordend (zie groepering bij G, H en J). - **Adressering:** De adressen zijn typisch voor het Amsterdam van de jaren '40, met aanduidingen als 'hs' (huis/begane grond) en Romeinse cijfers (I t/m IV) voor de etages. Veel adressen bevinden zich in de Transvaalbuurt en de oude Jodenbuurt. - **Namen:** De namen zijn overwegend van Joodse origine (bijv. Groenteman, Hakker, de Valencia, Vas Dias, Wurms). - **Wijzigingen:** De doorgehaalde regels wijzen op een 'levende' administratie waarbij mutaties (zoals verhuizing of overlijden) werden verwerkt.
Registerpagina / Adreslijst.
* **Administratieve structuur:** Het gebruik van "serie" en "nr." wijst op een kaartsysteem of een geordend archief waarbij personen per categorie of geografisch gebied werden ingedeeld. * **Geografie:** Alle identificeerbare straten bevinden zich in Amsterdam (o.a. de Jodenbuurt en de Plantagebuurt). Typische voorbeelden zijn het Jonas Daniël Meijerplein, de Lepelstraat en de Joden Houttuinen. * **Onomastiek:** De familienamen zijn overwegend Joods-Nederlands van aard (bijv. Vischschraper, Goudsmit, Wurms, Hakker, Glasbeek, Groenteman). * **Handschrift:** Het betreft een vlot lopend, 20e-eeuws kantoorschrift (lopend schrift met krullen), geschreven met inkt/pen.
Register of administratieve lijst (mogelijk bevolkingsregister, distributielijst of een naoorlogse inventarisatie).
* **Administratieve opzet:** De kolommen aan de linkerzijde bevatten waarschijnlijk dossiernummers of verwijzingen naar andere registers. De eerste kolom (1 t/m 13) lijkt een categorisering aan te duiden, de tweede kolom een volgnummer binnen die categorie. * **Demografie:** Een opvallend groot deel van de namen (o.a. Cohen, Fransman, Groenteman, Worms, Hakker) is joods van origine. Gecombineerd met de concentratie adressen in de Transvaalbuurt wijst dit sterk op een document gerelateerd aan de Amsterdamse joodse gemeenschap. * **Correcties:** Enkele namen zijn doorgehaald (Aalvel) of voorzien van een groot kruis, wat kan duiden op een wijziging in status (verhuizing, overlijden of administratieve afhandeling). * **Staat van het document:** Het handschrift is uniform, wat suggereert dat het register door één of enkele klerken is bijgehouden.
Document
Het document fungeerde als een werklijst voor de administratie van een groothandelsmarkt. De drie kolommen geven de naam van de handelaar, het marktnummer (het toestel ter plaatse op de Pier of in de Hal) en het "Thuis"-nummer (vaak een kantoor of woonadres in omliggende plaatsen zoals Rijnsburg, Zuid-Scharwoude of Amstelveen). De handgeschreven toevoegingen tonen aan dat de lijst constant geactualiseerd werd: voorletters werden toegevoegd, namen van opvolgers of bewindvoerders genoteerd, en bedrijfsomschrijvingen (zoals "West Ind. Ban. Import") verduidelijkt. Sommige groepen nummers zijn samengevoegd met accolades (bijv. bij P.H. Buys), wat duidt op meerdere beschikbare lijnen.
Register/Gastenboek of Administratieve lijst (waarschijnlijk bevolkingsregister of kaartsysteem van een organisatie).
* **Handschrift:** Het betreft een zeer verzorgd administratief handschrift (waarschijnlijk een klerk). * **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam (C t/m L). * **Inhoud:** De personen op deze lijst hebben overwegend Joodse achternamen (Cohen, Fransman, Glasbeek, Hakker, Heilbron, Koopman). De adressen concentreren zich in de Joodse buurt (Rapenburgerstraat, Waterlooplein) en de Transvaalbuurt (Tugela-weg, Krugerstraat, Kraaipanstraat). * **Afkortingen:** * **a. gr. fnd / a. gr. punt:** Vermoedelijk "Adres gevonden". * **D:** Mogelijk een indicatie voor "Dood" (overleden) of "Deportatie", gezien de context van deze Amsterdamse lijsten. * **Letters O, C, Z, W, N:** Deze codes duiden vaak op de kerkelijke gezindte in Nederlandse registers (O = Onkerkelijk, C = Rooms-Katholiek/Christelijk, N = Nederlands Hervormd). De 'Z' en 'W' kunnen in deze specifieke administratie wijken of andere statussen aanduiden.
Archieflijst-vermeldingen
Administratieve lijst / Register.
| S.Hakker | GZ 16349 | Chevrolet 1939 | Open wagen |
Overzichtslijst
| S. Hakker | 100.89 | 🗸 |
Boekhoudkundig overzicht (Saldi-staat).
| S.Hakker | | 2.26 | N.V.Walg | 71.29 |
Saldi-staat (overzicht van openstaande rekeningen).
| S. Hakker | 15.13 | P.G. Tabak | 10.08 |
Boekhoudkundig overzicht / Lijst van debiteuren.
| S. Hakker | - 43 00 | - 21 27 | - 21 73 |
Getypte lijst van debiteuren (openstaande rekeningen) met bedragen in guldens (f.).
| S. Hakker | 18.12 | | **Totaal f.** | **5211.43** |
Getypte lijst met handgeschreven toevoegingen.
| 9 | 183 | S.Hakker | 18-11-06 | Z | Reitzstraat 31 II | id. |
Financieel overzicht / Saldistaat.
| S. Hakker | 0.01 | C. Tabak | 3.41 |
Saldi-staat (overzicht van openstaande posten/debiteuren).
| S. Hakker | 0.01 | | |
Transportlijst
| S. Hakker | 1.97 | | N.V. Walg's fruithandel | 358.45 | |
Saldi-staat debiteuren (overzicht van openstaande posten)
| S. Hakker | 9.08 | H. Pouw X | 7.10 | | |
Getypte financiële lijst (saldi-overzicht) van debiteuren van een koelhuis.
| S.Hakker | 1 95 | H.Pouw | 11.68 | | |
Een getypte lijst met saldi (openstaande bedragen).
| S. Hakker | 0 27 | N. Storm | 24 17 | | |
Getypte lijst/rapportage op briefpapier van de spoorwegen.
| S. Hakker | Veiling | Eijsden | 4.000 | " |
Getypte lijst/vrachtstaat.
| S.Hakker | de Geus | Heer Hugow. | 2000 | " " " |
Getypte namenlijst van marktkooplieden.
| S. Hakker | 18-11-06 | Reitzstraat 31 II | id. |
Getypte registratiekaart/lijst.
| S.Hakker | 18-11-06 | Reitzstraat 31 II | " |
Administratieve lijst (typschrift met handgeschreven toevoegingen).
| S.Hakker | 16.- | 10.- / 2139 | V. S.Hakker | Nassaukade 110 |
Saldistaat (overzicht van openstaande schulden).
| S.Hakker | 0 75 CR. | N.Strom | 5 78 | | |
Getypte lijst van openstaande posten (Debiteuren saldo-staat).
| S.Hakker | 0.38 Cr. | | |
Administratieve lijst van marktkooplieden, waarschijnlijk afkomstig van de Amsterdamse Dienst van het Marktwezen.
| S.Hakker | 18-11-06 | Reitzstraat 31 II | " | " |
Administratieve lijst - Zwanenburgwal
| S.Hakker | 18-11-06 | Reitzstraat 31 II | | | 1 | |
Getypte financiële lijst met handgeschreven correcties en aantekeningen.
| S.Hakker | - 87 | C.de Mooy | - 9 96 |
Administratieve lijst
| 9 | 183 | S.Hakker | 18-11-06 | Z | Reitzstraat 31 II | id. |
Register/Gastenboek of Administratieve lijst (waarschijnlijk bevolkingsregister of kaartsysteem van een organisatie).
| 9/183 | S. Hakker | 18/11 '06 | Z | Reitsstraat 31 III | " D |
Getypte administratieve lijst.
| S. Hakker | 18-11-06 | Reitzstraat 31 II |
Getypte lijst (doorslag) met handgeschreven vinkjes.
| J 200691 | S. Hakker | Uitwaardenstr. 73 hs | V | 20.6.91 |
Koopliedenlijsten
Uilenburg — standplaats 4
Waterlooplein
Waterlooplein
Nieuwmarkt — standplaats N
Onbekend
Onbekend — standplaats 10
Onbekend — standplaats Open wagen
Onbekend — standplaats 8
Onbekend — standplaats - 21 73
Onbekend — standplaats G
Onbekend — standplaats **Totaal f
Onbekend
Onbekend — standplaats 22
Onbekend — standplaats 23
Waterlooplein — standplaats Vischhandel 62, --
Nieuwmarkt — standplaats N
Onbekend — standplaats 3
Onbekend — standplaats peren
Onbekend — standplaats L
Onbekend — standplaats 11
Onbekend
Onbekend — standplaats 24 17
Onbekend — standplaats 7
Onbekend
Onbekend — standplaats 96
Onbekend — standplaats 1
Onbekend — standplaats V
Onbekend — standplaats 5 78
Onbekend — standplaats 0
Onbekend — standplaats 2744
Onbekend
Uilenburg — standplaats id
Uilenburg — standplaats Jonkerstraat 13-4-42 -
Uilenburg — standplaats " "
Waterlooplein — standplaats "
Waterlooplein — standplaats S
Waterlooplein — standplaats A
Waterlooplein — standplaats 1
Waterlooplein — standplaats - 9 96
Relevante Archieffragmenten
# Salomon Hakker 18 Nov. 1906. A'dam Reitzstr 31 II (O.). A.35. No. 564699. Erkenn K 37321. [Kantlijn links: #. Kantlijn rechts: v (rood), omcirkeld: gr.]
# Abraham Hakker 16 Dec. 1896. Lepelstr. 32 II (C.). A.35. No. 564786 Erk K 34848. [Kantlijn links: #. Kantlijn rechts: v (rood), omcirkeld: gr.]
Elkan Hakker 8 Sept '83 A'dam. Retiefstr. 107 III (O.). A.35 No. 564803. Erk. K. 1102. [Kantlijn rechts: v (rood), omcirkeld: gr]
# TRANSCRIPTIE VD/HG. [handgeschreven blauw:] *extra* 37/119/3 M. 2 December 1941. Ariseering N.V. Hakker. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r .
# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven linksboven:] *extra* [Rechtsboven:] vP/HG. den Heer N. Hakker, P.C. Hooftstraat 67, Amsterdam-Zuid. Wijk 24. 77/31/2 M. 27 Augustus 1940. Hiermede verzoek ik U beleefd Woensdag of Donderdag a.s., des namiddags tusschen 3 en 4 uur, te willen komen bij den Secre- taris van mijn dienst, Jan van Galenstraat 14 alhier. De Directeur,