Handgeschreven bericht op briefpapier met gedrukt briefhoofd. 12 mei 1940. PORTUG.-ISRAËL. ZIEKENHUIS

R .

Meneer S. B. Matteman
is heden 12 Mei '40
uit het P. I. Z. ontslagen
(patient) en gaat
nu naar huis.
van Swindenstr.
20 II

Hoogachtend
S. Vaz Dias
directrice

12/5 '40 * Inhoud: Het document is een officiële verklaring van ontslag uit het ziekenhuis voor de heer S. B. Matteman. Er wordt expliciet vermeld dat hij naar zijn huisadres in de Van Swindenstraat terugkeert.
* Handschrift: Het betreft een vlot, leesbaar cursief handschrift uit het midden van de 20e eeuw. De handtekening van de directrice, S. Vaz Dias, is duidelijk herkenbaar onderaan.
* Afkortingen: "P. I. Z." staat voor Portugees-Israëlietisch Ziekenhuis. Het adres "Swindenstr. 20 II" verwijst naar de Eerste Van Swindenstraat 20, twee hoog, in de Amsterdamse Dapperbuurt.
* Opmerkelijke datum: De datum 12 mei 1940 is zeer specifiek: dit was de derde dag van de Duitse inval in Nederland. Het land verkeerde op dat moment in staat van oorlog en chaos. * Historische context: Dit briefje is geschreven tijdens de meidagen van 1940. Terwijl de strijd om Nederland in volle gang was, ging het dagelijks leven in Amsterdamse instellingen zoals ziekenhuizen door, zij het onder grote spanning. Een formeel ontslagbewijs zoals dit kon in tijden van mobilisatie en beperkingen op bewegingsvrijheid dienen als legitimatie voor een burger op straat.
* Het Portugees-Israëlietisch Ziekenhuis: Het P.I.Z. was gevestigd aan de Plantage Franschelaan (tegenwoordig Henri Polaklaan) in Amsterdam. Het was een belangrijk instituut voor de joodse gemeenschap.
* Betrokken personen:
* Salomon Barend Matteman (geboren in 1883) woonde inderdaad op het genoemde adres. Uit archiefstukken (zoals van de Joodsche Raad) blijkt dat hij in 1943 vanuit kamp Westerbork naar Sobibor is gedeporteerd en daar is vermoord.
* Simcha Vaz Dias was de directrice van het ziekenhuis. Zij speelde een belangrijke rol in de joodse ziekenverzorging voor en tijdens de bezetting.
* Betekenis: Dit document vormt een klein maar aangrijpend bewijs van een moment van 'normaliteit' (een ontslag uit het ziekenhuis) aan de vooravond van een voor de joodse gemeenschap rampzalige periode. B. Matteman S. Vaz