Dienstbrief / Officiële waarschuwing.
Origineel
Dienstbrief / Officiële waarschuwing. 4 januari 1940. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Markten of een vergelijkbare gemeentelijke instantie). [Links boven:]
90/1/5 M.
[Midden boven:]
DV.
[Rechts boven handgeschreven:]
Zes. M. de Boer.
[Links onder de kenmerken handgeschreven:]
Verzonden 5/1-'40
[Rechts midden:]
4 Januari 1940
Mevr. H. Prins-Polak,
Gelderschekade 73 hs.
Amsterdam-C.
Wijk 1.
[Inhoud:]
Mij is gerapporteerd, dat U zich op 30 December j.l.
op de markt Mosplein heeft laten vervangen door Uw zoon en
dochter, zonder daarvoor mijn toestemming te hebben gekregen.
Ik waarschuw U hierbij ernstig dit voortaan na te la-
ten.
[Rechts onder:]
De Directeur, * Inhoud: Het document is een formele waarschuwing aan een marktkraamhoudster, mevrouw Prins-Polak. Zij wordt berispt omdat zij zich op 30 december 1939 op de markt op het Mosplein (Amsterdam-Noord) heeft laten vervangen door haar kinderen zonder de vereiste officiële toestemming van de directeur van de marktdienst.
* Toon: De toon is strikt bureaucratisch en autoritair. De zinsnede "Ik waarschuw U hierbij ernstig" duidt erop dat een herhaling van deze overtreding gevolgen zou kunnen hebben voor haar vergunning.
* Administratieve context: De brief bevat diverse dossiernummers en een aantekening van verzending, wat wijst op een zorgvuldige gemeentelijke administratie. De indeling in "Wijken" (hier Wijk 1) was gebruikelijk voor de marktoverheid in Amsterdam. * Tijdsbeeld: De brief is gedateerd op 4 januari 1940, slechts enkele maanden voor de Duitse inval in Nederland. Op dit moment gelden de reguliere Nederlandse gemeentelijke verordeningen nog in volle kracht.
* Locatie: Mevrouw Prins-Polak woonde aan de Gelderschekade 73, een adres in de oude Amsterdamse binnenstad. De markt waar de "overtreding" plaatsvond, was op het Mosplein in Amsterdam-Noord.
* Personen: Gezien de achternaam 'Polak' en de locatie Gelderschekade (gelegen nabij de toenmalige Jodenbuurt), is het zeer waarschijnlijk dat de geadresseerde van Joodse afkomst was. In de archieven van het Joods Monument komen namen voor die overeenkomen met dit adres. Dit document biedt een inkijkje in het dagelijks leven en de strikte regelgeving waar marktkooplieden aan onderworpen waren vlak voordat de bezettingsjaren de Joodse bevolking van hun rechten en middelen van bestaan zouden beroven. De nadruk op "eigen aanwezigheid" op de markt was een streng gehandhaafde regel om onderverhuur of misbruik van vergunningen te voorkomen. C.