Archief 745
Inventaris 745-272
Pagina 218
Dossier 21
Jaar 1939
Stadsarchief

Getypte ambtelijke verordening/bepaling betreffende marktregulering.

Verwijst naar een Raadsbesluit van 16 mei 1934.

Origineel

Getypte ambtelijke verordening/bepaling betreffende marktregulering. Verwijst naar een Raadsbesluit van 16 mei 1934. Bepaling van de grenzen waarbinnen en de uren waarop de Markten worden gehouden.

A. Bepaling van de grenzen, waarbinnen de markten worden gehouden.

De Centrale Markt wordt begrensd zooals omschreven onder A 1o in de bepaling van de plaatsen der markten, vastgesteld by Raadsbesluit van 16 Mei 1934 (Gemeenteblad 1934, afd. [blanco] volgn. [blanco] ).

Voor de Boom- en Bloemenmarkt aan den Singel vormt de lyn, getrokken door het midden der gracht, de Noordelyke en de lyn, getrokken op den openbaren weg op 3.5 M. uit en evenwydig aan den wal, de Zuidelyke grens.

Voor de Brandstoffenmarkten loopt, wanneer slechts één zyde van een gracht voor markt is aangewezen, de eene grens midden door de gracht en de andere op den openbaren weg op 3 M. uit en evenwydig aan den wal van de voor markt aangewezen zyde. Is geen bepaalde zyde en dus de geheele gracht aangewezen, dan loopen de grenzen op de openbare wegen langs de gracht, voor zoo ver deze aan beide zyden aanwezig zyn, op 3 M. uit en evenwydig aan elk der wallen; aan de zyde waar geen openbare weg is, vormt de wal de grens.

Voor de Algemeene dagmarkt op het Amstelveld worden de grenzen gevormd door den rand van het verhoogde gedeelte van het plein, terwyl op Maandag deze markt wordt uitgebreid met het gedeelte ten Zuiden van de Amstelkerk, dus ten Noorden begrensd door genoemde kerk, ten Oosten door den rand van het verhoogde gedeelte, ten Zuiden door het verlengde van dien rand en aan de Westzyde door den Oostelyken rand van de keibestrating, vormende den openbaren weg langs de Oostzyde van de Reguliersgracht.

Voor de Algemeene weekmarkt op de Westerstraat worden de grenzen gevormd door een strook in het midden der straat, ter breedte van 8 Meter.

Voor de Algemeene weekmarkt op de Noordermarkt wordt het hoofdgedeelte van het marktterrein, behalve door de Noorderkerk begrensd door de lynen getrokken in de verlengden van den Noordelyken en van den Westelyken gevel dier kerk; door de lyn getrokken in het verlengde van den rand van het verhoogde voetpad aan de Noordzyde van de Westerstraat, en door den rand (aan de marktzyde) van de klinkerbestrating van den openbaren weg langs de Prinsengracht. Het overige gedeelte van het marktterrein der Noordermarkt wordt gevormd door een langs de Prinsengracht ter hoogte van die markt gelegen strook, breed 3 M. gemeten uit den wal.

Voor de Algemeene dagmarkt op de Nieuwmarkt, vormt de rand van het grootste der verhoogde gedeelten en de rand van het verhoogde voetpad van het Waaggebouw de grens der marktruimte.

Voor de Algemeene dagmarkt op het Waterlooplein vormen de randen van de twee Noordwestelyk beplante verhoogde gedeelten de grenzen van het marktterrein.

In de Dapperstraat en op het Dapperplein mogen de handkarren staan aan beide kanten tegen de trottoirbanden tegen elkander. * Juridische precisie: Het document is een schoolvoorbeeld van de administratieve drang naar ruimtelijke ordening in de jaren 1930. Grenzen worden niet bij benadering aangegeven, maar gedefinieerd door fysieke objecten (kerken, waaggebouw, trottoirbanden), bestratingssoorten (keibestrating vs. klinkerbestrating) en exacte afmetingen in meters (3 M., 3,5 M., 8 M.).
* Terminologie: Het gebruik van termen als "verhoogde gedeelte" en "lyn" wijst op een stedenbouwkundige blik op de openbare ruimte. De spelling is kenmerkend voor de vroege 20e eeuw (bijv. "zooals", "lyn", "Noordelyke", "Westzyde").
* Mobiliteit en Handel: Het vermelden van "handkarren" in de Dapperstraat illustreert de toenmalige wijze van kleinschalige straathandel, die aan strikte opstellingsregels (tegen de trottoirband) werd onderworpen om de doorgang te waarborgen.
* Logistiek: De bepalingen voor de "Brandstoffenmarkten" (waarschijnlijk voor steenkool en hout) tonen aan dat een deel van de marktactiviteiten letterlijk op het water plaatsvond (tot het midden van de gracht). Dit document stamt uit een periode waarin de gemeente Amsterdam de eeuwenoude markthandel steeds stringenter probeerde te reguleren om de verkeersdoorstroming en de hygiëne in de groeiende stad te verbeteren. Het jaar 1934 is cruciaal, omdat toen de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat (geopend in 1934) de rol van veel kleinere markten overnamen voor de groothandel.

De tekst toont de geografische spreiding van de handel over de stad: van de historische grachtengordel (Singel, Prinsengracht) tot de volksbuurten (Jordaan/Westerstraat, Dapperbuurt). Veel van de genoemde locaties, zoals de Noordermarkt en het Waterlooplein, hebben hun marktfunctie tot op de dag van vandaag behouden, wat getuigt van een sterke historische continuïteit in het Amsterdams stadsgebruik. A. Bepaling Gemeente Amsterdam

Samenvatting

  • Juridische precisie: Het document is een schoolvoorbeeld van de administratieve drang naar ruimtelijke ordening in de jaren 1930. Grenzen worden niet bij benadering aangegeven, maar gedefinieerd door fysieke objecten (kerken, waaggebouw, trottoirbanden), bestratingssoorten (keibestrating vs. klinkerbestrating) en exacte afmetingen in meters (3 M., 3,5 M., 8 M.).
  • Terminologie: Het gebruik van termen als "verhoogde gedeelte" en "lyn" wijst op een stedenbouwkundige blik op de openbare ruimte. De spelling is kenmerkend voor de vroege 20e eeuw (bijv. "zooals", "lyn", "Noordelyke", "Westzyde").
  • Mobiliteit en Handel: Het vermelden van "handkarren" in de Dapperstraat illustreert de toenmalige wijze van kleinschalige straathandel, die aan strikte opstellingsregels (tegen de trottoirband) werd onderworpen om de doorgang te waarborgen.
  • Logistiek: De bepalingen voor de "Brandstoffenmarkten" (waarschijnlijk voor steenkool en hout) tonen aan dat een deel van de marktactiviteiten letterlijk op het water plaatsvond (tot het midden van de gracht).

Historische Context

Dit document stamt uit een periode waarin de gemeente Amsterdam de eeuwenoude markthandel steeds stringenter probeerde te reguleren om de verkeersdoorstroming en de hygiëne in de groeiende stad te verbeteren. Het jaar 1934 is cruciaal, omdat toen de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat (geopend in 1934) de rol van veel kleinere markten overnamen voor de groothandel.

De tekst toont de geografische spreiding van de handel over de stad: van de historische grachtengordel (Singel, Prinsengracht) tot de volksbuurten (Jordaan/Westerstraat, Dapperbuurt). Veel van de genoemde locaties, zoals de Noordermarkt en het Waterlooplein, hebben hun marktfunctie tot op de dag van vandaag behouden, wat getuigt van een sterke historische continuïteit in het Amsterdams stadsgebruik.

Genoemde Personen 1

Locaties

Amstelveld Bloemenmarkt Centrale Markt Dappermarkt Nieuwmarkt Noordermarkt Waterlooplein Westerstraat

Producten

A.G.F. (Aardappelen): Aardappel A.G.F. (Aardappelen): Klei A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Kool Huishoudelijk: Brandstof Kruidenier (Droog): Bloem Textiel & Kleding: Band Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Stof Textiel & Kleding: Textiel Tuin & Plant: Bloemen Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Paling Vis & Zee: Vis

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Gemeente Amsterdam

Kooplieden in dit dossier 72

A. Brander Waterlooplein Aan oproeping geen gevolg gegeven.
A. Brander Waterlooplein Aan oproeping geen gevolg gegeven.
R. Boeyen Zwanenburgwal Ziet voorloopig van marktplaats af.
R. Boeyen Zwanenburgwal Ziet voorloopig van marktplaats af.
T. van Dalen Uilenburg Aan oproeping geen gevolg gegeven.
T. van Dalen Uilenburg Aan oproeping geen gevolg gegeven.
A. Vogel meerdere Kan op markten geen cent meer verdienen.
A. Vogel meerdere Kan op markten geen cent meer verdienen.
B.F. Reinen Uilenburg Kan wegens hooge prijzen der artikelen niet beginnen.
B.F. Reinen Uilenburg Kan wegens hooge prijzen der artikelen niet beginnen.
D.A. Mortel Waterlooplein Kan op de markt zyn brood niet verdienen.
D.A. Mortel Waterlooplein Kan op de markt zyn brood niet verdienen
D. de Rijke Waterlooplein Kan op de markt zijn brood niet verdienen.
D. de Rijke Waterlooplein Kan op de markt zijn brood niet verdienen.
David Overste Uilenburg Blijft voorlopig in steun.
D. Overste Uilenburg Blijft voorlopig in steun.
A. Hoogstraat Waterlooplein Aan oproeping geen gevolg gegeven.
A. Hoogstraat Waterlooplein Aan oproeping geen gevolg gegeven.
E. v.d. Bijl Uilenburg Aan oproeping geen gevolg gegeven.
E. v.d. Bijl Uilenburg Aan oproeping geen gevolg gegeven.
C.P.F. Lemke Waterlooplein Aan oproeping geen gevolg gegeven-
G. Lemke ✓ Uilenburg Aan oproeping geen gevolg gegeven-
H. Brilleman Uilenburg Kan in verband met gezondheidstoestand geen plaats meer op de markt innemen.
H. Brilleman Uilenburg Kan in verband met gezondheidstoestand geen plaats meer op de markt innemen.
H. Cosman Waterlooplein Kan op markten zijn brood niet verdienen.
H. Cosman Waterlooplein Kan op markten zijn brood niet verdienen.
H.F. van Dongen Zwanenburgwal Ziet geen kans op de markt zijn brood te verdienen.
H.F. van Dongen Zwanenburgwal Ziet geen kans op de markt zijn brood te verdienen.
H.J. Vieyra Waterlooplein Aan oproeping geen gevolg gegeven.
H.J. Vieyra Waterlooplein Aan oproeping geen gevolg gegeven.
Alle 72 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 2