Zakelijke brief / Verzoekschrift. 24 augustus 1940. N.V. Service i.o. (in oprichting). De Heer Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. N.V. Service i.o.
1 byláge.

AMSTERDAM, 24 Augustus 1940.

Nº 99/5/1 M.1940 $^{29}/_{\delta}$

Aan den Heer Directeur
van het Marktwezen,
A l h i e r .

Handgeschreven aantekening: [Onleesbaar, mogelijk 'mit Hr Schuitema'] / [Paraaf] / See.

Hoogedelgestrenge Heer,

Ingevolge de door ons met de Gemeente Amsterdam gesloten overeenkomst betreffende de exploitatie van het service station op het terrein van de Centrale Markt, alhier, doen wy U een exemplaar van de balans en verlies- en winstrekening per 30 Juni 1940 met bybehoorend rapport, een en ander opgemaakt door den daarvoor aangewezen accountant, den heer Jules Bromet, toekomen.

Zooals U uit de genoemde bescheiden moge blyken, is over het eerste halfjaar van 1940 een verlies geleden van f.491,52, waarby in acht genomen moet worden, dat in dit half jaar door ons, naast de huur voor den grond, een bedrag van f.250.- voor het zg. monopolierecht is betaald. In ons schryven dd. 2 October 1939 betreffende de mogelykheid en voorwaarden van exploitatie van het service station - met den inhoud van welk schryven de Gemeente Amsterdam heeft verklaard, zich te kunnen vereenigen - is op pagina 2 vermeld, dat halfjaarlyks, op grond van de verkregen bedryfsresultaten en met inachtneming van een redelyk loonende exploitatie, door beide partyen, in onderling overleg, zal worden bepaald, of het bedrag van het zg. monopolierecht kan worden verhoogd of moet worden verlaagd.

In een kortelings met den Secretaris en den Hoofdboekhouder van Uw Dienst gevoerde bespreking hebben wy op grond van het vorenstaande dan ook als onze meening te kennen gegeven, dat wy voor het tweede halfjaar 1940 geen bedrag voor het z.g. monopolierecht zouden behoeven te betalen en wy vertrouwen, dat ook de Gemeente zich hiermede zal kunnen vereenigen.

Ten overvloede merken wy nog op, dat ons schryven van 2 October 1939 (onderstreept) een zoodanige strekking droeg, dat wy onze belangen geheel toevertrouwden aan het oordeel van Burgemeester en Wethouders, omdat het nu eenmaal, met het oog op de bijzondere In deze brief rapporteert de directie van 'N.V. Service i.o.' over de financiële status van hun benzinestation op het terrein van de Centrale Markt in Amsterdam. De kern van de brief is een verzoek om financiële coulance. Over de eerste helft van 1940 is een verlies geleden van ruim 491 gulden.

De brief verwijst naar een overeenkomst waarbij de exploitant bovenop de reguliere grondhuur een bedrag betaalt voor het "monopolierecht" (het exclusieve recht om daar diensten aan te bieden). De schrijvers herinneren de directeur aan een afspraak uit 1939 die stelt dat dit bedrag kan worden aangepast op basis van de bedrijfsresultaten. Gezien de verliezen stellen zij voor om de betaling voor dit recht in het tweede halfjaar van 1940 volledig te schrappen.

De brief toont de nauwe band tussen private ondernemingen en de gemeentelijke overheid (Marktwezen) bij de inrichting van logistieke knooppunten zoals de Centrale Markt. De datum van de brief, 24 augustus 1940, is historisch saillant. Nederland bevindt zich op dat moment in de eerste maanden van de Duitse bezetting. Hoewel de brief een puur zakelijke toon aanslaat over exploitatiekosten, weerspiegelen de verliezen mogelijk de economische onzekerheid en de beginnende schaarste (zoals brandstofdistributie) die direct na de inval in mei 1940 ontstonden.

Vermeldenswaardig is de naam van de accountant, Jules Bromet. Hij was een bekende Joodse accountant in Amsterdam (lid van de N.I.V.A.). Gezien de datum van de brief bevond hij zich op het omslagpunt waarbij de bezetter anti-Joodse maatregelen begon te intensiveren. Jules Bromet zou later, in 1943, in Sobibor worden vermoord.

De Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat was in die tijd het kloppende hart van de voedselvoorziening in Amsterdam. De aanwezigheid van een modern 'service station' aldaar was essentieel voor het groeiende gemotoriseerde transport van goederen.