Dienstbrief / Ambtelijke correspondentie. 11 september 1940. [Handgeschreven, linksboven:] verzonden 11/9

[Handgeschreven, rechtsboven:] [Handtekening/Paraaf, mogelijk "M. Jonkers"]

[Getypt, rechtsboven:]
vB/HG.
het Gemeentelijk Materialenbureau,
O.Z. Achterburgwal 213,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 3.

[Getypt, links:]
100/8/2 M.

[Getypt, rechts:]
11 September 1940.

[Inhoud:]
Naar aanleiding van Uw brief d.d. 10 dezer no.21/9 G.M.B. deel ik U mede, dat bij mijn dienst geen oud koper en messing aanwezig is.

[Afsluiting:]
De Directeur, Dit document is een korte, zakelijke mededeling van de directeur van het Gemeentelijk Materialenbureau in Amsterdam. De brief is een direct antwoord op een schrijven van de dag ervoor (10 september 1940). De kern van de boodschap is een ontkenning: de dienst beschikt niet over voorraden oud koper of messing.

De archivistische waarde van dit document ligt in de weerspiegeling van de administratieve gang van zaken binnen de gemeente Amsterdam kort na het begin van de Duitse bezetting. Het gebruik van referentienummers en de strakke formulering wijzen op een gestroomlijnde bureaucratische afhandeling van verzoeken om grondstoffen. De datum van de brief, 11 september 1940, is cruciaal voor de context. Nederland was op dat moment enkele maanden bezet door nazi-Duitsland. De bezetter begon vrijwel direct met het inventariseren en vorderen van strategische grondstoffen voor de eigen oorlogsindustrie, de zogenaamde Rüstungswirtschaft.

Metalen zoals koper en messing (een legering van koper en zink) waren essentieel voor de productie van munitie en andere militaire apparatuur. Het feit dat het Gemeentelijk Materialenbureau hier expliciet rapporteert dat er "geen oud koper en messing aanwezig is", suggereert dat er een breed onderzoek of een vordering gaande was vanuit de centrale (bezetting)autoriteiten naar beschikbare metaalvoorraden bij gemeentelijke diensten. Dergelijke antwoorden konden feitelijk juist zijn, maar werden soms ook gebruikt als een vorm van ambtelijke vertragingstactiek om schaarse middelen voor de eigen stad te behouden. M. Jonkers O.Z. Achterburgwal Gemeente Amsterdam