Dienstbrief (getypt met handgeschreven toevoegingen). 19 september 1940. Gemeentelijk Materialenbureau, Amsterdam. [Gedrukt logo: Wapen van Amsterdam] Nº 60/6/s. M. 1940 [handgeschreven:] 20/9
[Gedrukt:] Telefoon 43321, 43130 No. [handgeschreven:] 5/10 G.M.B.
[Gedrukt:] Toestellen 483, 568, 569, 576

[Gedrukt:] Verzoeke bij beantwoording datum en nummer van dezen brief te vermelden

[Gedrukt:] Amsterdam, [getypt:] 19 Sept. [gedrukt:] 194[getypt:]0

[Groot, vet gedrukt:] Gemeentelijk Materialenbureau
[Gedrukt:] Oudezijds Achterburgwal 213 Amsterdam (Centrum)

[Handgeschreven links, diagonaal in bruin/rood potlood:] Spoed
[Handgeschreven bij geadresseerde, in grijs potlood en groen, deels doorgehaald:] Hr. Suijver [?] / nu Hr. Molenaar [met pijl]

[Getypt:] Aan den Heer Directeur van het
Marktwezen,
Alhier.

[Horizontale lijn over de breedte van de tekst]

[Getypt:] Ten behoeve van de aan het Rijksbureau voor Aardolieproducten in te dienen aanvrage, verzoek ik U beleefd uiterlijk 24 September a.s. aan mijn Bureau, Oude Zijds Achterburgwal 213, een opgave te willen doen toekomen van de hoeveelheid petroleum, welke voor Uw Dienst of Bedrijf, bij uiterst zuinig gebruik, noodig zal zijn gedurende de periode van 10 tot en met 31 October 1940.

[Handgeschreven paraaf links in blauw potlood:] M. / [teken]

[Getypt:] Het Hoofd van het Gemeentelijk
Materialenbureau

[Handtekening in blauwe inkt:] P. de Kruijff

[Getypt:] (Ir. E. de Kruijff)

[Gedrukt onderaan links:] 1000-8-'40 Dit document is een formele administratieve oproep van het Amsterdamse Gemeentelijk Materialenbureau aan de directeur van de gemeentelijke marktinspectie (het Marktwezen). De kern van de brief is een dwingend verzoek om voor 24 september 1940 een schatting aan te leveren van de benodigde hoeveelheid petroleum voor de tweede helft van oktober.

Opvallende details:
* Zuinigheid: Er wordt expliciet gevraagd om een opgave gebaseerd op "uiterst zuinig gebruik".
* Bureaucratie: De brief toont de keten van distributie aan; de gemeente verzamelt de gegevens om deze vervolgens in te dienen bij het landelijke "Rijksbureau voor Aardolieproducten".
* Urgentie: De handgeschreven notitie "Spoed" en de korte deadline (vijf dagen na dagtekening) onderstrepen de noodzaak van de gevraagde informatie.
* Annotaties: De handgeschreven namen bij de adressering wijzen op interne routering van de brief binnen de dienst Marktwezen. De brief is gedateerd op 19 september 1940, slechts vier maanden na de Duitse inval in Nederland. De bezettingsmacht begon direct met het reguleren en rantsoeneren van vitale brandstoffen en materialen om de oorlogseconomie te beheersen en tekorten op te vangen.

Het genoemde Rijksbureau voor Aardolieproducten was een van de vele rijksbureaus die tijdens de bezettingstijd (voortvloeiend uit de Distributiewet van 1939) verantwoordelijk waren voor de centrale distributie van schaarse goederen. Petroleum was essentieel voor zowel verwarming, verlichting als transport, en de schaarste dwong de gemeentelijke diensten tot een strikt beheer, zoals in deze brief wordt geïllustreerd. De Ir. E. de Kruijff die de brief ondertekent, was een bekend figuur binnen de Amsterdamse ambtenarij in die periode.