Dienstbrief (gemeentelijke correspondentie). 19 oktober 1940. Het Hoofd van het Gemeentelijk Materialenbureau, P. de Kruijff. [Briefhoofd met wapen van Amsterdam]
Telefoon 43321, 43130
Toestellen 483, 568, 569, 576
Verzoeke bij beantwoording datum en nummer van dezen brief te vermelden

Nº 100/6/,,M. 1940 ²¹/₁₀
No. 5/10 G.M.B.
Amsterdam, 19 OCT. 1940 194...

Gemeentelijk Materialenbureau
Oudezijds Achterburgwal 213 Amsterdam (Centrum)

Aan :
[Handgeschreven in blauw/paars:] m.i. H. [onleesbaar]
[Handgeschreven in rood:] a.g.
[Handgeschreven in zwart:] Mr. Jonker
Heeren Hoofden van Diensten en Bedrijven.

Ten behoeve van de aan het Rijksbureau voor Aardolieproducten in te dienen aanvrage, verzoek ik U beleefd mij uiterlijk 24 October a.s. een opgave te willen doen toekomen van de hoeveelheid petroleum, welke voor Uw Dienst of Bedrijf bij uiterst zuinig gebruik noodig zal zijn gedurende de maand November 1940.
Ik breng U hierbij in herinnering mijn schrijven van 15 dezer, waarbij ik U mededeelde, dat voor het schoonmaken van automobiel- en machineonderdeelen slechts bij uitzondering petroleum kan worden beschikbaar gesteld. Ik verzoek U derhalve hiermede bij Uw aanvrage wel rekening te willen houden.
v.d.B.
Het Hoofd van het Gemeentelijk Materialenbureau,
[Signatuur:] P. de Kruijff

[Linksonder:] 1000-8-'40 * Vorm: Het document is een officieel gedrukt briefhoofd van de gemeente Amsterdam, ingevuld met een schrijfmachine (waarschijnlijk met een paars/blauw inktlint, typerend voor die periode). Er zijn handgeschreven aantekeningen en parafen toegevoegd voor interne routering.
* Inhoud: De brief is een dringende oproep aan alle gemeentelijke afdelingen om hun minimale behoefte aan petroleum voor de komende maand door te geven. De toon is zakelijk maar dwingend, wat wijst op de schaarste van het product.
* Administratieve sporen: De verschillende handschriften en inktkleuren (rood, blauw, zwart) boven de adressering duiden op de behandeling van het document door verschillende ambtenaren (mogelijk 'm.i.' voor 'mijner inziens'). De code '1000-8-'40' linksonder is waarschijnlijk een bestel- of druknummer van het formulier uit augustus 1940. * Historische context: Dit document dateert van oktober 1940, slechts enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. De bezetter voerde direct strenge distributiemaatregelen in voor brandstoffen en grondstoffen om de eigen oorlogsmachine te bevoorraden en de lokale consumptie te beheersen.
* Schaarste en distributie: Het genoemde 'Rijksbureau voor Aardolieproducten' was een overheidsinstantie die tijdens de oorlog de distributie van olieproducten reguleerde via vergunningen en toewijzingen. De mededeling dat petroleum niet meer voor het 'schoonmaken' (ontvetten) van onderdelen mag worden gebruikt, illustreert hoe hoog de nood was; dergelijke secundaire toepassingen werden als eerste verboden.
* Lokaal bestuur: Het Gemeentelijk Materialenbureau fungeerde als centraal inkooppunt en coördinator voor alle Amsterdamse diensten (zoals de reiniging, de brandweer of het GVB) om gezamenlijk aanvragen in te dienen bij de landelijke Rijksbureaus.