omtrent dit onderwerp zal Zaterdag 9 November a.s. worden voortgezet, waarbij de handel met meer exacte gegevens en - zoo mogelijk - met een meer omlijnd voorstel terzake zal komen.

      Bespreking op 6 November 1940 met den heer Smee~~y~~ts, Directeur van den Centralen Dienst voor de Levensmiddelenvoorziening en den heer Franken ambtenaar bij dien dienst.

      Nadat de Directeur van het Marktwezen den heer Smee~~y~~ts op de hoogte heeft gebracht van de bespreking met den handel, die hierboven is gereleveerd, geeft de heer Broerse onderstaande cijfers inzake den aanvoer van kool en stapelgroente op de Centrale Markt in de maanden December 1939 tot en met Maart 1940.

      Uit deze cijfers blijkt, dat in de wintermaanden onge~~veerd~~ veer 1 millioen kg. kool per maand per markt werd aangevoerd en dus werd geconsumeerd. Daarbij komt dan nog het verbruik aan uien, wortelen en vatgroente (Omtrent het verbruik aan vatgroente missen wij ~~exacte en~~ betrouwbare cijfers, omdat een belangrijk deel der vatgroente niet over de Centrale Markt wordt verhandeld). Indien men hier voor ~~een~~ twee en we~~e~~k voorraad zou willen maken, dan moet rekenen. [in de kantlijn geschreven: gerekend worden] ~~men rekenen~~ op een hoeveelheid van 500.000 kg. 500.000 kg. stapelgroente tegen een gemiddelden prijs van 7 cent per kg. kosten f 35.000,-. Legt men bovendien een voorraad aan van 1.000 vaten groente à f 25,- (dus voor f 25.000,-), dan is voor een dergelijke voorraadvorming een bedrag van f 60.000,- vereischt.

      Het is billijk, dat, indien de handel voor de bedoelde voorraadvorming zorgt, de Gemeente hieraan op eenigerlei wijze bijdraagt. Dit kan geschieden, doordien de Gemeente deze voorraden ~~financiëel~~ financier~~t~~, of wel doordien zij eventueel verlies mededraagt, of een bepaald bedrag aan den handel geeft als bijdrage harerzijds. Hieromtrent zal met den handel op 9 November a.s. nader kunnen worden overlegd. In principe is men het er over eens, dat de bedoelde voorraden alleen moeten betreffen de gemakkelijk houdbare stapelgroenten, dus wortelen, uien en rapen, benevens de vatgroenten. Den handel kan dan verder worden overgelaten om voor eigen rekening en risico de koolaanvoer te verzorgen. Dit document betreft de voorbereiding op de voedselvoorziening in de winter van 1940-1941 in Amsterdam. Op basis van de aanvoercijfers van het voorgaande jaar (1939-1940) wordt berekend hoeveel groente er gemiddeld geconsumeerd wordt (ca. 1 miljoen kg kool per maand).

De kern van het voorstel is het aanleggen van een strategische voorraad van 500.000 kg stapelgroente (wortelen, uien, rapen) en 1.000 vaten groente, om een reserve voor ongeveer twee weken te hebben. Er wordt gesuggereerd dat de Gemeente Amsterdam financieel moet bijspringen door de voorraad te financieren of de risico's van prijsfluctuaties op zich te nemen, om zo de handel te stimuleren deze voorraden aan te leggen. Het document dateert van november 1940, kort na de start van de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode begon de schaarste aan goederen voelbaar te worden en nam de overheid steeds meer de regie over de distributie en prijsvorming van levensmiddelen (de zogenaamde distributiestamkaarten waren al ingevoerd in 1939, maar het systeem werd tijdens de bezetting sterk uitgebreid).

De bespreking vindt plaats tussen het Marktwezen (verantwoordelijk voor de centrale markten) en de Centralen Dienst voor de Levensmiddelenvoorziening, een rijksorgaan dat toezag op de voedselzekerheid. Het document illustreert de verschuiving van een vrije markt naar een door de overheid gestuurde economie om de bevolking van basisbehoeften zoals kool en wortelen te blijven voorzien onder oorlogsomstandigheden. Smeets (De heer) Gemeente Amsterdam Marktwezen