Krantenknipsel (plakboekfragment). 8 februari 1941. [Bovenaan handgeschreven/gestempeld:]
Nº 2C/2/2 M. 1941

[Krantenartikel:]

Behandeld volgens „snelvriesprocedé”.

Naar een algeheelen ommekeer op het gebied van de voedselbewaring?

AMERIKA REEDS JAREN OP DEZEN WEG.

AMSTERDAM, 8 Febr. — In een groote zaak van koloniale waren aan het begin van den Overtoom, de N.V. Casparis van der Laag, liggen thans allerlei „snelvriesconserven” voor het raam uitgestald: groenten en rijpe vruchten in bevroren toestand. Doch niet zóó bevroren, dat zij waardeloos zijn. Integendeel, zij zijn even waardevol als toen zij geoogst werden.

Uit het artikel van onzen Rotterdamschen correspondent over het grootsche bouwproject van de N.V. Blaauwhoedenveem-Vriesseveem heeft men kunnen vernemen, welk een voorname plaats daarbij ingeruimd wordt aan hypermoderne koel- en vrieshuizen. Men houdt bij den bouw der nieuwe veempanden vooral rekening met de te verwachten ontwikkeling van de z.g. „snelvriesconserven”, voor welk nieuw artikel ons land een groote toekomst te gemoet schijnt te gaan.

Volkomen versch.

Het snelvriesprocedé, dat sedert eenige jaren met stijgend succes in Amerika en Duitschland wordt toegepast, heeft ook hier te lande reeds bekendheid gekregen. Groenten en fruit worden onmiddellijk na den oogst, dus nog in volkomen verschen staat, snel ingevroren bij temperaturen van ongeveer 40 graden onder nul, en daarna verpakt en in vrieshuizen opgeslagen.

Zij kunnen op deze wijze maandenlang bewaard worden, en verliezen daarbij niets van hun vitaminengehalte en andere kwaliteiten, terwijl de smaak na ontdooiing bijna niet is te onderscheiden van de kersversche producten. Het aroma blijft bovendien vrijwel geheel behouden.”

Tot zoover onze correspondent, die bovendien wees op de ontwikkeling van Rotterdam tot de fruithaven van Europa, doch tevens tot een centrum van binnenlandschen fruit- en groentenaanvoer. In de Koel- en Vrieshuizen kunnen deze enorme quanta worden opgeslagen tot het oogenblik van verdere distributie of expeditie. Bij den bouw van de nieuwe pakhuizen houdt Blaauwhoedenveem daarmee terdege rekening, met name is groote aandacht besteed aan de fruitbehandeling. Een geperfectionneerde mechanische outillage zorgt b.v. voor het verwerken van het teere overzeesche fruit.

Van dat alles zal echter ook onze eigen tuin- en ooftbouw profiteeren. Een der relaties van „Blaufries” past het snelvriesprocedé reeds eenige jaren met stijgend succes toe. En alles staat feitelijk nog maar in de kinderschoenen.

Wat men in de zaak aan den Overtoom in de étalage ziet liggen, zijn pakjes groenten en fruit, welke bewaard worden in de vrieskast van deze zaak, doch indertijd werden voorbehandeld te Leiden (het zijn Vita-producten) en daarna bevroren in een der inrichtingen van „Blaufries”.

Er is van alles bij. Frambozen, tuinboonen, komkommers, tomaten, sperzieboonen, worteltjes, spinazie.... er is welhaast geen groentesoort of fruitsoort, hard zoowel als zacht, op te noemen, die zich niet leent voor deze wijze van conserveeren.

In Amerika zijn jarenlang uitvoerige onderzoekingen gaande op dit gebied. Strenge wetenschappelijke proeven hebben reeds aangetoond, dat bij deze methode het zoo waardevolle vitamine-C beter wordt behouden dan bij andere conserveermethodes. Het verlies daarvan wordt bovendien nog beperkt door een zeer korte verhitting en een technisch juiste behandeling. Het fruit en de groenten mogen b.v. niet ontdooid worden, voor het oogenblik dat zij gebruikt of gekookt worden.

Daarbij komt nog, dat bij het snelvriesprocedé bijna alle bacteriën, die in verschen toestand aanwezig plegen te zijn, gedood worden.

Er zijn nog meer voordeelen aan verbonden, waarop wij aan de hand van uitvoerige wetenschappelijke rapporten, zullen terugkomen.

The proof of the pudding is in the eating. Wij hebben de „bevroren groenten” en het fruit, dat volgens het snelvriesprocedé was behandeld, geprobeerd en laten probeeren. Het waren uiteraard geen wetenschappelijke rapporten, die binnenkwamen, doch zij luidden eenstemmig: „Voortreffelijk!” Alle onderzoekers roemden den smaak en den geur, velen ook de kleur, die geheel was als bij pas geoogste groenten en rijp fruit en de huismoeders wezen op de besparing aan brandstof bij de bereiding (korte kooktijd).

Wijzelf, die zoo critisch mogelijk hebben geoordeeld, waren overtuigd, dat hier een conserveeringsmethode is gevonden, welke tot een radicalen ommekeer in de bewaring van voedingsmiddelen kan leiden.

Zij is trouwens de oudste van alle. Hebben Poolonderzoekers niet met smaak mammoethpoot gegeten, die eenige duizenden jaren in het ijs had gezeten?

Visch en vleesch behooren natuurlijk ook tot de artikelen, die in aanmerking komen. Zij behooren er zelfs in de eerste plaats toe. Men zal weldra groote dingen zien gebeuren. Er zijn allerlei mogelijkheden, ook natuurlijk wat den prijs betreft. Er is een geweldig perspectief op dit gebied.

[Onderaan handgeschreven:]
Avondblad „Telegraaf”
8 Februari 1941.

--- * Toon: Zeer optimistisch en enthousiasmerend. De auteur presenteert de technologie als een "radicalen ommekeer".
* Technologie: Er wordt uitgelegd dat producten bij -40 graden Celsius worden ingevroren. Men benadrukt het behoud van vitaminen (met name vitamine-C) en het doden van bacteriën.
* Economische actoren: Belangrijke historische bedrijfsnamen worden genoemd: N.V. Casparis van der Laag (de winkel), N.V. Blaauwhoedenveem-Vriesseveem (de opslag/logistiek), Blaufries en Vita-producten (het merk).
* Argumentatie: Naast kwaliteit en versheid wordt ook de energiebesparing ("besparing aan brandstof") voor de consument als voordeel genoemd vanwege de kortere kooktijd.

--- Dit artikel dateert uit februari 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. Hoewel de oorlog de achtergrond vormt, focust dit artikel puur op technologische vooruitgang. De introductie van grootschalige diepvriestechnologie was in die tijd een revolutionaire stap voor de voedselketen. Het stelde de maatschappij in staat om seizoenproducten het hele jaar door "vers" te consumeren zonder de smaak- en kwaliteitsvermindering van traditioneel inmaken (wecken) of blikconserven. De genoemde firma Blaauwhoedenveem-Vriesseveem is een directe voorloper van grote moderne logistieke bedrijven. De vermelding dat deze methode al in de VS en Duitsland succesvol was, past in het tijdsbeeld van de technische uitwisseling tussen die landen vóór en tijdens de vroege oorlogsjaren.