Archief 745
Inventaris 745-343
Pagina 243
Dossier 106
Jaar 1941
Stadsarchief

Verslag of ambtelijke rapportage (waarschijnlijk pagina 3 van een groter dossier).

Eind januari of begin februari 1941 (gebaseerd op de tekstuele verwijzing naar "28 Januari 1941" en de "afgelopen week").

Origineel

Verslag of ambtelijke rapportage (waarschijnlijk pagina 3 van een groter dossier). Eind januari of begin februari 1941 (gebaseerd op de tekstuele verwijzing naar "28 Januari 1941" en de "afgelopen week"). (Pagina 3)

onmiddellijk weder tot haar zou wenden.
Intusschen doet zich het volgende, wel zeer eigenaardige, verschijnsel voor. Op grond van hetgeen ik hierboven uiteenzette, zou men moeten concludeeren, dat de aanvoer van kool ter Centrale Markt vrijwel nihil moet zijn. Niets is echter minder waar!
Terwijl de aanvoer ^(van kool) ~~in~~ ^gedurende Januari 1940 op de Centrale Markt 607.000 kg. bedroeg, is tot en met 28 Januari 1941 reeds 763.000 kg. kool aangevoerd. Aangenomen kan worden, dat over de geheele maand meer dan 800.000 kg. ter markt zal komen. Deze tegenstrijdigheid kan als volgt worden verklaard.
De op de Centrale Markt gevestigde handel tracht op alle mogelijke manieren te bereiken, dat het voor hun algeheel onmisbare artikel kool beschikbaar ~~is.~~ ^komt. De handel koopt derhalve rechtstreeks bij de boeren boven de door de N.G.C. vastgestelde maximumprijzen! Ik voelde mij verplicht de N.G.C. hiervan op de hoogte te stellen, doch ~~zij~~ ^men deelde mij mede, dat dit feit haar volkomen bekend was; ~~zij~~ ^men was echter van meening, dat het artikel kool in de wintermaanden een onmisbaar artikel was, zoodat vooralsnog hiertegen niet zou worden opgetreden in afwachting van de regeling, welke thans op 27 Januari jl. is ingevoerd.
~~Het is erkend~~ Het gevolg hiervan was echter, dat de kleinhandel de kool vrij duur moest inkoopen en dus boven de maximumprijs aan het publiek moest verkoopen. Hiertegen schijnt thans verleden week door ambtenaren der C.C.C.D. in de stad te zijn opgetreden. De groot- * Kernproblematiek: Het document beschrijft een vorm van 'grijze handel' tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hoewel men een tekort aan kool verwachtte, bleek de aanvoer in januari 1941 hoger dan het jaar daarvoor.
* Oorzaak: Handelaren kochten rechtstreeks bij boeren in tegen prijzen die boven de officiële maximumprijzen lagen om hun voorraad veilig te stellen.
* Gedoogbeleid: De toezichthouder (N.G.C.) was hiervan op de hoogte maar greep aanvankelijk niet in omdat kool als een essentieel volksvoedsel werd beschouwd tijdens de winter. Men wachtte op nieuwe regelgeving (ingevoerd op 27 januari 1941).
* Escalatie: Omdat handelaren te veel betaalden, moesten winkeliers (de kleinhandel) de kool ook boven de maximumprijs aan de consument verkopen. De Crisis Controle Dienst (C.C.C.D.) begon hiertegen op te treden in de week voorafgaand aan dit schrijven. Dit document stamt uit de beginperiode van de Duitse bezetting van Nederland. De voedselvoorziening werd strikt gereguleerd via een distributiestelsel en prijsbeheersing om inflatie en honger te voorkomen.
* N.G.C.: De Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale, het overheidsorgaan dat de handel in tuinbouwproducten reguleerde.
* C.C.C.D.: De Centrale Crisis Controle Dienst, de instantie die toezicht hield op de naleving van de prijsprovisies en de bestrijding van de zwarte markt.
* Centrale Markt: Waarschijnlijk de Centrale Markthal in Amsterdam, destijds het zenuwcentrum voor de voedseldistributie in de regio.

Samenvatting

  • Kernproblematiek: Het document beschrijft een vorm van 'grijze handel' tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hoewel men een tekort aan kool verwachtte, bleek de aanvoer in januari 1941 hoger dan het jaar daarvoor.
  • Oorzaak: Handelaren kochten rechtstreeks bij boeren in tegen prijzen die boven de officiële maximumprijzen lagen om hun voorraad veilig te stellen.
  • Gedoogbeleid: De toezichthouder (N.G.C.) was hiervan op de hoogte maar greep aanvankelijk niet in omdat kool als een essentieel volksvoedsel werd beschouwd tijdens de winter. Men wachtte op nieuwe regelgeving (ingevoerd op 27 januari 1941).
  • Escalatie: Omdat handelaren te veel betaalden, moesten winkeliers (de kleinhandel) de kool ook boven de maximumprijs aan de consument verkopen. De Crisis Controle Dienst (C.C.C.D.) begon hiertegen op te treden in de week voorafgaand aan dit schrijven.

Historische Context

Dit document stamt uit de beginperiode van de Duitse bezetting van Nederland. De voedselvoorziening werd strikt gereguleerd via een distributiestelsel en prijsbeheersing om inflatie en honger te voorkomen.
* N.G.C.: De Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale, het overheidsorgaan dat de handel in tuinbouwproducten reguleerde.
* C.C.C.D.: De Centrale Crisis Controle Dienst, de instantie die toezicht hield op de naleving van de prijsprovisies en de bestrijding van de zwarte markt.
* Centrale Markt: Waarschijnlijk de Centrale Markthal in Amsterdam, destijds het zenuwcentrum voor de voedseldistributie in de regio.

Kooplieden in dit dossier 32

A 46 kg p. 100 stuks Nieuwmarkt niet opgenomen
Andijvie - vaten 40
B 38 kg p. 100 stuks
T.H. Roelofs 17.33
C 30 kg p. 100 stuks
E. Kool 600
E. Kool 600
I 20-25 cm ø Nieuwmarkt niet opgenomen
I A 16 à 20 kg p. 100 stuks 0,12 0,10 0,06
II 16-20 cm ø
KG Blikgroenten 64300
KG. Koolrapen 215300
Daniel Kool 250200
K.G. Savoie 353800
V. Tuien 270900
KG. Wortelen 413100
G.W.J. Bos idem
R. Kool 250.200
R. Kool 0,20 0,15 0,12
R. Kool 250.200
Salomon Kool 353.800
Salomon Kool 353.800
Salomon Kool Nieuwmarkt niet opgenomen
Boonen 30
Stuks groene " 600
A. Witte 0,30 0,20 0,12
W. Kool 7.000
Alle 32 kooplieden →