Handgeschreven ambtelijk rapport of verslag (fragment).
Origineel
Handgeschreven ambtelijk rapport of verslag (fragment). Marginale notitie linksboven: Zie blz. 4
Rechtsboven: [3]
wat den wettelijken verkoopprijs van den kleinhandelaar van drie artikelen, waarvoor een maximumprijs is gesteld, hoogstens mag zijn.
De overschrijding van de maximumprijzen, speciaal door de tuinders, nam zoodanige vormen aan, dat ik mij in verbinding heb gesteld met den heer Budding [Marginale notitie: Chef] van den C.C.C.D., dat is de instantie, aan wie de contrôle op de gestelde maximumprijzen is opgedragen. Ik heb den heer Budding verzocht te willen bevorderen, dat er een strengere contrôle op de prijzen, welke op de C.M. werden gemaakt, zou worden ingesteld. Het gevolg hiervan was, dat op één dag ± 60 processen-verbaal tegen op de C.M. gevestigde tuinders, ter zake van overschrijding der maximumprijzen, zijn opgemaakt. De contrôle door den C.C.C.D. werd echter ten zeerste bemoeilijkt, doordat het constateren van de overtreding vrijwel niet mogelijk was. Het aantal contrôleurs zou belangrijk moeten worden uitgebreid, zonder dat aan het gestelde euvel op afdoende wijze een einde kon worden gemaakt. Dit is dan ook één van de voornaamste beweegredenen geweest, waarom de heer Budding op zoo korten termijn heeft weten te bereiken, (tussenregel: bij de bevoegde instantie, de Min. v. L. N. en V. centrale,) dat alle tuinders moeten veilen.
Het feit blijft echter bestaan, dat de groothandelaars en kleinhandelaren de mogelijkheid, dat [...] blijven de maximumprijzen kunnen overschrijden zonder dat dit op afdoende wijze kan worden tegengegaan. De voornaamste [...] In deze passage wordt de problematiek van de prijsbeheersing tijdens de schaarste-economie van de bezettingsjaren beschreven. De kernpunten zijn:
- Massale Overtredingen: Tuinders overschrijden op grote schaal de wettelijk vastgestelde maximumprijzen, met name op de Centrale Markt (C.M.).
- Handhavingsproblemen: De Centrale Crisis Controle Dienst (CCCD), onder leiding van de heer Budding, kampt met een gebrek aan effectieve controlemiddelen. Zelfs na een actie waarbij 60 processen-verbaal op één dag werden uitgeschreven, bleek het dweilen met de kraan open.
- Systeemwijziging (Veilingplicht): Als oplossing voor de onbeheersbare situatie is besloten om een algemene veilingplicht in te voeren. Door alle producten via de veiling te laten lopen, kan de overheid de prijsvorming en distributie beter controleren.
- Resterende Zorgen: De schrijver uit zijn twijfels over de effectiviteit van de maatregel voor de verdere keten (groothandel en kleinhandel), waar prijsfraude nog steeds makkelijk mogelijk blijft. Tijdens de Tweede Wereldoorlog voerde de Nederlandse overheid (onder Duits toezicht) een distributiesysteem in om de voedselschaarste te beheersen. De Centrale Crisis Controle Dienst (CCCD) was de opsporingsinstantie die toezicht hield op de naleving van prijzen en distributieregels.
De veilingplicht was een ingrijpende maatregel die tuinders verplichtte hun producten via de officiële veilingen te verkopen. Dit was bedoeld om de zwarte handel (verkoop "aan de tuin" of direct aan handelaren tegen woekerprijzen) in te dammen. De heer Budding, die hier wordt genoemd, was een bekende figuur binnen de crisisorganisatie en speelde een centrale rol in het vormgeven van deze controlemechanismen. Het genoemde Ministerie van L.N. en V. (Landbouw, Nijverheid en Voedselvoorziening) was het verantwoordelijke departement voor de voedselvoorziening.