Getypte brief (afschrift).
Origineel
Getypte brief (afschrift). 28 juni 1941. De Gemachtigde voor de Prijzen. De Regeeringscommissaris te Amsterdam. .No.20/7/2 M.1941 AFSCHRIFT.
No.625 L.M.1941.
GEMACHTIGDE VOOR
DE PRIJZEN. 's-Gravenhage, 28 Juni 1941.
No.P 10.532 Bezuidenhoutscheweg 64,
Betreft:
prijzenbeschikking
Asperges 1941.
Aan den Regeeringscommissaris
te
Amsterdam.
In antwoord op Uw schrijven d.d. 17 Juni Afd.L.M.No.625 - 1941 betref-
fende het in margine genoemde onderwerp deel ik U mede, dat ik de door U
naar voren gebrachte moeilijkheden, die zich bij de contrôle zullen voor-
doen, geheel kan onderschrijven.
Desondanks heb ik gemeend, zoowel een maximum-winkel-verkoopprijs voor
asperges te moeten vastleggen, indien de winkelier direct van de veiling
betrekt, als wel wanneer deze via een grossier inkoopt, daar de door den
winkelier gemaakte onkosten in beide gevallen verschillend zijn. Koopt hij
direct op de veiling in, dan is het den winkelier geoorloofd om zijn vei-
lingprijs, verhoogd met de werkelijke vracht- en verpakkingskosten, te ver-
meerderen met een marge van 30%. Wordt evenwel ingekocht via een grossier,
dan mag tevens de vergoeding voor den grossier à 12% aan den consument in
rekening gebracht worden. Hieruit valt het door U opgemerkte verschil van
20 ct per kg. te verklaren.
Naar ik veronderstel, moge bovenstaande uiteenzetting U eenig inzicht
verschaft hebben in de ratio van de Prijzenbeschikking Asperges 1941.
DE GEMACHTIGDE VOOR DE PRIJZEN,
w.g.onleesbaar.
Kennisgenomen:
De Directeur van het Marktwezen,
w.g.C.F.Sixma
wnd. Deze brief is een administratieve verduidelijking over de prijsvorming van asperges in de vroege oorlogsjaren. De kern van de tekst draait om het prijsverschil (20 cent per kg) dat was geconstateerd door de Regeringscommissaris in Amsterdam.
De Gemachtigde voor de Prijzen legt uit dat er twee legale prijsstructuren bestaan:
1. Directe inkoop (veiling): De winkelier rekent de veilingprijs + gemaakte onkosten (vracht/verpakking) + een winstmarge van 30%.
2. Indirecte inkoop (via grossier): Hier mag bovenop de marge van de winkelier ook de marge van de groothandelaar (12%) aan de consument worden doorberekend.
De schrijver erkent dat dit de controle bemoeilijkt, maar vindt het prijsverschil gerechtvaardigd vanwege de verschillende gemaakte kosten in de distributieketen. Het document dateert uit juni 1941, ruim een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode nam de schaarste aan goederen toe en voerde de bezetter, via Nederlandse departementen, een streng prijzen- en distributiebeleid om inflatie en zwarte handel tegen te gaan.
De functie van Gemachtigde voor de Prijzen was cruciaal in de oorlogseconomie; dit ambt moest toezien op prijsbeheersing van nagenoeg alle levensmiddelen. Asperges, hoewel een luxeproduct, vielen onder deze strikte regels. De brief illustreert de verregaande bureaucratisering van de voedselvoorziening, waarbij tot op de cent nauwkeurig werd vastgelegd welke marges verschillende schakels in de handel mochten hanteren. De genoemde locatie (Bezuidenhoutscheweg 64) huisvestte indertijd het Departement van Handel, Nijverheid en Scheepvaart.