Archief 745
Inventaris 745-272
Pagina 371
Dossier 25
Jaar 1939
Stadsarchief

Getypte lijst/bijlage bij een officiële brief.

Van: Directeur van het Marktwezen (Amsterdam). Aan: Wethouder voor de Levensmiddelen.

Origineel

Getypte lijst/bijlage bij een officiële brief. Directeur van het Marktwezen (Amsterdam). Wethouder voor de Levensmiddelen. Behoort bij brief no.17/2/8 M. d.d. 7 November 1939 aan den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen van den Directeur van het Marktwezen.

LIJST VAN KOOPLIEDEN, DIE INGEVOLGE ARTIKEL 11c VAN HET REGLEMENT OP DE MARKTEN HUN PLAATS OP DE MARKTEN VERLIEZEN.

Naam Markt Datum ingang steun Bijzonderheden
G. Lemke Lindengracht ) Westerstraat ) 14-11-38 Aan oproeping geen gevolg gegeven-
J. Koster Westerstraat ) Waterlooplein ) 23-10-38 Aan oproeping geen gevolg gegeven.
L. Agsteribbe Uilenburg 16-4-39 Aan oproeping geen gevolg gegeven.
W.L.v.d. Steen J. Evertsenstr. 13-11-37 Aan oproeping geen gevolg gegeven.
D. Overste Westerstraat 24-12-38 Blijft voorlopig in steun.
I. Stibbe Alb. Cuypstraat 9-6-38 Ziet geen kans de eerste 6 maanden een plaats op de markt in te nemen.
S.E. Kopinsky Westerstraat ) Lindengracht ) Nieuwmarkt ) 10-6-37 Ziet geen kans op de markten zijn brood te verdienen.
B.F. Reinen Alb. Cuypstraat 4-3-39 Kan wegens hooge prijzen der artikelen niet beginnen.
L. Keizer Dapperstraat 15-11-37 Kan gedurende wintermaanden zijn plaats op de markt niet innemen.
L. Kopee Westerstraat 14-4-38 Aan oproeping geen gevolg gegeven.
H.F.v. Dongen Alb. Cuypstraat 9-4-39 Ziet geen kans op de markt zijn brood te verdienen.
H. Brilleman Zwanenburgwal ) Uilenburg ) 14-1-39 Kan in verband met gezondheidstoestand geen plaats meer op de markt innemen.
M. IJzerman Uilenburg 29-9-38 is ziek.
  • Artikel 11c: Hoewel de exacte tekst van het reglement hier niet staat, kan uit de context worden opgemaakt dat kooplieden die langdurig in "de steun" (werkloosheidsuitkering) zitten en hun toegewezen marktplaats niet meer effectief gebruiken, hun recht op die plaats verliezen.
  • Redenen voor verlies: De opgegeven redenen variëren van administratieve nalatigheid ("aan oproeping geen gevolg gegeven") tot bittere armoede ("ziet geen kans... zijn brood te verdienen") en fysieke ongesteldheid (ziekte of ouderdom).
  • Geografie: De genoemde markten (Albert Cuyp, Waterlooplein, Uilenburg, Westerstraat, Lindengracht) vormen het hart van de Amsterdamse markthandel. De datum, 7 november 1939, is historisch zeer relevant. De Tweede Wereldoorlog was twee maanden eerder in Europa uitgebroken, hoewel Nederland op dat moment nog neutraal was. De economische omstandigheden waren zwaar, wat blijkt uit de vermeldingen van mensen die "in de steun" liepen.

Bijzonder wrang is de aanwezigheid van vele Joodse namen op deze lijst (zoals Agsteribbe, Stibbe, Kopinsky, Brilleman, IJzerman). De genoemde markten, met name die rond de Uilenburg en het Waterlooplein, lagen in het hart van de Joodse buurt. Dit document legt de precaire economische situatie vast van deze Joodse marktkooplieden, slechts enkele maanden voordat de Duitse bezetting zou beginnen en zij door antisemitische maatregelen volledig uit het openbare en economische leven zouden worden verbannen. De lijst toont hoe velen van hen al vóór de bezetting in grote armoede leefden.

Samenvatting

Dit document is een administratieve lijst die de handhaving van marktreglementen in Amsterdam illustreert vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. De kern van het document draait om de koppeling tussen het recht op een marktplaats en de economische activiteit van de koopman.

  • Artikel 11c: Hoewel de exacte tekst van het reglement hier niet staat, kan uit de context worden opgemaakt dat kooplieden die langdurig in "de steun" (werkloosheidsuitkering) zitten en hun toegewezen marktplaats niet meer effectief gebruiken, hun recht op die plaats verliezen.
  • Redenen voor verlies: De opgegeven redenen variëren van administratieve nalatigheid ("aan oproeping geen gevolg gegeven") tot bittere armoede ("ziet geen kans... zijn brood te verdienen") en fysieke ongesteldheid (ziekte of ouderdom).
  • Geografie: De genoemde markten (Albert Cuyp, Waterlooplein, Uilenburg, Westerstraat, Lindengracht) vormen het hart van de Amsterdamse markthandel.

Historische Context

De datum, 7 november 1939, is historisch zeer relevant. De Tweede Wereldoorlog was twee maanden eerder in Europa uitgebroken, hoewel Nederland op dat moment nog neutraal was. De economische omstandigheden waren zwaar, wat blijkt uit de vermeldingen van mensen die "in de steun" liepen.

Bijzonder wrang is de aanwezigheid van vele Joodse namen op deze lijst (zoals Agsteribbe, Stibbe, Kopinsky, Brilleman, IJzerman). De genoemde markten, met name die rond de Uilenburg en het Waterlooplein, lagen in het hart van de Joodse buurt. Dit document legt de precaire economische situatie vast van deze Joodse marktkooplieden, slechts enkele maanden voordat de Duitse bezetting zou beginnen en zij door antisemitische maatregelen volledig uit het openbare en economische leven zouden worden verbannen. De lijst toont hoe velen van hen al vóór de bezetting in grote armoede leefden.

Kooplieden in dit dossier 72

A. Brander Waterlooplein Aan oproeping geen gevolg gegeven.
A. Brander Waterlooplein Aan oproeping geen gevolg gegeven.
R. Boeyen Zwanenburgwal Ziet voorloopig van marktplaats af.
R. Boeyen Zwanenburgwal Ziet voorloopig van marktplaats af.
T. van Dalen Uilenburg Aan oproeping geen gevolg gegeven.
T. van Dalen Uilenburg Aan oproeping geen gevolg gegeven.
A. Vogel meerdere Kan op markten geen cent meer verdienen.
A. Vogel meerdere Kan op markten geen cent meer verdienen.
B.F. Reinen Uilenburg Kan wegens hooge prijzen der artikelen niet beginnen.
B.F. Reinen Uilenburg Kan wegens hooge prijzen der artikelen niet beginnen.
D.A. Mortel Waterlooplein Kan op de markt zyn brood niet verdienen.
D.A. Mortel Waterlooplein Kan op de markt zyn brood niet verdienen
D. de Rijke Waterlooplein Kan op de markt zijn brood niet verdienen.
D. de Rijke Waterlooplein Kan op de markt zijn brood niet verdienen.
David Overste Uilenburg Blijft voorlopig in steun.
D. Overste Uilenburg Blijft voorlopig in steun.
A. Hoogstraat Waterlooplein Aan oproeping geen gevolg gegeven.
A. Hoogstraat Waterlooplein Aan oproeping geen gevolg gegeven.
E. v.d. Bijl Uilenburg Aan oproeping geen gevolg gegeven.
E. v.d. Bijl Uilenburg Aan oproeping geen gevolg gegeven.
C.P.F. Lemke Waterlooplein Aan oproeping geen gevolg gegeven-
G. Lemke ✓ Uilenburg Aan oproeping geen gevolg gegeven-
H. Brilleman Uilenburg Kan in verband met gezondheidstoestand geen plaats meer op de markt innemen.
H. Brilleman Uilenburg Kan in verband met gezondheidstoestand geen plaats meer op de markt innemen.
H. Cosman Waterlooplein Kan op markten zijn brood niet verdienen.
H. Cosman Waterlooplein Kan op markten zijn brood niet verdienen.
H.F. van Dongen Zwanenburgwal Ziet geen kans op de markt zijn brood te verdienen.
H.F. van Dongen Zwanenburgwal Ziet geen kans op de markt zijn brood te verdienen.
H.J. Vieyra Waterlooplein Aan oproeping geen gevolg gegeven.
H.J. Vieyra Waterlooplein Aan oproeping geen gevolg gegeven.
Alle 72 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 2