Archief 745
Inventaris 745-272
Pagina 372
Dossier 25
Jaar 1939
Stadsarchief

Getypte administratieve lijst (bijlage bij een brief).

7 november 1939. Van: Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. Aan: Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam.

Origineel

Getypte administratieve lijst (bijlage bij een brief). 7 november 1939. Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam. Behoort bij brief no. 17/2/8 M. d.d. 7 November 1939 aan den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen van den Directeur van het Marktwezen.

LIJST VAN KOOPLIEDEN, DIE INGEVOLGE ARTIKEL 11c VAN HET REGLEMENT OP DE MARKTEN HUN PLAATS OP DE MARKTEN VERLIEZEN.

Naam Markt Datum ingang steun Bijzonderheden
G. Lemke ✓ Lindengracht )
Westerstraat )
14-11-38 Aan oproeping geen gevolg gegeven-
J. Koster ✓ Westerstraat )
Waterlooplein )
23-10-38 Aan oproeping geen gevolg gegeven.
L. Agsteribbe Uilenburg 16-4-39 Aan oproeping geen gevolg gegeven.
W.L.v.d. Steen ✓ J. Evertsenstr. 13-11-37 Aan oproeping geen gevolg gegeven.
D. Overste ✓ Westerstraat 24-12-38 Blijft voorlopig in steun.
I. Stibbe ✓ Alb. Cuypstraat 9-6-38 Ziet geen kans de eerste 6 maanden een plaats op de markt in te nemen.
S.E. Kopinsky ✓ Westerstraat )
Lindengracht )
Nieuwmarkt )
10-6-37 Ziet geen kans op de markten zijn brood te verdienen.
B.F. Reinen ✓ Alb. Cuypstraat 4-3-39 Kan wegens hooge prijzen der artikelen niet beginnen.
L. Keizer ✓ Dapperstraat 15-11-37 Kan gedurende wintermaanden zijn plaats op de markt niet innemen.
L. Kopee ✓ Westerstraat 14-4-38 Aan oproeping geen gevolg gegeven.
H.F.v. Dongen ✓ Alb. Cuypstraat 9-4-39 Ziet geen kans op de markt zijn brood te verdienen.
H. Brilleman Zwanenburgwal )
Uilenburg )
14-1-39 Kan in verband met gezondheidstoestand geen plaats meer op de markt innemen.
M. IJzerman ✓ Uilenburg 29.9.38 is ziek.

Volgens het toenmalige marktreglement (Artikel 11c) verloren kooplieden hun recht op een vaste standplaats als zij langdurig afhankelijk waren van deze steun en hun bedrijf niet meer uitoefenden. De "Bijzonderheden" geven inzicht in de individuele tragedies: sommigen verschijnen niet meer bij oproepen, anderen kunnen de hoge inkoopprijzen niet meer betalen, en weer anderen zijn te ziek of zien simpelweg geen brood meer in de handel. De vinkjes (✓) achter de namen lijken door een ambtenaar gezet tijdens de administratieve verwerking. Het document dateert van november 1939, twee maanden na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Europa, maar vóór de Duitse inval in Nederland (mei 1940). Het weerspiegelt de economische malaise aan het einde van de jaren '30 in Amsterdam.

Het is historisch wrang om op deze lijst bekende Amsterdamse Joodse achternamen te zien, zoals Agsteribbe, Stibbe, Kopinsky, Brilleman en IJzerman. De markten in de Jodenbuurt (Uilenburg, Waterlooplein, Nieuwmarkt) waren een essentieel onderdeel van het sociale en economische leven van de Joodse gemeenschap. Deze lijst toont aan dat velen van hen al vóór de bezetting economisch aan de afgrond stonden door de langdurige crisis. Na mei 1940 zouden deze mensen, naast hun economische strijd, ook te maken krijgen met de systematische uitsluiting en vervolging door de bezetter. Veel van de namen op deze lijst zijn terug te vinden in de archieven van de Holocaust.

Samenvatting

Dit document is een overzicht van marktkooplieden die hun standplaats in Amsterdam kwijtraken. De kern van de zaak ligt in de kolom "Datum ingang steun". In de jaren '30, de tijd van de Grote Depressie, konden werklozen of mensen zonder inkomsten aanspraak maken op de "Crisis-steun" (sociale bijstand).

Volgens het toenmalige marktreglement (Artikel 11c) verloren kooplieden hun recht op een vaste standplaats als zij langdurig afhankelijk waren van deze steun en hun bedrijf niet meer uitoefenden. De "Bijzonderheden" geven inzicht in de individuele tragedies: sommigen verschijnen niet meer bij oproepen, anderen kunnen de hoge inkoopprijzen niet meer betalen, en weer anderen zijn te ziek of zien simpelweg geen brood meer in de handel. De vinkjes (✓) achter de namen lijken door een ambtenaar gezet tijdens de administratieve verwerking.

Historische Context

Het document dateert van november 1939, twee maanden na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Europa, maar vóór de Duitse inval in Nederland (mei 1940). Het weerspiegelt de economische malaise aan het einde van de jaren '30 in Amsterdam.

Het is historisch wrang om op deze lijst bekende Amsterdamse Joodse achternamen te zien, zoals Agsteribbe, Stibbe, Kopinsky, Brilleman en IJzerman. De markten in de Jodenbuurt (Uilenburg, Waterlooplein, Nieuwmarkt) waren een essentieel onderdeel van het sociale en economische leven van de Joodse gemeenschap. Deze lijst toont aan dat velen van hen al vóór de bezetting economisch aan de afgrond stonden door de langdurige crisis. Na mei 1940 zouden deze mensen, naast hun economische strijd, ook te maken krijgen met de systematische uitsluiting en vervolging door de bezetter. Veel van de namen op deze lijst zijn terug te vinden in de archieven van de Holocaust.

Kooplieden in dit dossier 72

A. Brander Waterlooplein Aan oproeping geen gevolg gegeven.
A. Brander Waterlooplein Aan oproeping geen gevolg gegeven.
R. Boeyen Zwanenburgwal Ziet voorloopig van marktplaats af.
R. Boeyen Zwanenburgwal Ziet voorloopig van marktplaats af.
T. van Dalen Uilenburg Aan oproeping geen gevolg gegeven.
T. van Dalen Uilenburg Aan oproeping geen gevolg gegeven.
A. Vogel meerdere Kan op markten geen cent meer verdienen.
A. Vogel meerdere Kan op markten geen cent meer verdienen.
B.F. Reinen Uilenburg Kan wegens hooge prijzen der artikelen niet beginnen.
B.F. Reinen Uilenburg Kan wegens hooge prijzen der artikelen niet beginnen.
D.A. Mortel Waterlooplein Kan op de markt zyn brood niet verdienen.
D.A. Mortel Waterlooplein Kan op de markt zyn brood niet verdienen
D. de Rijke Waterlooplein Kan op de markt zijn brood niet verdienen.
D. de Rijke Waterlooplein Kan op de markt zijn brood niet verdienen.
David Overste Uilenburg Blijft voorlopig in steun.
D. Overste Uilenburg Blijft voorlopig in steun.
A. Hoogstraat Waterlooplein Aan oproeping geen gevolg gegeven.
A. Hoogstraat Waterlooplein Aan oproeping geen gevolg gegeven.
E. v.d. Bijl Uilenburg Aan oproeping geen gevolg gegeven.
E. v.d. Bijl Uilenburg Aan oproeping geen gevolg gegeven.
C.P.F. Lemke Waterlooplein Aan oproeping geen gevolg gegeven-
G. Lemke ✓ Uilenburg Aan oproeping geen gevolg gegeven-
H. Brilleman Uilenburg Kan in verband met gezondheidstoestand geen plaats meer op de markt innemen.
H. Brilleman Uilenburg Kan in verband met gezondheidstoestand geen plaats meer op de markt innemen.
H. Cosman Waterlooplein Kan op markten zijn brood niet verdienen.
H. Cosman Waterlooplein Kan op markten zijn brood niet verdienen.
H.F. van Dongen Zwanenburgwal Ziet geen kans op de markt zijn brood te verdienen.
H.F. van Dongen Zwanenburgwal Ziet geen kans op de markt zijn brood te verdienen.
H.J. Vieyra Waterlooplein Aan oproeping geen gevolg gegeven.
H.J. Vieyra Waterlooplein Aan oproeping geen gevolg gegeven.
Alle 72 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 2