Getypt rapport/verslag van een gemeentelijke instantie (waarschijnlijk de Amsterdamse Dienst der Publieke Werken of de Dienst voor Maatschappelijke Steun). Niet expliciet vermeld op deze pagina, maar de context (Armenwet, bedragen in guldens, terminologie) wijst op de jaren 1930 (crisistijd) of het begin van de jaren 1940. -2-

• 8/ L.Kopee, Zwanenburgerstraat 41 I, (stamboekno.103460).
  Dit gezin bestaat uit man (31 jaar), vrouw en twee
  jonge kinderen en wordt gesteund krachtens de Armenwet (valide
  maatschappelijk steun) met ƒ 12,53 per week en den brandstoffen-
  toeslag, waarbij de man ƒ 2,50 per week verdient met het opzetten
  van marktstallen. De woninghuur bedraagt ƒ 4,50 per week. Betrok-
  kene handelde in garen en band: Hij is wat traag en niet erg
  snugger; er moet dwang op hem worden uitgeoefend om hem aan den
  gang te krijgen. Met de hulp van zijn vrouw zal hij tegen het
  voorjaar weer gaan handelen. Intrekking van zijn vergunning is dus
  niet gewenscht.

• 9) H.F.van Dongen, Vrolikstraat 143 III, (stamboekno.21882) is ge-
  huwd en heeft twee kinderen van 18 en 11 jaar, waarvan het oudste
  als dagdienstbode ƒ 4,- per week verdient. De man, 55 jaar oud,
  geniet daarbij steun krachtens de Armenwet en ontvangt als valide
  maatschappelijk gesteunde ƒ 14,45 per week en den brandstoffen-
  toeslag. De woninghuur bedraagt ƒ 4,25 per week.
  Betrokkene wil tegen het voorjaar gaarne met zijn groen-
  ten gaan venten en dan weer van zijn vergunning gebruik maken, wes-
  halve ik U verzoek deze niet in te trekken.

• 10) M.IJzerman, Tilanusstraat 29, (stamboekno.104362), is gehuwd en
  heeft een dochter van 27 jaar. De man, 52 jaar oud, heeft vroeger
  met scheermesjes e.d. gevent en geniet thans onderstand krachtens
  de Armenwet (als valide maatschappelijk gesteunde) tot een bedrag
  van ƒ 13,10 per week en den brandstoffentoeslag. De wisselende
  verdiensten van de dochter worden wekelijks op den steun in minde-
  ring gebracht. De woninghuur bedraagt ƒ 7,20 per week.
  Betrokkene wil gaarne tegen het voorjaar trachten met
  handel iets te verdienen, zoodat er op het behouden van zijn
  vergunning prijs wordt gesteld.

Ten aanzien van de volgende drie gesteunden heeft deze Dienst
geen bezwaar tegen het intrekken van hun standplaatsvergunningen.

11) J.Koster, Afrikanerplein 30 huis, (stamboekno.27035), is gehuwd
en heeft een inwonende dochter van 40 jaar. Deze 67 jarige man
geniet ƒ,3,- ouderdomsrente en ontvangt van een uitwonenden zoon
ƒ 2,30 per week, waarbij de dochter ƒ 20,- per week verdient. Het
gezin geniet geen onderstand van gemeentewege; wel wordt dezerzijds
ƒ 4,20 per wek (+ zegel) bijgedragen voor hulp in de huishouding.
Betrokkene werd geruimen tijd als maatschappelijk ongeschikte in
inrichtingen verpleegd en is niet meer tot werken in staat. Zijn
vergunning kan derhalve worden ingetrokken.

• 12) L.Agsteribbe. ~~Keizer~~ Korte Keizersstraat 14 I, (stamboekno.64118),
  40 jaar oud, is gehuwd en heeft vijfkinderen van 15 tot 5 jaar,
  waarvan het oudste ƒ 6,- per week verdient. Daarbij ontvangt de * Administratieve controle: Het document toont de strenge controle op Amsterdammers die 'in de steun' liepen. Elk detail van het gezinsinkomen (inclusief dat van inwonende kinderen) werd genoteerd en had invloed op de hoogte van de uitkering.
• Terminologie: Termen als "valide maatschappelijk gesteunde" wijzen op een onderscheid tussen mensen die in principe nog konden werken en mensen die volledig arbeidsongeschikt waren. De beoordeling van karakter ("niet erg snugger") was destijds een geaccepteerd onderdeel van maatschappelijk werk en steunverlening.
• Economische overleving: De beschreven personen proberen het hoofd boven water te houden met kleinschalige handel (garen en band, groenten, scheermesjes) of hand- en spandiensten (marktstallen opzetten). De "brandstoffentoeslag" was een cruciale extra uitkering tijdens de wintermaanden.
• Besluitvorming: De ambtenaar adviseert over het al dan niet intrekken van "standplaatsvergunningen" (vergunningen om op straat of op de markt te mogen staan). Bij de eerste drie personen wordt geadviseerd de vergunning te behouden omdat zij in het voorjaar weer aan de slag hopen te gaan. Bij J. Koster wordt intrekking geadviseerd vanwege zijn medische status. Dit document is zeer waarschijnlijk afkomstig uit het archief van de Amsterdamse Dienst voor Maatschappelijke Steun of een vergelijkbare gemeentelijke afdeling. De genoemde adressen (Zwanenburgerstraat, Afrikanerplein, Korte Keizersstraat) en namen (zoals Agsteribbe en Kopee) wijzen op een sterke vertegenwoordiging van de Joodse bevolking in Amsterdam-Centrum en de Transvaalbuurt.

De periode is cruciaal: in de jaren 1930 heerste er grote werkloosheid door de economische wereldcrisis. Veel mensen waren afhankelijk van de Armenwet. De gedetailleerde registratie was nodig om misbruik te voorkomen, maar fungeerde later (tijdens de bezetting) vaak onbedoeld als een nauwkeurig register voor de vervolging. De handgeschreven tekens in de marge (zoals de vraagtekens bij J. Koster) duiden op een actieve behandeling van dit dossier door een inspecteur of beslisser.