Inlichtingenformulier uit het Bevolkingsregister (Model 49). Inlichtingen uit het Bevolkingsregister

[Linksboven handgeschreven:]
Halse
Karel H. Theodorus [met daarboven geschreven:] Hermanns
1-4-05 Ruhrort
1e v.d. Helststr. 42 II a
echtgen:
Hofman C.J. geb. 13.5.07 Barneveld
nieuwe? ja
Jood? neen

[Linksonder:]
Gevraagd den [onleesbaar] 194
door
[Handgeschreven:] Woonplaats al.
Model 49. 4-3-'41-250.000

[Rechtsboven handgeschreven:]
Kan worden ingeschreven
opgenomen in dbl 11-'41
19/11 '41

[Midden, stempel:]
MARKTWEZEN
* AMSTERDAM *

[Rechtsonder:]
Gegeven den 19 NOV 1941 194 .
De Ambtenaar,
[paraaf/handtekening:] zo * Persoonsgegevens: Het document betreft Karel H. Theodorus Hermanns (mogelijk is Halse de achternaam en Hermanns een toevoeging/correctie). Hij is geboren op 1 april 1905 in Ruhrort (Duitsland). Hij woonde ten tijde van de aanvraag op de Eerste van der Helststraat 42, twee hoog, in Amsterdam.
* Gezinssituatie: Hij is getrouwd met C.J. Hofman, geboren op 13 mei 1907 in Barneveld.
* Administratieve context: De aantekening "nieuwe? ja" suggereert dat dit een nieuwe inschrijving of een recente verhuizing naar de stad betrof. De afkorting "dbl" in de rechterbovenhoek staat waarschijnlijk voor het 'Dagelijks Bevolkingsregister'.
* Oorlogstijd: De meest significante aantekening is "Jood? neen". In november 1941 was de Duitse bezetting in volle gang. Het registreren van de afkomst was een verplicht onderdeel van vrijwel elk ambtelijk proces om Joodse burgers te identificeren en uit te sluiten van het openbare leven. Dit document is een treffend voorbeeld van de bureaucratische medewerking van het Nederlandse overheidsapparaat aan de maatregelen van de bezetter. Het stempel van het Marktwezen Amsterdam is hierbij cruciaal.

Vanaf september 1941 mochten Joden in Amsterdam alleen nog op speciaal aangewezen Joodse markten staan en werden zij geweerd van reguliere markten (zoals de nabijgelegen Albert Cuypmarkt). Om een vergunning te krijgen voor een marktkraam of om werkzaam te mogen zijn in de markthandel, moest men via het Bevolkingsregister aantonen niet van Joodse afkomst te zijn. Dit formulier diende waarschijnlijk als bewijsstuk in een dergelijke procedure, waarbij de ambtenaar officieel bevestigde dat de aanvrager volgens de administratie "geen Jood" was. C.J. Hofman H. Theodorus Gemeente Amsterdam Marktwezen