Handgeschreven verzoekschrift aan een gemeentelijke instantie (marktwezen). S. Fransman, wonende aan de Ten Katestraat 97-II te Amsterdam. [Bovenaan links:]
No 27/31/1 M.10.11 16/4

[Rechtsboven:]
Adam 10 April

WelEd Heer.

De ondergetekende S. Fransman
wonende Ten Katestraat 97. II
te Adam (W) neemt met deze
beleefd de vrijheid UEd te
mogen verzoeken om vrijstelling
tijdens het bezetten van de Markt
tot er weer fruit komt, daar
er momenteel geen handel voor
ons te koop is, en daar ik op 't
oogenblik nog iets kan verdienen
voor hulp, en geen handel ergens
kan koopen, om op de markt te
komen. Zoo hoop ik dat UEd
aan mijn vriendelijk en
eerbiedig verzoek gehoor geeft
teeken ik bij voorbaat onder
beleefde dankzegging

[Marge links onderaan, in ander handschrift:]
z.i. geen bezwaar
voor eenigen tijd uitstel
mits regelmatig
marktgeld wordt betaald

[Rechts onderaan:]
Hoogachtend.
S. Fransman.
Ten Katestraat 97. II

[Linksonder gedateerd:]
18/4 '41 [Paraaf] * Inhoud: De heer S. Fransman verzoekt om tijdelijke vrijstelling van de plicht om zijn marktkraam te bezetten. De reden is een gebrek aan handelswaar (fruit) door de oorlogsomstandigheden. Hij geeft aan dat hij momenteel wel als 'hulp' (bij een andere handelaar of elders) wat kan verdienen.
* Besluitvorming: Uit de kantlijnnotitie blijkt dat de ambtenaar "geen bezwaar" heeft tegen dit uitstel, mits de vaste marktgelden wel gewoon worden doorbetaald. Dit duidt op een bureaucratische afhandeling waarbij het behoud van inkomsten voor de gemeente prioriteit had boven de feitelijke aanwezigheid van de koopman.
* Taalgebruik: Het document is geschreven in de formele en eerbiedige stijl die destijds gebruikelijk was voor correspondentie met overheidsinstanties ("WelEd Heer", "vriendelijk en eerbiedig verzoek"). * Oorlogstijd: Het document dateert van april 1941, bijna een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De schaarste aan producten (zoals fruit) nam in deze periode snel toe door distributiemaatregelen en de stagnerende import.
* Locatie: De Ten Katestraat in Amsterdam-West is nog steeds een bekende marktlocatie. De afzender woonde direct bij zijn werkplek.
* Historische achtergrond: De achternaam Fransman was een veelvoorkomende Joodse naam in het Amsterdamse marktwezen van die tijd. In 1941 werden de beperkingen voor Joodse burgers door de bezetter steeds strenger; hoewel dit document een puur economische reden (gebrek aan goederen) noemt, vonden dergelijke verzoeken plaats tegen een achtergrond van toenemende onzekerheid en segregatie voor Joodse marktlui. S. Fransman Marktwezen