Ambtelijke rapportage / Brief.
Origineel
Ambtelijke rapportage / Brief. 24 maart 1942 (volgens stempel). [Rode tekst, linksboven diagonaal:]
In verband met onttrekking Stapelgewassen
af J.E. Barend 23-2-’42 vertrouwelijk
mededeeling gedaan
[Tekst rechtsboven:]
Bergen! ja [met paraaf]
[Hoofdtekst:]
Den Heer Inspecteur
v/h Marktwezen
alhier.
"Lindengracht"
Omtrent de door U gevraagde inlichtingen aangaande enkelen kooplieden meld ik U het volgende.
1º H.W.J. Bos plh No 188 deze koopman handelt alleen in fruit en als bij-artikel in het seizoen boonen erwten en tomaten. Heeft sinds 10 Jan: '42 geen gebruik meer van zijn marktplaats gemaakt. Wel verkoopt hij geregeld appelen in zijn kelder, deze kelder is gelegen aan de Lindengracht.
2º J.C. Bos plh No 271 zoon van bovengenoemden Bos handelt alleen in fruit. Heeft ook sinds 10 Jan: '42 geen gebruik meer van zijn marktplaats gemaakt, doet momenteel samen met zijn vader.
3º K. Kreijgt plh No 238 handelende in aardappelen en wortelen, heeft sinds 10 Jan: '42 geen gebruik meer van zijn marktplaats gemaakt. Volgens zijn eigen mededeeling aan mij, zou hij werkzaam zijn bij de Ned: Spoorwegen.
4º J.C. Eck plh No 207 deze koopman is de laatste 2 jaren in loondienst. Zijn vrouw, die altijd gebruik van de marktplaats maakte, is sinds 5 Jan: '42 niet meer op de markt geweest. Hun artikel is groenten en fruit.
--- Dit document is een rapportage van een marktmeester of controleur aan de Inspecteur van het Marktwezen in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. Het betreft een onderzoek naar vier specifieke kooplieden op de Lindengracht-markt die hun toegewezen marktplaatsen (afgekort als 'plh' voor plaatsnummer) niet meer bezetten.
Kernpunten uit het rapport:
* Controle op aanwezigheid: De inspectie onderzoekt waarom kooplieden weg blijven. In oorlogstijd was dit cruciaal vanwege de distributie van schaarse goederen en het tegengaan van de zwarte handel.
* Ontwijking van de markt: De familie Bos verkoopt vanuit een kelder aan de Lindengracht in plaats van op de markt. Dit kan duiden op een poging om marktgelden of strenge prijscontroles te ontwijken.
* Beroepsverandering: K. Kreijgt is overgestapt naar de Nederlandse Spoorwegen (NS), wat destijds een vitale sector was met zekere vrijstellingen. J.C. Eck is reeds twee jaar in loondienst, waarbij zijn vrouw de handel overnam tot januari 1942.
* Tijdslijn: Bij drie van de vier gevallen wordt "10 januari 1942" genoemd als de datum waarop de activiteiten op de markt stopten. Dit suggereert een specifieke gebeurtenis, nieuwe regelgeving of een strenge winterperiode die de handel beïnvloedde.
--- Dit document stamt uit de periode van de Tweede Wereldoorlog. De Amsterdamse markten stonden in 1942 onder streng toezicht van zowel de Nederlandse autoriteiten als de bezetter.
- Schaarsing en Distributie: In 1942 werd de voedselschaarste in Nederland nijpend. De term "Stapelgewassen" in de rode aantekening verwijst naar basisvoedsel (zoals aardappelen en peulvruchten) die strikt gerantsoeneerd waren. Kooplieden die zich aan de officiële markt onttrokken ("onttrekking"), werden nauwlettend in de gaten gehouden omdat zij hun producten mogelijk op de zwarte markt verkochten tegen hogere prijzen.
- De Lindengracht: Deze markt in de Jordaan was (en is) een van de belangrijkste markten van Amsterdam. Tijdens de bezetting was het een plek van grote sociale spanningen door de schaarste.
- Bureaucratie van de Bezetting: Het document toont de efficiënte bureaucratie; elke handelaar wordt bij naam en plaatsnummer nagetrokken. De aantekening "vertrouwelijk" onderstreept de gevoeligheid van het onderzoek naar het onttrekken van goederen aan de officiële distributiekanalen. H.W.J. Bos J.C. Bos J.C. Eck J.E. Barend K. Kreijgt Marktwezen