MARKTWEZEN AMSTERDAM VD/HG.

TELEFOONNUMMER 85151
VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN

No. 37/57/9 M.
BIJLAGE
ONDERWERP :
Verdeelingssysteem stapelproducten op de Centrale Markt.

AMSTERDAM (W.) 21 November 1941.
JAN VAN GALENSTRAAT 14

AAN den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Hiermede heb ik de eer het volgende te Uwer kennis te brengen.

Zooals U bekend is, worden momenteel van Gemeentewege (door de heeren Van Meurs, Smeets en ondergetekende) met de Combinatie van groothandelaren, die ook den afgeloopen winter den opslag voor de Gemeente van eenige stapelproducten heeft verzorgd, onderhandelingen gevoerd over den winteropslag van deze producten voor den aanstaanden winter. Daarbij is door den heer W.F. Dijkstra leider der Combinatie, medegedeeld, dat de deelnemende grossiers aan de voor de Gemeente tijdens een eventueele vorstperiode te reserveeren stapelgroente, zich voorstellen deze producten te zijner tijd gecentraliseerd te verkoopen. Dit heeft ten doel om zooveel mogelijk te voorkomen, dat bedoelde producten, waarnaar, omdat het stapelproducten zijn, eventueel zeer groote vraag bij het publiek zou kunnen ontstaan, tegen te hoogen prijs worden verkocht en om tevens te bereiken, dat deze groenten op zoo goed mogelijke wijze onder de kleinhandelaren worden verdeeld.

Intusschen is het gebleken, dat de groothandel zich niet zelfstandig op de diverse veilingen in het land van de betreffende producten kan voorzien, doch dat hierbij gebruik moet worden gemaakt van het zoogenaamde Bureau Velders, onderdeel van de Groenten- en Fruitcentrale te Den Haag. Deze maatregel is getroffen om te voorkomen, zooals in den afgeloopen winter in verschillende Gemeenten is geschied, dat een te grooten opslag in verhouding tot de grootte der bevolking, oorzaak is geworden van belangrijke verliezen aan voedsel.

De Combinatie van groothandelaren verwacht voorts, dat ook de aanvoeren van stapelproducten voor de directe dagelijksche behoefte op de veilingen in het land zoo gering zullen zijn, dat men niet in staat zal zijn om zoodanige hoeveelheden aan te koopen, dat men hiermede de bevolking van Amsterdam zal kunnen voorzien. In besprekingen dezerzijds respectievelijk op 7 en 27 October jl. met den heer Valstar werd door dezen reeds toegezegd, dat zoo noodig maatregelen zouden worden getroffen om hierin te voorzien. Het Bureau Velders heeft zich thans bereid verklaard, wanneer zich deze situatie zou voordoen, hare medewerking te verleenen, in dien zin, dat de betreffende producten in dat geval door het Bureau Velders aan de Combinatie zullen worden geleverd.

A.Z. MODEL NO. 8. 10.000-9-'39-526.

--- * Doel van de brief: Het informeren van de Wethouder van Levensmiddelen over de voortgang van de onderhandelingen betreffende de winteropslag en distributie van essentiële groenten (stapelproducten).
* Problematiek: Men vreest voor schaarste en prijsopdrijving tijdens vorstperiodes. Daarnaast is de vrije inkoop op veilingen door groothandelaren aan banden gelegd.
* Voorgestelde oplossing:
1. Gecentraliseerde verkoop door een 'Combinatie van groothandelaren' om de prijzen te beheersen en eerlijke distributie naar de kleinhandel te waarborgen.
2. Samenwerking met het 'Bureau Velders' (onderdeel van de landelijke centrale) om de aanvoer te garanderen als de reguliere veilingen tekortschieten.
* Logistiek: De focus ligt op 'stapelproducten'—duurzame groenten zoals kool, wortelen en uien die cruciaal zijn voor de voedselvoorziening in de winter. Er wordt expliciet verwezen naar het voorkomen van voedselbederf door overmatige opslag, een les uit de vorige winter.

--- Dit document stamt uit november 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. De voedselvoorziening was in deze periode een kritieke aangelegenheid. De overheid (zowel lokaal als nationaal) greep steeds vaster in op de marktmechanismen om schaarste te beheersen en de distributie te kanaliseren.

De genoemde "Groenten- en Fruitcentrale" en het "Bureau Velders" waren instrumenten van de centrale distributiepolitiek. De heer Valstar, die in de brief wordt genoemd, was een prominente figuur in de Nederlandse fruit- en groentenwereld en speelde een sleutelrol in de ambtelijke organisatie van de voedselvoorziening tijdens de oorlogsjaren. De brief weerspiegelt de bureaucratische inspanningen om een herhaling van de voedselproblemen van de winter van 1940-1941 te voorkomen, vlak voordat de historisch koude winter van 1941-1942 zou aanbreken. Valstar (De heer) W.F. Dijkstra Marktwezen