Ambtelijke brief/memorandum (doorslag of concept met handgeschreven correcties). 19 november 1941. [Margriet linksboven:]
Verdeelingssysteem stapelproducten op de C.M.

[Midden boven:]
W. L. M.

[Rechtsboven:]
A’dam, 19/11 1941

Hiermede heb ik de eer U het volgende te Uwer kennis te brengen.

Zoals U bekend is worden momenteel van Gemeentewege (door de heeren Van Mens, Smeets en ondergetekende) met de combinatie van groothandelaren, die ook den afgeloopen winter den opslag voor de gemeente van eenige stapelproducten heeft verzorgd, onderhandelingen gevoerd over den winteropslag van deze producten voor den aanstaanden winter.

Daarbij is door den heer W.F. Dijkstra, leider der combinatie, medegedeeld, dat de deelnemende grossiers aan de voor de Gemeente tijdens een ev. vorstperiode te reserveeren stapelgroente, [doorgehaald: het plan hebben om] deze producten t.z.t. gecentraliseerd te verkoopen. [Tussengevoegd: Dit teneinde zooveel mogelijk te voorkomen] dat bedoelde producten, waarnaar te verwachten is, een zeer groote vraag bij het publiek zal zijn, tegen te hoogen prijs worden verkocht en tevens te bereiken, dat deze groenten op zoo goed mogelijk wijze onder de kleinhandelaren worden verdeeld.

[Marge-notitie links:]
1. omdat het stapelproducten zijn.
2. de inkrimping van de aankopen welke noodzakelijk zijn in de behoefte-voorziening der markt, zou ook op deze wijze kunnen worden toegepast, [onleesbaar] de andere kooplui anders de rest van de voorraad zouden aangrijpen.

Intusschen is gebleken, dat de groothandel zich wel zelfstandig op de diverse veilingen in het land van de betreffende producten kan voorzien, doch dat hierbij gebruik moet worden gemaakt van het Bureau Velders, onderafdeeling van de Groenten- & Fruitcentrale te Den Haag. Deze maatregelen zijn getroffen om te voorkomen, zoals in den afgeloopen winter in verschillende gemeenten is geschied, dat een te groote opslag in verhouding tot de grootte der bevolking wordt gemaakt, ten einde aan het einde van den winter groote hoeveelheden opgeslagen groenten moesten worden vernietigd omdat ze ongeschikt voor de consumptie waren geworden.

De Combinatie van groothandelaren verwacht dat ook de aanvoeren van stapelproducten op de veilingen in het land zoo gering zullen zijn, dat men niet in staat zal zijn om zoodanige hoeveelheden aan te koopen, voor de directe dagelijksche behoefte... [tekst breekt af onderaan pagina] Het document is een verslag van overleg tussen de gemeente Amsterdam en een collectief van groothandelaren over de voedselvoorziening in de winter van 1941-1942. De kern van het voorstel is om de verkoop van "stapelproducten" (zoals aardappelen, kool en uien) te centraliseren.

De schrijver voert hiervoor drie redenen aan:
1. Prijsbeheersing: Voorkomen dat prijzen de pan uit rijzen bij schaarste en grote vraag.
2. Eerlijke distributie: Zorgen dat de voorraad goed verdeeld wordt over alle kleinhandelaren (winkeliers).
3. Voorkomen van bederf: Door centrale sturing vanuit Den Haag (Bureau Velders) wil men voorkomen dat gemeenten te grote voorraden aanleggen die vervolgens wegrotten, zoals de winter daarvoor blijkbaar was gebeurd.

De tekst bevat veel correcties en toevoegingen in de marge, wat erop wijst dat dit een concept is of een verslag dat tijdens of direct na een vergadering is bijgewerkt. Dit document stamt uit november 1941, ruim anderhalf jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De voedselvoorziening werd in deze periode steeds nijpender. De bezetter had een strak systeem van distributie en prijsbeheersing ingevoerd om zowel de eigen troepen te voeden als de Nederlandse bevolking op een minimumrantsoen te houden.

Bureau Velders en de Groenten- en Fruitcentrale (GFC) waren organen die door de bezetter en de Nederlandse overheid werden gebruikt om de handel te reguleren. De "stapelproducten" waren cruciaal om de winter door te komen. Het document illustreert de bureaucratische strijd om voedselverspilling tegen te gaan en de zwarte handel (door de "te hooge prijzen") te beperken. Het feit dat men spreekt over het voorkomen van de situatie van de "afgeloopen winter" (1940-1941) laat zien dat het distributiesysteem in het eerste oorlogsjaar nog verre van efficiënt was.