Waarschuwing (circulaire) aan de handel. 4 mei 1941. Vereeniging van Grossiers in Aardappelen, Groenten en Fruit "Onderling Belang". VEREENIGING VAN GROSSIERS
IN AARDAPPELEN, GROENTEN EN FRUIT
" ONDERLING BELANG "

SECRETARIAAT:
Jan Haringstraat 23
Telefoon: 8.4.2.8.2
===================

Goedgekeurd bij Koninklijk Besluit
van 18 Juli 1901 ================

4 Mei 1941

W A A R S C H U W I N G !!

Aan den Handel op de Centrale Markt.

Door de schaarste in enkele producten, gebeuren er handelingen op de Markt, welke absoluut ontoelaatbaar zijn.

Wij herinneren U er hierbij aan:

DAT DE VASTGESTELDE PRIJZEN NIET MOGEN WORDEN OVERSCHREDEN:
SPINAZIE VERKOOPEN, MET DE VERPLICHTING ER LOF, ANDIJVIE OF IETS ANDERS BIJ TE NEMEN IS VERBODEN EN VALT ONDER DE PRIJSOPDRIJVINGWET.

TEGEN OVERTREDERS ZAL TEN STRENGSTE WORDEN OPGETREDEN, NIET ALLEEN BOETE DOCH OOK SLUITING DER BEDRIJVEN KAN HET GEVOLG ZIJN VAN OVERTREDINGEN.

Wij raden U dus in Uw eigen belang aan, U aan de voorschriften te houden en daardoor onrust onder koopers te voorkomen en zoodoende een zoo goed mogelijke voorziening van groenten voor

ONZE STAD A M S T E R D A M MOGELIJK TE MAKEN.

Voor het Bestuur der Organisatie
van Groothandelaren in Aardapp:-
Groenten en Fruit
"Onderling-Belang"

W.F.Dijkstra Voorz.
Fr. Draaisma. Secr. Dit document is een officiële waarschuwing van een brancheorganisatie voor groothandelaren tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de boodschap is een verbod op prijsopdrijving en zogenaamde 'koppelverkoop'.

Vanwege de oorlogsschaarste probeerden handelaren hun winst te maximaliseren door prijzen te verhogen of door schaarse producten (zoals spinazie) alleen te verkopen als de koper ook minder gewilde producten (zoals lof of andijvie) afnam. De vereniging wijst erop dat dit wettelijk verboden is onder de "Prijsopdrijvingwet". De toon is dreigend: men spreekt over zware sancties zoals boetes en zelfs de gedwongen sluiting van bedrijven.

Het doel van de waarschuwing is tweeledig: enerzijds het handhaven van de (door de bezetter opgelegde) prijsbeheersing en anderzijds het voorkomen van sociale onrust onder de Amsterdamse bevolking ("koopers") door een eerlijke distributie te waarborgen. De datum, 4 mei 1941, plaatst dit document precies één jaar na de Duitse inval in Nederland. In deze periode van de bezetting werd de schaarste aan basisbehoeften steeds nijpender en werd het distributiestelsel steeds strenger.

De "Centrale Markt" in Amsterdam (tegenwoordig het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was het kloppend hart van de voedselvoorziening voor de stad. De Duitse bezetter had er groot belang bij dat de voedseldistributie ordelijk verliep om opstanden te voorkomen. Brancheorganisaties zoals "Onderling Belang" werden door de autoriteiten (zowel de Nederlandse als de Duitse toezichthouders) ingezet om toezicht te houden op de eigen leden. De genoemde "Prijsopdrijvingwet" was een belangrijk instrument voor de bezetter om de economie onder controle te houden en de zwarte handel te bestrijden. De brief illustreert de dagelijkse overlevingsstrijd en de morele/juridische dilemma's in de handel tijdens de oorlogsjaren. W.F. Dijkstra