Handgeschreven verzoekbrief. 21 augustus 1941 (afgeleid van de datumregel "21/8" en de stempel van ontvangst). H. Piller, Brantstraat 56, Amsterdam. De Directeur der Gemeentelijke Vischafslag, Amsterdam. [Linksboven, diagonaal geschreven:]
Inschrijver

[Rechtsboven, handgeschreven aantekening:]
Oproepen p 8/12 - 10 1/2 w
bakkerij.

Aan den Heer Directeur
der Gemeentelijke vischafslag [Stempel: Nº 46A/148/M. 1941 5/12]

Weledele Heer,

Ondergeteekende H. Piller Brantstraat 56
A’dam O verzoekt hierbij toewijzing van zoetwatervisch
Hij komt wel niet veel voor in de boeken van de Gemeente,
maar hij kocht deze visch steeds bij Griffioen, K. Swaan,
H. Wijnscherk en anderen.
Hopend dat U aan mijn verzoek wilt voldoen, daar
ik al een paar weken gedupeerd ben.

Hoogachtend
H. Piller

Amsterdam 21/8 [?]
alle soorten visch.

des zomers gedr. visch.
des winters [doorgestreept: zalmvormige] [daarboven:] vermelde visch. s.a.
t/m December, dan in bakkerij tot April.
Thans waarschijnlijk in bakkerij geen werk.
(paaschbrood) De brief is een formeel verzoek van de heer H. Piller om opgenomen te worden in de distributieregeling van de Gemeentelijke Visafslag voor zoetwatervis. De schrijver erkent dat hij niet officieel geregistreerd staat in de gemeentelijke administratie ("de boeken"), maar voert aan dat hij een gevestigde handelaar is die voorheen inkocht via bekende namen als Griffioen, Swaan en Wijnscherk.

De term "gedupeerd" suggereert dat Piller door de veranderende omstandigheden (mogelijk de invoering van scherpere distributieregels of uitsluiting) zijn handel niet meer kan uitoefenen. De krabbels onderaan de brief geven inzicht in zijn jaarcyclus: in de zomer handelde hij in gedroogde vis, in de herfst/winter in verse vis, en van december tot april werkte hij normaal gesproken in een bakkerij, specifiek voor de productie van "paaschbrood" (mogelijk matzes). De opmerking dat er nu "waarschijnlijk in bakkerij geen werk" is, benadrukt de precaire economische positie van de afzender. Het document dateert van augustus 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode werd de schaarste groter en werden distributiesystemen voor vrijwel alle levensmiddelen, inclusief vis, strakker aangetrokken door de overheid.

De afzender woonde in de Brantstraat in de Transvaalbuurt (Amsterdam-Oost), een wijk die destijds een zeer grote Joodse populatie kende. De familienaam Piller en de verwijzing naar het seizoenswerk in een bakkerij rond "paaschbrood" (vermoedelijk de matzebakkerij voor het Joodse Pesach) duiden erop dat de afzender van Joodse afkomst was.

In 1941 werden Joodse ondernemers en handelaren steeds vaker getroffen door uitsluitingsmaatregelen (ariërisering en distributiebeperkingen). De opmerking dat hij "gedupeerd" is en geen werk meer heeft in de bakkerij, moet waarschijnlijk in het licht van deze vervolging en economische uitsluiting worden gezien. De brief is een getuigenis van een poging om binnen de officiële kanalen alsnog een bron van inkomsten te behouden. H. Piller H. Wijnscherk K. Swaan