Administratief rapport / Overzichtstabel.
Origineel
Administratief rapport / Overzichtstabel. Amsterdam, 24 juli 1918 (met handgeschreven correcties van 22 en 25). No. 4025 M.B.
25
24
H.
Amsterdam 22 Juli 1918
Den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen.
Distributie Regeringsaardappelen
Week 8-13 Juli 1918.
| Nieuwe aardappelen | Totaal | |
|---|---|---|
| Aanvangsvoorraad op 8 Juli 1918 | 7786 H.L. | 7786 H.L. |
| Bijgekomen | 41080 " | 41080 " |
| 48866 " | 48866 " | |
| Gedistribueerd | 39659 " | 39659 " |
| Eindvoorraad 13 Juli 1918 | 9207 " | 9207 " |
| Nieuwe aardappelen | Totaal | |
|---|---|---|
| Door den kleinhandel werden aan het publiek verkocht (daarbij inbegrepen hotels, ziekenhuizen enz.) | 39618 H.L. | 39618 H.L. |
| Door de Centrale keuken werd verbruikt | 1272 " | 1272 " |
| 40890 " | 40890 " |
rantsoen 5 K.G. vroege aardappelen
[handtekeningen/parafen:]
H.
Dold
CHL Dit document is een kwantitatieve verantwoording van de aardappelvoorraad en -distributie in Amsterdam tijdens een specifieke week in de zomer van 1918.
Belangrijke observaties:
* Eenheden: De hoeveelheden worden uitgedrukt in Hectoliters (H.L.).
* Voorraadbeheer: Het overzicht toont een nauwkeurige boekhouding: beginvoorraad + aanvoer - distributie = eindvoorraad. De berekening klopt exact (48.866 - 39.659 = 9.207).
* Bestemming: Het onderste deel van het document specificeert waar de aardappelen heen gingen. Het overgrote deel (39.618 H.L.) ging via de kleinhandel naar de burgers en instellingen. Een kleiner deel (1.272 H.L.) was bestemd voor de 'Centrale Keuken'.
* Discrepantie: Er zit een klein verschil tussen het getal 'Gedistribueerd' uit de eerste tabel (39.659) en het totaalverbruik uit de tweede tabel (40.890). Dit kan duiden op het aanspreken van lokale reserves bij de kleinhandel of een verschil in registratiemomenten tussen het centrale depot en de afgiftepunten.
* Rantsoenering: Onderaan staat het officiële weekrantsoen vermeld: 5 kilogram 'vroege' (nieuwe) aardappelen per persoon. Dit document stamt uit de laatste maanden van de Eerste Wereldoorlog. Hoewel Nederland neutraal was, heerste er door de geallieerde blokkades en de beperkte import een enorme schaarste aan voedsel en brandstof.
- Distributiewet: In 1916 werd de Distributiewet aangenomen, waardoor de overheid de regie nam over de voedselvoorziening om woekerprijzen en honger tegen te gaan. 'Regeringsaardappelen' waren aardappelen die door de staat waren opgekocht en tegen vaste prijzen werden verdeeld.
- Centrale Keukens: De vermelding van de 'Centrale Keuken' is historisch significant. Dit waren gaarkeukens waar de armere bevolking, die zelf vaak geen brandstof meer had om te koken, tegen een geringe vergoeding voedzame maaltijden (vaak stamppot of soep) kon halen.
- Sociale Onrust: Juli 1918 was een spannende periode. De voedselschaarste leidde in steden als Amsterdam tot grote onrust en het beruchte 'Aardappeloproer' van het jaar daarvoor (1917) zat nog vers in het geheugen. Een nauwkeurige boekhouding zoals in dit document was voor de wethouder cruciaal om de sociale orde te handhaven en corruptie of zwarte handel te voorkomen.