Administratief overzicht / Rapportage
Origineel
Administratief overzicht / Rapportage 22 juli 1918 [Linksboven:] 1.
[Middenboven:] $N^o$ 4026 CW.
[Rechtsboven:] 25 [gecirkeld], Heu [?]
Amsterdam 22 Juli 1918
Den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen
Overzicht van de distributie van
Regeeringsaardappelen en visch
gedurende de week van
15-20 Juli 1918
| Besteld | Beginvoorraad | Ontvangen | Gedistribueerd | Eindvoorraad | |
|---|---|---|---|---|---|
| Aardappelen | $Hl$ | $Hl$ | $Hl$ | $Hl$ | |
| nieuwe | 9207 | 47350 | 42674 | 13883 | |
| Visch | $KG$ | $KG$ | $KG$ | $KG$ | $KG$ |
| schelvisch } | — | $17134 \frac{1}{2}$ | $17134 \frac{1}{2}$ | — | |
| wijting } | [doorgehaald: 30.000] | — | 13350 | 13350 | — |
| schol } | 150.000 $KG$ | — | 11200 | 11200 | — |
| poon } | Regeeringsvisch | — | 8050 | 8050 | — |
| gul } | — | 10004 | 10004 | — | |
| — | 5200 | 5200 | — | ||
| — | 2650 | 2650 | — | ||
| — | 1000 | 1000 | — | ||
| — | 1155 | 1155 | — | ||
| — | 800 | 800 | — |
[Onderaan:]
[Paraaf]
C.A.P.
Delb. [?] Het document is een wekelijks overzicht van de voedselvoorziening in Amsterdam tijdens de laatste fase van de Eerste Wereldoorlog. De nauwkeurigheid van de cijfers valt op:
1. Aardappelen: De voorraadbalans klopt exact (Beginvoorraad 9207 + Ontvangen 47350 - Gedistribueerd 42674 = Eindvoorraad 13883). De eenheid is in Hectoliter ($Hl$), wat gebruikelijk was voor bulkgoederen zoals aardappelen.
2. Vis: Bij de vissoorten (schelvis, wijting, schol, poon en gul) valt op dat er geen begin- of eindvoorraad is. Dit suggereert dat de vis direct na aankomst werd gedistribueerd om bederf te voorkomen. Er is een aanzienlijke hoeveelheid "Regeeringsvisch" besteld (150.000 KG), waarbij een eerdere raming van 30.000 KG is gecorrigeerd.
3. Administratie: Het document is gericht aan de Wethouder voor Levensmiddelen. In deze periode (1918) was dit de bekende wethouder Floor Wibaut (hoewel zijn naam niet expliciet wordt genoemd, viel de distributie onder zijn verantwoordelijkheid). Hoewel Nederland neutraal bleef tijdens de Eerste Wereldoorlog (1914-1918), leed de bevolking ernstig onder de economische blokkades. Er ontstonden grote tekorten aan basisbehoeften.
- Regeringsaardappelen: De overheid nam de regie over de voedseldistributie volledig over om woekerprijzen en honger tegen te gaan. Het begrip "Regeringsaardappelen" verwees naar de aardappelen die via de officiële distributiekaarten tegen een vastgestelde prijs beschikbaar werden gesteld.
- Distributiesysteem: Juli 1918 was een kritieke maand. Slechts een jaar eerder, in de zomer van 1917, was Amsterdam het toneel van het "Aardappeloproer", waarbij vrouwen in de Jordaan en de Staatsliedenbuurt in opstand kwamen tegen de voedselschaarste. Dit document toont de strikte bureaucratische controle die de gemeente Amsterdam in 1918 uitoefende om nieuwe onlusten te voorkomen en de schaarse middelen zo eerlijk mogelijk te verdelen.
- Voedselvoorziening: De term "Visch" als alternatief of aanvulling op de aardappelschaarste was onderdeel van de strategie om de proteïne-inname van de stedelijke bevolking op peil te houden.