Minuut (conceptbrief) van het Gemeentelijk Marktwezen Amsterdam.
Origineel
Minuut (conceptbrief) van het Gemeentelijk Marktwezen Amsterdam. 5 augustus 1918 (oorspronkelijk juli, later gewijzigd). [Gedrukt briefhoofd:]
MINUUT.
MARKTWEZEN
No. 4169 M.
AMSTERDAM, ~~Juli~~ 5 Augs 1918
Antwoord op missive No. dd. 191.
Vervolg op apostille
BIJLAGE
... stuks
w. o. ... teekeningen
ONDERWERP:
maandverslag juni 1918.
[Handgeschreven tekst:]
Hierbij heb ik de eer u te doen toekomen het maandverslag van het Marktwezen en de Vischvoorziening over juni 1918.
Marktwezen
Brandstoffenmarkt
Gedurende de afgeloopen maand was het op deze markt bijzonder stil. De handel in hout was minder levendig dan die in het vorige jaar. ~~Het schijnt dat de burgerij zich minder bezorgd maakt voor den komenden winter dan het vorige jaar.~~
Door 58 schepen werden de brandstoffen ter markt gebracht, was dit aantal ook even groot, ~~tegen 56 schepen in juni 1917~~.
In hiervan werden aangevoerd:
| Brandstof | Maat | 1917 | 1918 |
|---|---|---|---|
| anthraciet | H.L. | 2595 | 1.000 |
| steenkolen | " | 480 | 360 |
| cokes | " | 2320 | 5.285 |
| eierkolen | " | 520 | 1.080 |
| briquetten | Kg | 480.500 | 25.000 |
| turf | stuks | 582.600 | 1.160.000 |
| hout | " | 719.500 | 270.000 |
| " | bos | 3200 | 8552 |
| " | Kg | 320.000 |
Aan den Hr. Weth. v.d.M.W. Dit document is een ambtelijk verslag over de toevoer van brandstoffen naar de Amsterdamse markt in juni 1918. De opsteller merkt op dat de markt "bijzonder stil" is.
Opvallend is de verschuiving in het type brandstoffen ten opzichte van het jaar ervoor (1917):
1. Schaarste van hoogwaardige brandstof: De aanvoer van anthraciet en briquetten is drastisch gedaald (briquetten van 480.500 kg naar slechts 25.000 kg).
2. Toename van alternatieven: De aanvoer van turf is bijna verdubbeld (van ruim 580.000 naar 1,16 miljoen stuks), wat duidt op een vlucht naar binnenlandse vervangingsmiddelen voor kolen.
3. Cokes: De aanvoer van cokes (een bijproduct van de gasfabrieken) vertoont een opvallende stijging.
De doorgehaalde zin over de "minder bezorgde burgerij" suggereert een redactionele ingreep; de ambtenaar wilde wellicht geen subjectieve of mogelijk onjuiste inschatting geven over het sentiment onder de bevolking in het officiële verslag. Dit document stamt uit de laatste maanden van de Eerste Wereldoorlog. Hoewel Nederland neutraal was, heerste er in 1918 grote schaarste aan alles, waaronder brandstof. De import van steenkool uit Duitsland en Engeland was door de oorlogsvoering en blokkades nagenoeg stilgevallen.
De winter van 1917-1918 was zwaar geweest, en in de zomer van 1918 (de periode van dit verslag) bereidde de overheid zich voor op een mogelijk nog zwaardere winter. De enorme toename in de aanvoer van turf (afkomstig uit de Nederlandse veengronden) is kenmerkend voor deze crisisperiode: men moest terugvallen op wat in eigen land beschikbaar was.
Het "Marktwezen en de Vischvoorziening" waren in deze tijd cruciale gemeentelijke diensten die probeerden de distributie van schaarse goederen en voedsel in goede banen te leiden om sociale onrust en honger in de stad Amsterdam te voorkomen.